Call for papers

2021-01-04

Call for papers
Numer 4: Rany dzieciństwa

„Żeby kózka nie skakała, / […] / Toby smutne życie miała”, czytamy w Skakance Juliana Tuwima. Siniaki, zadrapania, skaleczenia, małe i duże urazy jako swoiste trofea – katalog zysków i strat, zapisywany na dziecięcym ciałku i przechowywany w postaci blizn na ciele dorosłego, bywa zaczątkiem niejednej opowieści. Na drugim biegunie sytuują się rózgi i klapsy, pozostawiające mniej tryumfalne ślady na ciele i psychice, wymierzane za niecne postępki i niedozwolone wybryki. Mieszczą się tu najróżniejsze „urazowe” efekty działań wychowawczych: karcenia lekkomyślnych i beztroskich, dyscyplinowania krnąbrnych czy mozolnego nauczania opornych. Innymi słowy, znaki różnych sposobów „formatowania” tego, co w dziecku – jak się przyjęło – nieokrzesane, dokonywanego z myślą o rodzinie, społeczeństwie, narodzie czy państwie.

Ale można tę opowieść rozpocząć cytatem z innej historii dziecięcej bohaterki: „Ona prawie nie czuje bólu. To ból tak mały, że trudno nawet dociec, skąd promieniuje. Z żołądka, z głowy czy z serca. Prawdziwy ból, ten zbyt wielki, został wypchnięty poza kadr” (Magdalena Tulli, Włoskie szpilki). Rany dzieciństwa to w znacznej mierze niechciane spadki otrzymywane od dorosłych opiekunów, utrwalone w narracjach dotyczących bólu o często niejasnej proweniencji, obnażających fizyczną lub psychiczną przemoc, podszytych bezradnością i wstydem. Demaskowana w literackich obrazach opresyjność rodzinnych więzi, ale również szczególnie dotkliwe okoliczności naznaczające dzieciństwo, takie jak choroba, niepełnosprawność czy uczestnictwo w wydarzeniu granicznym, boleśnie odczarowują krainy dziecięcych radości i ran noszonych jedynie w charakterze trofeów tego formującego czasu.

Projektując czwarty numer czasopisma „Rana. Literatura – Doświadczenie – Tożsamość”, zachęcamy do przyjrzenia się namacalnym i umykającym empirycznemu oglądowi świadectwom dziecięcych tryumfów i porażek, skutkom sporów rówieśniczych czy konfrontacji dziecka ze światem dorosłych, a także sukcesom i klęskom prewencyjno-represyjnej pedagogiki. W tym samym stopniu interesują nas odważne odsłonięcia mechanizmów obyczajowych, psychologicznych i społecznych, których znaczenie rozpoznajemy nierzadko poniewczasie – opisywane w różnych tekstach kultury ciemne dzieciństwo, urazy i okaleczenia warunkujące kształt naszej dorosłości.

Prosimy o zgłoszenie chęci udziału i przybliżonego tematu artykułu do końca stycznia 2021 roku, na gotowe teksty czekamy do 15 marca 2021.

Kontakt: rana@us.edu.pl.