Praktyka odpowiedniego stosowania art. 99a k.p.k. przez sądy dyscyplinarne

Jan Oleksiuk

doi:10.31261/PPK.2026.10.01.01

Published: 2025-07-18

2026

The practice of the analogous application of Article 99a of the Polish Code of Criminal Procedure by disciplinary courts

Jan Oleksiuk

Section: Articles

https://doi.org/10.31261/PPK.2026.10.01.01

Abstract

This article explores a study of the practice of using official model justifications for rulings in disciplinary proceedings of selected professional corporations. The research data was obtained by requesting public information from 84 disciplinary courts. The study revealed that most of these courts do not apply Article 99a of the Polish Code of Criminal Procedure. Further analysis leads to broader conclusions on the application of law accordingly. Most importantly, it enables a systemic, rather than incidental, evaluation of the actual outcome of applying a procedural legal norm and an assessment of the compatibility of this outcome with the specific nature of disciplinary proceedings. This grants the disciplinary judiciary an additional dimension of independence, which is not present in the common courts.

Keywords:

disciplinary liability , applying law accordingly , grounds of judgment , templates of judgments , judicial independence

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Oleksiuk, J. (2025). The practice of the analogous application of Article 99a of the Polish Code of Criminal Procedure by disciplinary courts. Problemy Prawa Karnego, 1–28. https://doi.org/10.31261/PPK.2026.10.01.01

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

The Copyright Owners of the submitted texts grant the Reader the right to use the pdf documents under the provisions of the Creative Commons 4.0 International License: Attribution-Share-Alike (CC BY-SA). The user can copy and redistribute the material in any medium or format and remix, transform, and build upon the material for any purpose.

1. License

The University of Silesia Press provides immediate open access to journal’s content under the Creative Commons BY-SA 4.0 license (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Authors who publish with this journal retain all copyrights and agree to the terms of the above-mentioned CC BY-SA 4.0 license.

2. Author’s Warranties

The author warrants that the article is original, written by stated author/s, has not been published before, contains no unlawful statements, does not infringe the rights of others, is subject to copyright that is vested exclusively in the author and free of any third party rights, and that any necessary written permissions to quote from other sources have been obtained by the author/s.

If the article contains illustrative material (drawings, photos, graphs, maps), the author declares that the said works are of his authorship, they do not infringe the rights of the third party (including personal rights, i.a. the authorization to reproduce physical likeness) and the author holds exclusive proprietary copyrights. The author publishes the above works as part of the article under the licence "Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International".

ATTENTION! When the legal situation of the illustrative material has not been determined and the necessary consent has not been granted by the proprietary copyrights holders, the submitted material will not be accepted for editorial process. At the same time the author takes full responsibility for providing false data (this also regards covering the costs incurred by the University of Silesia Press and financial claims of the third party).

3. User Rights

Under the CC BY-SA 4.0 license, the users are free to share (copy, distribute and transmit the contribution) and adapt (remix, transform, and build upon the material) the article for any purpose, provided they attribute the contribution in the manner specified by the author or licensor.

4. Co-Authorship

If the article was prepared jointly with other authors, the signatory of this form warrants that he/she has been authorized by all co-authors to sign this agreement on their behalf, and agrees to inform his/her co-authors of the terms of this agreement.

I hereby declare that in the event of withdrawal of the text from the publishing process or submitting it to another publisher without agreement from the editorial office, I agree to cover all costs incurred by the University of Silesia in connection with my application.

References

Czarnecki P.: Opinia Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców Prawnych w przedmiocie dopuszczalności stosowania przepisu art. 99a KPK w postępowaniu dyscyplinarnym wobec radców prawnych. [Niepublikowane].
Google Scholar

Czarnecki P.: Specyfika postępowania w sprawach dotyczących odpowiedzialności zawodowej w prawie medycznym. W: System prawa medycznego. T. 6: Odpowiedzialność publicznoprawna. Red. A. Barczak-Oplustil, T. Sroka. C.H.Beck, Warszawa 2023, s. 1124–1193.
Google Scholar

Dudka K.: Stosowanie przepisów kodeksu postępowania karnego w postępowaniach dyscyplinarnych uregulowanych w prawie o adwokaturze oraz ustawie o radcach prawnych. „Prawo w Działaniu” 2014, t. 18, s. 37–59.
Google Scholar

Giętkowski R.: Odpowiedzialność dyscyplinarna w prawie polskim. Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2013.
Google Scholar

Grabowska-Moroz B., Szulecka M.: „Od kadr się zaczęło”, czyli o skutkach nowelizacji z 12.07.2017 r. ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych. W: Konstytucja. Praworządność. Władza sądownicza. Red. Ł. Bojarski, K. Grajewski, J. Kremer i in. Wolters Kluwer, Warszawa 2019, s. 182–196.
Google Scholar

Hauser M.: Przepisy odsyłające. Zagadnienia ogólne. „Przegląd Legislacyjny” 2003, nr 4, s. 75–92.
Google Scholar

Hofmański P., Zabłocki S.: Standaryzacja uzasadnień wyroków sądów pierwszej instancji. W: Artes serviunt vitae sapienti imperat. Proces karny sensu largo. Rzeczywistość i wyzwania. Księga jubileuszowa Profesora Tomasza Grzegorczyka z okazji 70. urodzin. Red. R. Olszewski, D. Świecki, J. Kasiński i in. Wolters Kluwer, Warszawa–Łódź 2019, s. 235–256.
Google Scholar

Kamińska I., Rozbicka-Ostrowska M.: Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. Wolters Kluwer, Warszawa 2016.
Google Scholar

Korzeniewska-Lasota A.: Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w postępowaniu w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów. Część 1. Zagadnienia ogólne. „Palestra” 2013, nr 9–10, s. 73–82.
Google Scholar

Kotowski A.: O formularzach uzasadnień w sprawach karnych. „Prokuratura i Prawo” 2020, nr 7–8, s. 144–174.
Google Scholar

Laskowski M.: Uzasadnienie wyroku – rzeczywistość i próby jej zmiany. W: Artes serviunt vitae sapienti imperat. Proces karny sensu largo. Rzeczywistość i wyzwania. Księga jubileuszowa Profesora Tomasza Grzegorczyka z okazji 70. urodzin. Red. R. Olszewski, D. Świecki, J. Kasiński i in. Wolters Kluwer, Warszawa–Łódź 2019, s. 339–346.
Google Scholar

Paluszkiewicz H., Kowalski S.: Odmowa sporządzenia uzasadnienia na formularzu. Glosa do wyroku Sądu Najwyższego – Izba Karna z dnia 11 sierpnia 2020 r., I KA 1/20. „Orzecznictwo Sądów Polskich” 2021, nr 5, s. 55–62.
Google Scholar

Piskorz-Ryń A.: Komentarz do art. 1. W: Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. Red. A. Piskorz-Ryń, M. Sakowska-Baryła. Wolters Kluwer, Warszawa 2023, s. 19–52.
Google Scholar

Roszkiewicz J.: Incydentalna kontrola zgodności ustaw z prawem międzynarodowym i europejskim. Glosa do wyroku Sądu Najwyższego – Izba Karna z dnia 11 sierpnia 2020 r., I KA 1/20. „Orzecznictwo Sądów Polskich” 2021, nr 5, s. 62–70.
Google Scholar

Rzucidło I.: Uzasadnienie orzeczenia sądowego. Ujęcie teoretyczne a poglądy orzecznictwa. Wolters Kluwer, Warszawa 2020.
Google Scholar

Sakowicz A.: Komentarz do art. 99a. W: Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Red. A. Sakowicz. C.H.Beck, Warszawa 2020, s. 368–370.
Google Scholar

Sakowicz A.: Komentarz do art. 99a. W: Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Red. A. Sakowicz. C.H.Beck, Warszawa 2023, s. 403–405.
Google Scholar

Woroniecka A.: Radca prawny w postępowaniu dyscyplinarnym. W: Wykonywanie zawodu radcy prawnego. Red. K. Mularczyk, M. Pyrz, T. Scheffler i in. C.H.Beck, Warszawa 2022, s. 271–284.
Google Scholar

Zagrodnik J., Chmielniak Ł., Klonowski M. i in.: Komentarz do art. 99a. W: Kodeks postępowania karnego. Komentarz praktyczny do nowelizacji 2019. Red. J. Zagrodnik. Wolters Kluwer, Warszawa 2020, s. 55–58.
Google Scholar

Zawłocki R.: Wprowadzenie. W: Uzasadnienia wyroków sądu karnego na urzędowych formularzach. Red. R. Zawłocki. Wolters Kluwer, Warszawa 2021, s. 9–12.
Google Scholar

Zubik M., Wiącek M.: O spornych zagadnieniach z zakresu odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów Trybunału Konstytucyjnego – polemika. „Przegląd Sejmowy” 2007, nr 3 (80), s. 69–84.
Google Scholar

Akty prawne
Google Scholar

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.
Google Scholar

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzona w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. Dz.U. 1993, nr 61, poz. 284 ze zm.
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie wzorów formularzy uzasadnień wyroków oraz sposobu ich wypełniania. Dz.U. poz. 2349.
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie postępowania w sprawach odpowiedzialności zawodowej farmaceutów. Dz.U. nr 65, poz. 612.
Google Scholar

Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze. T.j. Dz.U. 2022, poz. 1184 ze zm.
Google Scholar

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych. T.j. Dz.U. 2024, poz. 499.
Google Scholar

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie. T.j. Dz.U. 2022, poz. 1799 ze zm.
Google Scholar

Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich. T.j. Dz.U. 2024, poz. 688.
Google Scholar

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego. T.j. Dz.U. 2024, poz. 37 ze zm.
Google Scholar

Ustawa z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych. T.j. Dz.U. 2024, poz. 749.
Google Scholar

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. T.j. Dz.U. 2022, poz. 902.
Google Scholar

Ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich. T.j. Dz.U. 2021, poz. 1342.
Google Scholar

Ustawa z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym. T.j. Dz.U. 2023, poz. 1015 ze zm.
Google Scholar

Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw. Dz.U. poz. 1694.
Google Scholar

Uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw. Sejm VIII kadencji. Druk sejmowy nr 3251.
Google Scholar

Orzecznictwo
Google Scholar

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r. I OSK 8/11 [CBOSA].
Google Scholar

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2012 r. I OSK 1963/12 [CBOSA].
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2022 r. II AKa 303/22 [LEX 3554310].
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 14 marca 2024 r. II AKa 143/23 [LEX 3721258].
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2003 r. SNO 67/03 [LEX 471880].
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2009 r. SDI 22/09 [LEX 1615502].
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2020 r. I KA 1/20, „Orzecznictwo Sądów Polskich” 2021, nr 5.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2021 r. I KA 8/20 [LEX 3157608].
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2021 r. I KA 14/21 [LEX 3550421].
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2022 r. I KA 13/22 [LEX 3566901].
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2023 r. I KA 16/22 [LEX 3556579].
Google Scholar

Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 16 maja 2023 r. III K 55/23 [LEX 3568585].
Google Scholar

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 września 2017 r. II SAB/Go 52/17 [CBOSA].
Google Scholar

Źródła internetowe
Google Scholar

Gajowniczek-Pruszyńska K.: Opinia Komisji Legislacyjnej przy Naczelnej Radzie Adwokackiej do projektu ustawy z dnia 4 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw. Rządowe Centrum Legislacji, 28.12.2018. https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12318806/12554727/12554730/dokument377906.pdf [dostęp: 24.01.2025].
Google Scholar

Rojek-Socha P.: Formularze uzasadnień przejdą do lamusa? Adwokatura chce uchylenia przepisu. Prawo.pl, 06.02.2024. https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/petycja-i-projekt-nra-uchylajacy-przepis-o-formularzach-uzasadnien,525287.html [dostęp: 24.01.2025].
Google Scholar

Stanowisko nr 1 Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie z dnia 3 stycznia 2019 r. Rządowe Centrum Legislacji, 08.01.2019. https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12318806/12554727/12554730/dokument377909.pdf [dostęp: 24.01.2025].
Google Scholar

Woiński M.: Opinia Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców Prawnych w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego (druk sejmowy nr 409). Sejm RP, 31.05.2024. https://orka.sejm.gov.pl/Druki10ka.nsf/0/D874156BB785B6E0C1258B380038F21A/$File/409-002.pdf [dostęp: 24.01.2025].
Google Scholar

Zagrodnik J.: Opinia Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców Prawnych do projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw. Rządowe Centrum Legislacji, 18.12.2018. https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12318806/12554727/12554730/dokument377907.pdf [dostęp: 24.01.2025].
Google Scholar

https://obsil.kirp.pl/opinie-i-stanowiska/ [dostęp: 24.01.2024].
Google Scholar

https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy--kodeks-karny-ustawy--kodeks-postepowania-karnego-oraz-niektorych-innych-ustaw2 [dostęp: 24.01.2024].
Google Scholar

https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/druk.xsp?nr=409 [dostęp: 24.01.2024].
Google Scholar