Esej powstał przy okazji pracy nad nowym tłumaczeniem Małej anatomii obrazu Hansa Bellmera, które ukazało się w grudniu 2025 roku w wydawnictwie Ha!art. Tekst ma na celu próbę rekonstrukcji filozoficznych podwalin twórczości tego autora na podstawie jego dzieł eseistycznych oraz plastycznych. Rekonstrukcja taka jest możliwa dzięki obszernym uwagom odsłaniającym oryginalną interpretację pojęcia obiektu w pracach Bellmera. Pozwala to wyjść od estetycz­nej perspektywy przedmiotu sztuki i przejść do pytania o filozoficzne zagadnienie bytu, a także o łączącą się z nim epistemologię. Rezultatem poszukiwań jest zaproponowanie epistemopotii jako alternatywnego modelu poznawczego. Zastępuje on racjonalne konstrukcje poznawcze uznaniem pożądania za główną zasadę, która określa istnienie przedmiotu oraz rzeczywistości.

Artykuł przynosi rozważania o Le grand palindrome Georges’a Pereca. Utwór ten usytuowany zostaje w perspektywach poetologicznej (analiza efektów generowanych przez symetrię znakową i ogólniejszych paradoksów figury lustrzanej), historycznoliterackiej (prezentacja formy palindromu jako „przymusu”, z odniesieniem do manifestów i tekstów programowych Ouvroir de Littérature Potentielle) oraz biograficznej (miejsce w dorobku francuskiego pisarza, recepcja i interpretacja utworu). Osobnym zagadnieniem okazuje się specyfika interpretacji palindromu: po pierwsze, jej przedmiotem jest tyleż konkretne dzieło, co stojąca za nim reguła generatywna; po drugie, nieuchronnie dokonuje ona projekcji sensu na tekst, o którego kształcie decyduje ukryty „aksjomat”. Zestawienia oryginału Le grand palindrome z przekładami angielskimi oraz tłumaczeniem filologicznym na język polski ukazują zarówno tekstową niezborność oraz charakterystyczne migotanie znaczeniowe, jak i bogactwo nawiązań intertekstualnych. W punkcie dojścia akcent przesuwa się na problemy filozoficzne implikowane przez utwór, w szczególności te związane z niestabilną, kreowaną performatywnie podmiotowością, uwikłaną w zwierciadlane mise en abyme.

Wiersz

W artykule poddano analizie projekt poetycki Kacpra Bartczaka w perspektywie relacji między patrzeniem, podmiotowością a materialnością języka. Wiersz został przedstawiony jako dynamiczne laboratorium krytyki, w którym język nie tyle odwzorowuje rzeczywistość, ile aktywnie ją współkształtuje. Podkreś­lono procesualny charakter wypowiedzi poetyckiej Bartczaka, wskazujący na jej zdolność do destabilizowania norm poznawczych i kulturowych. Szczególne znaczenie przypisano figurze spojrzenia – jako praktyce percepcyjnej i afektywnej pozwalającej ujawniać i rekonfigurować hierarchie znaczeń oraz relacje władzy wpisane w dyskursy normatywne. W analizie skupiono się na roli abiektu, braku stałej tożsamości podmiotu i operacjach językowych prowadzących do rozszczelnienia granic pomiędzy tym, co prywatne, a tym, co polityczne. W pracy zaproponowano interpretację twórczości Bartczaka jako formy epistemologicznego oporu wobec języka dominującego, otwierającej przestrzeń dla alternatywnych sposobów widzenia i mówienia.

Tekst bada poemat Nie, Konrada Góry, jako "ośrodek hybrydowy wiersza"