„Winning is strictly prohibited”. O strategiach twórczych Banksy’ego i Jana Klaty


Abstrakt

The paper analyzes the activities of two socially committed artists: Banksy and Jan Klata, who both use the funfair motif. Banksy employs it in a literal though subversive way in his project Dismaland, which is a quizzical reversal of Disneyland. Klata employs it in his performances (which often take the form of the director’s comments on the reality that surrounds us), showing a set of “amusements” resembling those from a funfair and leading the viewer to a perceptive dissonance (similarly to the collection of Eisenstein’s amusements). It seems that the space created by the committed art that uses the concept of a funfair allows for the implementation of a real rebellion against the status quo. Actual amusement parks, however, create only an illusion of the possibility to break with the norms of the social system.


Słowa kluczowe

funfair; subversion; ludic; Banksy; Jan Klata

Baudrillard Jean, 2005: Symulakry i symulacja. Przeł. Sławomir Królak. Warszawa: Wydawnictwo SIC!

Caillois Roger, 1997: Gry i ludzie. Przeł. Anna Tatarkiewicz, Maria Żurowska. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen.

Eco Umberto, 2007a: Podziemni bogowie. Przeł. Joanna Ugniewska. Warszawa: Czytelnik.

Eco Umberto, 2007b: Rakiem. Gorąca wojna i populizm mediów. Przeł. Joanna Ugniewska, Krzysztof Żaboklicki, Anna Wasilewska. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B.

Fellini Federico, 2003: Fellini: zawód: reżyser: rozmowy. Rozmowy przeprowadziła Rita Cirio. Przeł. Anna Osmólska-Mętrak. Izabelin: Świat Literacki.

Frydryczak Beata, 2002: Świat jako kolekcja. Próba analizy estetycznej natury nowoczesności. Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora.

Gralińska-Toborek Agnieszka, 2019: Graffiti i street art. Słowo, obraz, działanie. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Hendrykowski Marek, 1994: Słownik terminów filmowych. Poznań: „Ars Nova”.

Irigaray Luce, 2000: Ciało-w-ciało z matką. Przeł. Agata Araszkiewicz. Kraków: eFKa.

Klata Jan, 2006: Wojna trwa. Z Janem Klatą rozmawiała Aneta Kozioł. „Polityka”, nr 5.

Kracauer Siegfried, 2001: Ulice. „Literatura na Świecie”, nr 8–9.

Marin Louis, 1973: Utopiques: jeux d’espaces. Paris: Editions de Minut.

Ronduda Łukasz, 2006: Strategie subwersywne w sztukach medialnych. Kraków: Wydawnictwo Rabid.

Schechner Richard, 2000: Przyszłość rytuału. Przeł. Tomasz Kulikowski. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen.

Pobierz

Opublikowane : 2020-10-30


LubaszewskaM. (2020). „Winning is strictly prohibited”. O strategiach twórczych Banksy’ego i Jana Klaty. Śląskie Studia Polonistyczne, 16(2), 1-12. https://doi.org/10.31261/SSP.2020.16.07

Michalina Lubaszewska 
Uniwersytet Jagielloński  Polska
https://orcid.org/0000-0001-5281-5883