Wyniki wyszukiwania

Czasopismo: Chowanna

Spór o motywacyjne źródła twórczości

Alicja Gałązka

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2002 | Abstrakt | s. 8-36

Powiązanie badań nad motywacją wewnętrzną z twórczością wydaje się dość naturalne. Intuicyjnie bowiem twórczość to działanie podejmowane ze względu na samą aktywność. W kontekście szeroko dyskutowanej edukacji twórczej, jej szans i barier nasuwa się pytanie o uwarunkowania i determinanty procesu twórczego, z jakimi niejednokrotnie styka się nauczyciel w swej pracy. Różnorodność i wielość uwarunkowań z pewnością stanowi — z jednej strony — znaczącą barierę edukacji twórczej, z drugiej zaś — istotną szansę. W artykule tym podjęto próbę analizy uwarunkowań procesu twórczego w świetle wybranych teorii i koncepcji psychologicznych. Proces twórczego rozwiązywania problemów jest związany nie tylko ze specyficznymi uzdolnieniami czy z umiejętnością przełamywania schematów działania, ale również z motywacją i kontrolą działania jednostki. Twórczość w tym artykule ma dwojakie znaczenie; po pierwsze, dotyczy analizy procesu prowadzącego do twórczych rozwiązań, po drugie, oznacza, że intencjonalna aktywność sama w sobie ma charakter twórczy.

2002-12-30



Czasopismo: Chowanna

Sprawozdanie z III Krajowej Konferencji Naukowej z cyklu: „Twórczość i wartości" na temat: „Odpowiedzialność w twórczości” — Łódź 2002 roku

Danuta Krzywoń

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2002 | Abstrakt | s. 142-144

Sprawozdanie

2002-12-30



Czasopismo: Chowanna

Ekspresja malarzy XX wieku jako inspiracja twórczych poszukiwań adolescentów

Dorota Świdźińska

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2011 | Abstrakt | s. 197-206

Artykuł przedstawia sposób prowadzenia zajęć plastycznych we współczesnej edukacji. Ukazuje specyfikę miejsca edukacji twórczej, jakim jest galeria sztuki współczesnej — przestrzeń, w której nie tylko znajduje się odpowiednie zaplecze dydaktyczne i materiały plastyczne, ale także można obcować z dziełami sztuki nowoczesnej. W galerii możliwy jest udział zarówno w zajęciach warsztatowych, jak i w wykładach z zakresu wiedzy o sztuce, organizowanych specjalnie dla grup młodzieży. W artykule zaprezentowano twórczość najbardziej znanych ekspresjonistów i przedstawicieli pop-artu XX wieku oraz spotkanie młodych ludzi z tym szczególnym rodzajem sztuki — pełnym emocji i działania. Opisano typowe postawy młodzieży: brak pewności siebie, liczne wątpliwości co do własnej kreatywności, nadmierna samokrytyka, a z drugiej strony — egocentryzm, nonszalancja, zbyt ekspresyjne zachowania, a nawet akty agresji. Okazuje się, że dzięki udziałowi w warsztatach z action painting oraz pop-artu, postawy te przekształcają się w twórczość, radosne tworzenie i poczucie wspólnoty. W podsumowaniu artykułu rozważana jest realna szansa na stymulowanie osobowości i kreatywności młodzieży — pokazano, w jaki sposób działania twórcze wpływają na wzrost pewności siebie i kształtowanie przyjaznej postawy społecznej.

2011-06-30



Czasopismo: Chowanna

Międzynarodowe projekty rozwijania twórczości

Grażyna Szafraniec

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2002 | Abstrakt | s. 44-56

Artykuł zajmuje się problematyką twórczości. Autorka definiuje twórczość oraz twórcę, którym nie jest artysta, a potencjalnie każdy człowiek. Autor unika tworzenia kolejnego teoretycznego opracowania i przedstawia nowości edukacyjne, nie znane jeszcze w polskich placówkach szkolnych i terapeutycznych. Są to projekty edukacyjne, które można sprowadzić do wspólnego tytułu: ZABAWA — SZTUKA — TERAPIA, opracowywane w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Łodzi, na Wydziale Edukacji Wizualnej, wydawane przez Centralny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, Polski Komitet Międzynarodowego Stowarzyszenia Wychowania przez Sztukę InSEA w Łodzi, Instytut Postępowania Twórczego w Łodzi, Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu, Very Special Arts International czy wiele innych ośrodków kulturalnych i terapeutycznych.

2002-12-30



Czasopismo: Chowanna

Prof. zw. dr hab. Wincenty Okoń, dr h.c. Życie i twórczość naukowa

Stanisław Juszczyk

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2006 | Abstrakt | s. 179-189

Autor artykułu dokonuje analizy życia i twórczości naukowej oraz działalności organizacyjno-społecznej tego wyjątkowego Człowieka, Humanisty i wybitnego Naukowca, które skłania do wielopłaszczyznowych refleksji. Dziś, z perspektywy 92 lat godnego, pracowitego i twórczego życia, można powiedzieć, że Profesor Wincenty Okoń najwięcej energii, czasu i serca poświęcił rozwojowi edukacji i nauki polskiej. W artykule prześledzimy koleje życia Profesora i Jego wielostronne zainteresowania teoretyczno-badawcze.

2006-12-30



Czasopismo: Chowanna

Między kłączem i dekonstrukcją wobec kompleksów polskiej humanistyki. Znaniecki w kontekstach lektury (po)lacanowskiej

Klaudia Węc

Język: PL | Data publikacji: 25-11-2023 | Abstrakt | s. 1-26

Prezentowany tekst jest próbą ukazania zarysu dwóch strategii metodologicznych: Parallaxic praxis oraz badań rizomatycznych na tle analizy książki Lecha Witkowskiego Uroszczenia i transaktualność w humanistyce. Florian Znaniecki: dziedzictwo idei i jego pęknięcia. Prowadzone rozważania osadzone są w paradygmacie badań spekulatywnych wywodzących się z badań krytycznych, które po etapie badań demaskacyjnych (zrealizowanych przez L. Witkowskiego) osadzają dyskurs w polu badań post-krytycznych. Przyjmuję założenie, że badania post-krytyczne pozwalają na afirmację wizji podmiotu prowadzącej do inicjacji jego działań osadzonych w przestrzeni wolności i uznania. W perspektywie poznawczej chodzi również o ukazanie możliwej aplikacji prac Znanieckiego z uwypukleniem psychoanalitycznych korzeni odnoszących się do takich znaczących jak: kompleks, pragnienie/życzenie, afekt, sublimacja, twórczość, wychowanie czy kultura. W warstwie interpretacyjnej zostają przedstawione aspekty mające swe źródło w transmetodologii np. twórczość, której działanie ujawnia się w podmiocie albo dla podmiotu. Aspekt krytyczny odnosić się będzie do współczesnych ograniczeń metodologicznych wynikających z uproszczonej wizji podmiotu i jego pozycji wobec natury, kultury oraz uwarunkowań społecznych. Dla dyskursu pedagogicznego w polu założeń badawczych sformułowane zostanie pytanie: jak rozwijać „arystokrację umysłową”, by zaistniała możliwość wydobycia się z marazmu intelektualnego? Przedstawione analizy mają na celu podążanie za koniecznością uruchomienia zmiany myślenia o historii oraz rozwoju współczesnej myśli humanistycznej również, jako wizji zmiany metodologicznej możliwej dzięki transmetodologicznych postulatów uwalniających badaczy z rygoru badań empirycznych. Przyjęty paradygmat badań spekulacyjnych można potraktować jako pretekst pozwalający uruchomić interpretację osadzoną w ramach (post)lacanowskiego dyskursu psychoanalitycznego. Ostatecznie chodzi o pewną intelektualną grę językową prowadzącą do przekroczenia horyzontu rozumu instrumentalnego oraz wyjście poza tendencję instrumentalizowania człowieka, jako takiego w sprzeciwie wobec podporządkowania podmiotu władzy determinantów poznawczych osadzonych w porządku tego, co w perspektywie transmetodologii możemy nazwać metodologicznym kolonializmem. Ontologiczny i epistemologiczny wymiar tekstu zbudowany jest w oparciu o narzędzia interpretacji psychoanalizy Jacquesa Lacana.

2023-11-25



Czasopismo: Chowanna

„Zwolnieni z obowiązku pochwały piękna mają przyzwolenie na wszystko” – dwugłos o twórczości i terapii przez sztukę osób z zaburzeniami psychicznymi

Anna Steliga , Bartosz Nalepa

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2024 | Abstrakt | s. 1-20

W artykule przedstawiono i podsumowano wieloletnią pracę arteterapeutyczną w Pracowni Plastycznej Domu Pomocy Społecznej dla Osób Przewlekle Psychicznie Chorych w Rzeszowie. Dokonano przeglądu wybranych działań realizowanych w ramach programu terapii zajęciowej, zwłaszcza tych we współpracy z Instytutem Sztuk Pięknych Uniwersytetu Rzeszowskiego. Tekst traktuje także o dobroczynnym wpływie sztuki, twórczości własnej i arteterapii na dobrostan mieszkańców DPS-u.

2024-12-30



Czasopismo: Chowanna

Od Redakcji. Myślenie zmiany: transformacja – utopia – kryzys – retrospekcja – twórczość

Krzysztof Maliszewski

Język: PL | Data publikacji: 29-12-2020 | Abstrakt | s. 1-5

Pod szyldem Od Redakcji zawarte zostało wprowadzenie do numeru „Chowanny”. Autor rozważa kwestię możliwości zmiany niekorzystnych tendencji edukacyjnych i społeczno-politycznych, posiłkuje się przy tym między innymi socjologią podmiotu Alaina Touraine’a, koncepcją sprawstwa Margaret Archer oraz refleksją na temat bezradności Williama Ayersa. Następnie z zamieszczonych w numerze tekstów wydobywa strukturę zmiany, dającej się pomyśleć wedle pięciu aspektów: transformacji, utopii, kryzysu, retrospekcji oraz twórczości.

2020-12-29



Czasopismo: Chowanna

Typ lateralizacji — szansa czy bariera w rozwoju poziomu postawy twórczej człowieka?

Danuta Krzywoń

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2002 | Abstrakt | s. 87-108

Rozwój dyscyplin naukowych zajmujących się rozwojem i funkcjonowaniem człowieka przybiera w świadomości i praktyce społecznej wiele zróżnicowanych form. Jedne z nich łączą się z sukcesami w ratowaniu życia i utrzymywaniu dobrej kondycji organizmu, inne — z jakością życia psychicznego i społecznego. W codziennej prasie niemal stale obecne są informacje o odkryciach dokonywanych w trakcie badań genetycznych uwarunkowań funkcji psychicznych oraz roli mózgu w funkcjonowaniu człowieka. Mozg zdumiewa nie tylko swoją wagą w stosunku do reszty ciała, wielkością powierzchni kory, zdolnością do kompensowania uszkodzeń czy pojemnością informacyjną. Wyjątkowość mózgu ludzkiego wynika z funkcjonalnego zróżnicowania półkul, ich specjalizacji w odbiorze i przetwarzaniu informacji odmiennego typu. Umysł — niepojęty, niezgłębiony generator rzeczywistości, kultury, historii i wszelkich ludzkich możliwości — w dalszym ciągu nie przestaje intrygować i zadziwiać ludzkość usiłującą zrozumieć siebie i swoją aktywność. To, jacy jesteśmy, jak się zachowujemy, jak myślimy i czujemy, zależy od mózgu. Uczenie się, myślenie, twórczość i inteligencja to procesy, które przebiegają właśnie w mózgu. Współcześni badacze układu nerwowego wierzą, że mozg rozwija się zarówno pod wpływem odżywiania, jak i stymulacji środowiskowej. Zachęca to psychologów wychowania do zbadania tych możliwości u ludzi. nauczanie stymulujące w dobrze wybranym momencie wpływa na rozwój mózgu, a wraz z tym na funkcje psychiczne, które wykraczają poza zachowania mierzone powszechnie używanymi testami uczenia się.

2002-12-30



Czasopismo: Chowanna

Twórczość literacka studentów piotrkowskiej polonistyki

Danuta Mucha

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2011 | Abstrakt | s. 163-171

Prace literackie studentów zostały przedstawione z uwzględnieniem analizy strukturalnej oraz psychologii i pedagogiki twórczości. Analizy dotyczą utworów poetyckich opartych na metaforze. Prace te zostały napisane podczas obowiązkowych zajęć w Katedrze Literatury Polskiej w Piotrkowie Trybunalskim przez studentów, którzy wcześniej nigdy nie tworzyli poezji.

2011-06-30



Czasopismo: Chowanna

Kulturowe czynniki efektywności gospodarczej i innowacyjności. Kultura, efektywność a innowacyjność

Damian Grabowski

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2010 | Abstrakt | s. 77-97

Artykuł przedstawia relacje między kulturą, wzrostem gospodarczym i innowacjami. Niektóre wartości, normy i postawy są związane ze wzrostem gospodarczym, podczas gdy inne są związane z jego brakiem. Artykuł przedstawia wartości i normy, które można uznać za kulturowe czynniki wzrostu gospodarczego. Kulturowe czynniki związane z przewidywalnością, takie jak efektywne zarządzanie czasem i zaufanie do systemu społecznego, sprzyjały uprzemysłowieniu. Wzrost gospodarczy jest związany z następującymi elementami kultury: religią chwalącą ludzi gromadzących bogactwo (religia faryzejska), wiarą w jednostkę i wolność działania, rygoryzmem (normy są ściśle narzucane) oraz wiarą, że bogactwo jest czymś, co jeszcze nie istnieje. Inne wartości, takie jak akceptacja konkurencji, oszczędzanie pieniędzy i etyka pracy, są również bardzo ważne. Niektóre wartości są ważne dla dyscypliny i produkcji (pracy) i są składnikami surowych, biurokratycznych kultur o niskiej ekwiwalentności. Z drugiej strony, inne wartości (niezależność, wolność działania) są ważne dla kreatywności, która wydaje się być kluczowa podczas planowania produkcji. Wartości te są składnikami elastycznych kultur. Twórczość jest cechą elastycznych kultur o wysokiej ekwiwalentności. Czynniki innowacji występują zarówno w kulturach rygorystycznych, jak i elastycznych. Organizacja łącząca obie kultury jest metaelastyczna i nie akceptuje ani nadmiernej elastyczności (chaosu), ani nadmiernej sztywności (nadmiernej biurokracji).

2010-12-30



Czasopismo: Chowanna

Między twórczością a naśladownictwem

Ewa Szadzińska

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2002 | Abstrakt | s. 37-43

Jednym z głównych zadań pedagogiki jest rozbudzanie i rozwijanie aktywności ludzi. Zwiększenie aktywności uczniów sprzyja nabywaniu przez nich wiedzy, umiejętności rozwiązywania problemów i wykorzystywaniu wiedzy w praktyce, a w konsekwencji zapewnia rozwój osobowości. B. Suchodolski wykazał, że aktywność jest warunkiem autentyczności przeżyć, zaangażowania w procesy rzeczywistości oraz intensywności myślenia. Potwierdzeniem roli aktywności w rozwoju człowieka są badania psychologiczne. Zasadniczym sensem aktywności w tej perspektywie badawczej jest regulacja stosunków człowieka z otaczającym go światem wskutek zmieniania go stosownie do swoich potrzeb. M. Tyszkowa zwróciła uwagę na aktywność jako na podstawową właściwość istot żywych, warunkującą odczuwanie potrzeb biologicznych ludzi. Autorka wskazuje na złożoność środowiska człowieka, której przejawieni jest występowanie potrzeb społecznych i kulturowych. W celu ich zaspokojenia należy podjąć swoistą aktywność, potrzebną do zachowania równowagi ze środowiskiem, które także taką aktywność wyznacza. W badaniach pedagogicznych poznawane są przede wszystkim te przejawy aktywności, które można wyodrębnić ze strumienia aktywności ludzkiej (czynności i działanie), a następnie je opisać. Ich istotę stanowi zorganizowany i ukierunkowany przebieg. Różnorodne napięcia, które stają się konstytutywnymi właściwościami współczesności, można dostrzec w badaniach dotyczących rozwijania aktywności. Jeden z obszarów napięć występuje między aktywnością twórczą a aktywnością określaną jako naśladowanie. Za cenniejszą uznawana jest aktywność twórcza. W metodykach nauczania szczególnie podkreślona zostaje rola zadań o charakterze twórczym. W badaniach dydaktycznych obecnie rzadko podejmuje się problemy znaczenia naśladowania w procesie kształcenia. Nasuwają się pytania, jaki związek zachodzi między aktywnością o cechach naśladowania a aktywnością twórczą i czy zasadne jest ich przeciwstawianie w kształceniu.

2002-12-30