Многообразие безэквивалентных лексических единиц на уроке иностранного языка: наблюдение, анализ и рекомендации (на материале русского языка в сопоставлении с немецким и польским)

Wojciech Paweł Sosnowski; Svetlana Olegovna Ahlborn

doi:10.31261/pr.15873

Published: 2024-02-12

No. 1 (185) (2024)

Diversity of non-equivalent lexical units in a language lesson: observation, analysis and recommendations (on material of Russian in contrast to German and Polish)

Wojciech Paweł Sosnowski

, Svetlana Olegovna Ahlborn

Section: Artykuły

https://doi.org/10.31261/pr.15873

Abstract

Any natural language contains several lexical units that do not have equivalents in other language systems. In certain languages, we can observe linguistic units that have a cultural background, as they are associated with the history, customs and experience of a given people and their linguistic imagery of the world. These units are especially noticeable when we compare any languages, compile bilingual and multilingual phraseological or explanatory dictionaries, teach foreign languages or do translation work. In our study, using Russian-language educational materials, language intuition and corpus data, we collected, analyzed, and classified examples of lingua-specific words and expressions for which due to linguistic realities there are non-translational communicative correlates in German and Polish. Our observations could be of interest not only for researchers and teachers but also for foreign language learners.

Download files

pdf (Język Polski)

Citation rules

Sosnowski, W. P., & Ahlborn, S. O. (2024). Diversity of non-equivalent lexical units in a language lesson: observation, analysis and recommendations (on material of Russian in contrast to German and Polish). Przegląd Rusycystyczny [Russian Studies Review], (1 (185), 220–240. https://doi.org/10.31261/pr.15873

Cited by / Share

References

REFERENCES
Ahlborn, Svetlana, Sosnowski, Wojciech. Lakunarnost' i substitutsiya pri perenose russkogo rechevogo etiketa na zanyatiyakh RKI za predelami Rossii, Przegląd rusycystyczny, nr. 1 (173), s.166-193 [Ahlborn, Svetlana, Sosnowski, Wojciech. Лакунарность и субституция при переносе русского речевого этикета на занятиях РКИ за пределами России, Przegląd rusycystyczny 2021, nr.1 (173), s.166-193].
Barkhudarov, Leonid. Language and translation. Issues of general and particular theory of translation. Moscow: International relations, 1975.
Chlebda, Wojciech. „Skrzydlate słowa a frazeologia”, Perspektywy współczesnej frazeologii polskiej. Teoria. Zagadnienia ogólne. S. Bąba, K. Skibski, & M. Szczyszek (red.). Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, 2010. 9–20.
Jaskot, Maciej, Sosnowski, Wojciech, Wojakowska, Marta. Culturally anchored lexical units in modern foreign language teaching, XLinguae 2022, no. 15(3): 114-125.
Nedkova, Emilia. „Frazeologizmi s obrazni elementi ot narodnia bit”. Nauchni trudove na Rusenskia universitet 2009, т. 48, с. 6.3: 42-45 [Недкова. Емилия. «Фразеологизми с образни елементи от народния бит», „Научни трудове на Русенския университет” 2009, t. 48, s. 6.3: 42–45.
Oksaar, Els. Kulturemtheorie. Ein Beitrag zur Sprachverwendungsforschung. Hamburg: 1988.
Rak, Maciej. Co to jest kulturem?. Ling Varia 2015, nr. 2: 305-316.
Taylor, Christopher. Language to Language: A Practical and Theoretical Guide for Italian/English Translators. Cambridge: Cambridge University Press, 1998.
Vereshchagin, Yevgeniy Kostomarov, Vitaliy. Language and culture: Linguistic and regional studies in teaching Russian as a foreign language. Moscow.: Russian language, 1990.
Vlakhov, Sergey, Florin Sider. Neperevodimoye v perevode. Moskva: Mezhdunarodnyye otnosheniya, 1980 [Влахов, Сергей, Флорин, Сидер. Непереводимое в переводе, Москва: Международные отношения, 1980].
Yaskot, Maciej. „Otrazhenie na kulturni komponenti vav frazeologichnite edinitsi”. Balgarski ezik 2019, no.2: 93–106 [Яскот, Мачей. «Отражение на културни компоненти във фразеологичните единици». Български език, н. 2: 93–106].
НКРЯ: https://ruscorpora.ru/
Glosbe: https://glosbe.com/

Во ходе проведения исследования использовались следующие учебники и учебные пособия:
Немецкие:
Adler, Irma, Bolgova, Ljudmila et al. MOCT 2 (B1), Russisch für Anfänger. Überarbeitete Ausgabe. Lehrbuch mit 2 Audio-CDs, Ernst Klett Sprachen, Stuttgart, 2014.
Adler, Irma, Bolgova, Ljudmila. MOCT 1 (A1-A2), Russisch für Anfänger. Überarbeitete Ausgabe. Lehrbuch mit 2 Audio-CDs, Ernst Klett Sprachen, Stuttgart, 2013.
Bosch, Monika u.a. Jasno! (A1-A2), Russisch für Anfänger. Lehrerhandbuch (Jasno!: Russisch für Anfänger und Fortgeschrittene), Ernst Klett Sprachen, Stuttgart, 2017.
Hamann, Carola. Otlitschno! (A1), Hueber Verlag, München, 2018.
Hamann, Carola. Otlitschno! (B1), Hueber Verlag, München, 2018.
Minakova-Boblest, Еlena. Langenscheidt Praktisches Lehrbuch Russisch, Langenscheidt, 2007.
Польские:
Danecka, Irena, Granatowska, Halina. Kak dela? Wydawnictwo Szkolne PWN, 2002 [Danecka, Irena, Granatowska, Halina. Как дела? Wydawnictwo Szkolne PWN, 2002].
Dąbrowska, Halina, Zybert, Mirosław. Novyye vstrechi, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2011 [Dąbrowska, Halina, Zybert, Mirosław. Новые встречи, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2011].
Deczewska, Justyna, Świrko, Krzysztof. Prosto klass (В1), Warszawa, 2022 [Deczewska, Justyna, Świrko, Krzysztof. Просто класс (В1), Warszawa, 2022].
Deczewska, Justyna, Świrko, Krzysztof. Prosto klass, (A1-A2), Warszawa, 2021 [Deczewska, Justyna, Świrko, Krzysztof. Просто класс (A1-A2), Warszawa, 2021].
Gawęcka – Ajchel, Beata. Ekho, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2014 [Gawęcka – Ajchel, Beata. Эхо, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2014].
Machnacz, Аndrzej. Iz pervykh ust. Russkiy yazyk dlya bazovogo urovnya, Wydawnictwo Kram, 2021 [Machnacz, Аndrzej. Из первых уст. Русский язык для базового уровня, Wydawnictwo Kram, 2021].
Tatarchyk, Olga. Kak raz (Język rosyjski. Podręcznik dla liceum i technikum) Wydawnictwo: WSiP, 2019 [Tatarchyk, Olga. Как раз (Język rosyjski. Podręcznik dla liceum i technikum) Wydawnictwo: WSiP, 2019].
Wiatr-Kmieciak, Małgorzata, Wujec, Sławomira. Vot i my po-novomu 1, Podręcznik do języka rosyjskiego dla liceum i technikum, Wydawnictwo Szkolne PWN, 2021 [Wiatr-Kmieciak Małgorzata, Wujec, Sławomira. Вот и мы по-новому 1, Podręcznik do języka rosyjskiego dla liceum i technikum, Wydawnictwo Szkolne PWN, 2021].
Wiatr-Kmieciak, Małgorzata, Wujec, Sławomira. Vot i my 1, Podręcznik Język rosyjski dla szkół ponadgimnazjalnych, Wydawnictwo Szkolne PWN 2012 [Wiatr-Kmieciak, Małgorzata, Wujec, Sławomira. Вот и мы 1, Podręcznik Język rosyjski dla szkół ponadgimnazjalnych, Wydawnictwo Szkolne PWN 2012].
Wrzesińska, Anna. Ot a do ya, Łódź 2013 [Wrzesińska, Anna. От а до я, Łódź 2013].
Российские:
Chernyshov, Stanislav, Chernyshova, Alla. Poyekhali (chasti 1.1, 1.2, 2.1, 2.2), Sankt-Peterburg, Zlatoust, 2021 [Чернышов Станислав, Чернышова Алла. Поехали (части 1.1, 1.2, 2.1, 2.2), Санкт-Петербург, Златоуст, 2021]
Esmantova, Tat'yana. Russkiy yazyk: 5 elementov. Kniga dlya prepodavatelya. Uroven' A1, Zlatoust, 2008 [Эсмантова, Татьяна. Русский язык: 5 элементов. Книга для преподавателя. Уровень А1, Златоуст, 2008]
Gus'kova, Yekaterina. Po-russki legko. Russkiyyazyk. Kursy, Moskva 2020 [Гуськова, Екатерина. По-русски легко. Русский Язык. Курсы, Москва 2020].
Paretskaya, Marina, Shestak, Olga. Russkaya mozaika (B1+), Sankt-Peterburg, Zlatoust, 2017 [Парецкая, Марина, Шестак, Ольга. Русская мозаика (B1+), Санкт-Петербург, Златоуст, 2017].
Politova, Ludmila, Rybakova, Irina., Miller, Ludmila. Zhili-byli...28 urokov russkogo yazyka dlya nachinayushchikh, Sankt-Peterburg, Zlatoust, 2022 [Политова, Людмила, Рыбакова, Ирина., Миллер, Людмила. Жили-были... 28 уроков русского языка для начинающих, Санкт-Петербург, Златоуст, 2022]
Politova, Ludmila. Miller, Ludmila. Zhili-byli...12 urokov russkogo yazyka. Bazovyy uroven', uchebnik, Sankt- Peterburg, Zlatoust, 2015 [Политова, Людмила, Миллер, Людмила, Жили-были... 12 уроков русского языка. Базовый уровень, учебник, Санкт-Петербург, Златоуст, 2015]
Другие:
Blum, Tamara, Gorelova, Lena. Put' k uspekhu (A1-B1), facultas, Wien 2016 [Blum, Tamara, Gorelova, Lena. Путь к успеху (A1-B1), facultas, Wien 2016].
Langran, John, Veshnyeva, Natalya. Ruslan Russian 1: a communicative Russian course, London 2017.
Magnati, Dario, Legittimo, Francesca, Iashaiaeva, Sofia. Davayte (Comunicare in Russo Vol.1), Milano, Ulrico Hoepli Editore S.p.A., 2017 [Magnati, Dario, Legittimo, Francesca, Iashaiaeva, Sofia. Давайте (Comunicare in Russo Vol.1), Milano, Ulrico Hoepli Editore S.p.A., 2017]. Google Scholar

Wojciech Paweł Sosnowski

w.sosnowski@uw.edu.pl
https://orcid.org/0000-0001-9299-4505

Affiliation:

Centrum Nauczania Języków Obcych Uniwersytetu Warszawskiego Poland

Bio Statement (e.g., department and rank)

Dr nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa slawistycznego, adiunkt w Centrum Nauczania Języków Obcych Uniwersytetu Warszawskiego, wykładowca języka rosyjskiego w dziale Języków i dialogu interkulturowego Kolegium Europejskiego w Natolinie. Członek Rady Programowej czasopisma „Języki Obce w Szkole”, recenzent egzaminów z języka rosyjskiego w Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Opublikował ponad 50 artykułów naukowych i rozdziałów w monografiach z zakresu językoznawstwa, leksykografii, korpusologii i metodyki nauczania języków obcych. Współautor korpusów z językami bułgarskim, polskim, rosyjskim i ukraińskim CLARIN.PL, Leksykonu odpowiedniości semantycznych w języku rosyjskim, bułgarski i polskim (Warszawa 2016), Leksykonu aktywnej frazeologii polskiej i ukraińskiej (Warszawa 2018), Leksykonu aktywnej frazeologii bułgarskiej i polskiej (Sofia 2022), trzytomowego cyklu Учитесь с нами (B1, B2, C1) (Warszawa 2013, 2017) oraz książek С Россией на „ты” (Moskwa 2014), Polskich czytanek (cz. 1 i 2) (Warszawa 2017, 2018) oraz monografii pt. Studium konfrontatywne frazeologii bułgarskiej, polskiej i ukraińskiej (Warszawa 2022).

Svetlana Olegovna Ahlborn

https://orcid.org/0000-0001-8052-9323

Affiliation:

Institut für empirische Sprachwissenschaft, Goethe-Universität Frankfurt Germany

Bio Statement (e.g., department and rank)

Dr nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa slawistycznego w Uniwersytecie Johanna Wolfganga Goethego we Frankfurcie nad Menem oraz Petersburskim Uniwersytecie Państwowym. Zajmuje się składnią indoeuropejską oraz komparatywistyką korpusową; wykłada język rosyjski i staro-cerkiewno-słowiański oraz prowadzi seminaria z zakresu przeglądu języków słowiańskich w Instytucie Językoznawstwa Empirycznego Uniwersytetu Johanna Wolfganga Goethego we Frankfurcie nad Menem. Zajmuje się badaniami w dziedzinie zmian językowych na podstawie danych korpusowych, zastosowaniem metod lingwistyki korpusowej w nauczaniu języka rosyjskiego i staro-cerkiewno-słowiańskiego, metodyką nauczania języków słowiańskich w oparciu o język ojczysty. Autorka publikacji: Tokens and Types Distribution in TITUS — Thesaurus of indoeuropean texts“ (St. Petersburg 2013), Old Church Slavonic Concordances in Language Teaching and Learning (Sofia–Iżewsk 2014), The post-positive particle -to in tales from Novgorod region: a corpus-based investigation (Tartu–Moscow 2018).

No. 1 (185) (2024)
Published: 2024-02-12

ISSN: 0137-298X

10.31261/pr

Publisher

Polskie Towarzystwo Rusycystyczne oraz Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego

Submit

Diversity of non-equivalent lexical units in a language lesson: observation, analysis and recommendations (on material of Russian in contrast to German and Polish)

Abstract

Wojciech Paweł Sosnowski

Svetlana Olegovna Ahlborn

Information