W okresie europejskiego kolonializmu Kościół katolicki przeszedł proces globalnej ekspansji, który
charakteryzował się tendencją do ujednolicenia zdominowanego przez Kościół łaciński i jego stolicę, Rzym. Jednak koniec kolonializmu i następujący po nim Sobór Watykański II doprowadziły do inkulturacji Kościoła w różnych kontekstach religijnych i społecznych, co sprawiło, że kwestia jedności i różnorodności w Kościele katolickim stała się sprawą najwyższej wagi. Kluczowe pytania brzmią: ile jedności jest konieczne i ile różnorodności można tolerować, aby zachować jedność Kościoła katolickiego w skali globalnej? Koncentrując się na refleksjach eklezjologicznych, niniejszy artykuł analizuje Dokument końcowy XVI Zwyczajnego Synodu Biskupów pod kątem jego stosunku do jedności i różnorodności w Kościele katolickim. Jakie możliwe konsekwencje może mieć synodalna podróż Kościoła globalnego dla jego instytucji i struktur? Ponieważ zgodnie z Lumen gentium Kościół jest złożoną rzeczywistością składającą się z elementów instytucjonalnych i duchowych (LG 8), relację między prawdą Ewangelii a tożsamością Kościoła można zbadać z perspektywy socjologicznej, aby uzyskać kompleksowe zrozumienie. W artykule argumentuje się, że sakramentalna struktura Kościoła (LG 1) uzasadnia wdrożenie elementów „świeckich” do jego struktur, umożliwiając mu skuteczniejsze wypełnianie misji szerzenia Ewangelii w różnych kulturach.