Artykuł stanowi ponowną analizę roli zgody w strukturze przestępstwa zgwałcenia w kontekście nowelizacji art. 197 § 1 kodeksu karnego z 2024 r., wprowadzającej znamię „braku zgody”. Autor wskazuje, że zmiana ta nie wprowadza rzeczywistej nowości normatywnej, a jej uzasadnienie opiera się na błędnym odczytaniu wymogów Konwencji Stambulskiej. Problemem nie był brak pojęcia zgody w przepisie, lecz zbyt wąskie interpretowanie znamion. W efekcie nowelizacja nie usuwa, lecz powiela istniejące trudności interpretacyjne, niosąc przy tym ryzyko naruszenia zasady nullum crimen sine lege oraz przez to osłabienia funkcji gwarancyjnej prawa karnego. Autor proponuje, aby zamiast mnożenia nieostrych znamion ustawowych, poszukiwać rozwiązania w prawidłowej wykładni znamion, odpowiadającej ocenom społecznym. W końcowej części artykułu rozwinięta zostaje koncepcja „standardu moralnego” jako elementu funkcji gwarancyjnej, wskazująca na konieczność zgodności prawa karnego z intuicjami moralnymi społeczeństwa.

Artykuł 22 ust. 2 Konstytucji Ugandy z 1995 r. stanowi, iż: „Żadna osoba nie ma prawa do pozbawienia życia nienarodzonego dziecka, chyba że jest to dopuszczone przez ustawę”. Regulacja ta jest odmienna od rozwiązań, które zostały przyjęte w niektórych państwach afrykańskich, takich jak: Somalia, Kenia czy też Eswatini, w których to krajach konstytucje dobitnie określają przesłanki dopuszczalności przerwania ciąży. Parlament Ugandy nie uchwalił dotychczas przepisów wykonawczych mających na celu implementację art. 22 ust. 2. W konsekwencji, nadal obowiązują przepisy art. 130–132 ustawy Kodeks karny z 1950 r., które penalizują odpowiednio: usiłowanie dokonania aborcji, spowodowanie poronienia oraz dostarczanie środków w celu przerwania ciąży. Jednocześnie art. 207 tego aktu dopuszcza aborcję jako tzw. „zabieg chirurgiczny” w celu ratowania życia kobiety ciężarnej.

Sąd Najwyższy Ugandy wskazał różne metody wykładni konstytucji, wśród których znajduje się m.in. analiza historii legislacyjnej (genezy przepisu). Zastosowanie odmiennych metod wykładni prowadzić może do różnych rezultatów interpretacyjnych, w odniesieniu do art. 22 ust. 2. W niniejszym opracowaniu autor odwołuje się do historii powstania konstytucji, argumentując, że przepis ten powinien być interpretowany jako dopuszczający przerwanie ciąży w celu ratowania życia kobiety, nawet jeśli nie następuje ono w formie zabiegu chirurgicznego. Tym samym, autor polemizuje ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w sprawie Human Rights Awareness Promotion Forum i inni przeciwko Prokuratorowi Generalnemu (2025), w którym uznano, że historia legislacyjna art. 22 ust. 2 wskazuje na legalność aborcji wyłącznie wtedy, gdy jest ona przeprowadzona jako zabieg chirurgiczny w celu ratowania życia matki.

Ponadto autor podnosi, że dopuszczalność aborcji z innych przyczyn — takich jak poważne wady płodu czy zajście w ciążę w wyniku czynu zabronionego (czego przykładem są: gwałt, wykorzystanie seksualne nieletniego lub kazirodztwo) — wymaga wyraźnej regulacji ustawowej. W związku z tym pogląd, iż art. 22 ust. 2 może być interpretowany jako dopuszczający aborcję na podstawie przesłanek prawa zwyczajowego (common law), nie znajduje oparcia w historii jego uchwalenia.

Artykuł dotyczy sposobu ustalenia wieku sprawcy czynu zabronionego. Głównym problemem badawczym jest to, w oparciu o jaką zasadę oblicza się wiek sprawcy. W literaturze prezentuje się odmienne stanowiska. Część z nich odwołuje się do rozwiązań obowiązujących w prawie cywilnym, na zasadzie analogii legis. Pozostałe optują za przyjęciem metody „od chwili do chwili”, zwaną computatio naturalis, zgodnie z którą sprawca kończy określony wiek dopiero w konkretnej godzinie i minucie dnia odpowiadającego dacie jego urodzin. Analiza przedstawionego zagadnienia prowadzona była z uwzględnieniem celów i funkcji, jakie związane są z przesłanką wieku w przedmiocie podstaw przypisania odpowiedzialności karnej, a także z wykorzystaniem wnioskowań z analogiae legis i iuris. Wnioski wynikające z analizy potwierdziły z kolei hipotezę badawczą, że na gruncie regulacji prawnokarnych związanych obliczaniem terminów mających znaczenie w sferze prawa karnego materialnego, należy przyjąć rachubę czasu w oparciu o metodę „od chwili do chwili”.

The aim of this article is to analyze crime rates in the Przemyśl district before the outbreak of the Russian-Ukrainian war and during its first year. The question was raised as to whether the influx of refugees had affected the level of public safety. The study, based on an analysis of legal acts, administrative and statistical data, as well as the literature on the subject, showed that despite unprecedented migration, there was no rise in crime. The number of criminal and traffic offenses decreased, and the high detection rate of perpetrators remained unchanged. The biggest problemremained traffic crimes that were not related to migration. Misinformation that caused social anxiety, were crucial. The article highlights the role of reliable communication and the state actions of public institutions in maintaining social stability was emphasized.

 W niniejszym artykule dokonano analizy wybranych typów czynów zabronionych w celu opisania zakresu znamion terminu ,,osoba nieporadna”. Przedmiot rozważań stanowił przede wszystkim obszar ochrony dóbr prawnych osób nieporadnych na gruncie polskiego prawa. W tym celu w poszczególnych częściach pracy zostały przedstawione najważniejsze przepisy prawa materialnego zapewniające ochronę osób nieporadnych. W poniższym tekście zostały omówione szczegółowo źródła nieporadności, takie jak: wiek, stan fizyczny oraz psychiczny, a także stany faktyczne, w których można mówić o nieporadności. W dalszej części skupiono się na przedstawieniu zakresu prawnokarnej ochrony osób nieporadnych, poprzez analizę dogmatycznoprawną wybranych typów rodzajowych przestępstw ujętych w obecnie obowiązującym kodeksie karnym. Szczególną uwagą objęte zostały czyny zabronione zawarte w rozdziale XXVI kodeksu karnego. Efektem tej analizy jest przedstawienie zakresu prawnokarnej szczególnej ochrony osób nieporadnych gwarantowanych przez polskiego prawodawcę.

Rozważania podjęte w artykule koncentrują się również wokół znamienia przedmiotu czynu zabronionego ,,osoba nieporadna”, z uwzględnieniem czynników powodujących stan nieporadności, które są kluczowe przy definiowaniu wyżej wspomnianego terminu. Omówieniu podlega także zasadność i potrzeba lub jej brak wprowadzenie definicji legalnej terminu ,,osoba nieporadna” oraz konsekwencji wynikających z braku tejże definicji de lege lata, a także skutków jakie mogłyby powstać w wyniku zdefiniowania omawianego terminu.

Artykuł prezentuje badanie praktyki stosowania urzędowych wzorów uzasadnień orzeczeń w postępowaniach dyscyplinarnych wybranych korporacji zawodowych. Dane badawcze uzyskano poprzez zwrócenie się o udostępnienie informacji publicznej do 84 sądów dyscyplinarnych. Wyniki badania wykazały, że zdecydowana większość z nich nie stosuje normy z art. 99a k.p.k. Dalsza analiza prowadzi autora do wniosków szerszych, dotyczących instytucji odpowiedniego stosowania prawa. Pozwala ona dokonywać systemowej a nie incydentalnej, kontroli zgodności praktycznych skutków aplikacji rozwiązań ustawowych z celami ich wprowadzenia, a następnie kontroli zgodności tychże celów ze specyfiką postępowania dyscyplinarnego. Daje to sądownictwu dyscyplinarnemu dodatkowy, nieznany powszechnemu, wymiar niezawisłości.