Przedmiotem analizy jest opisany przez Bedę Czcigodnego w Historii kościelnej narodu angielskiego epizod zniszczenia pogańskiej świątyni przez świeżo nawróconego kapłana Coifiego podczas chrystianizacji Northumbrii za panowania króla Edwina. Autor podejmuje próbę wyjaśnienia tabu dosiadania ogiera i noszenia broni, które według Bedy obowiązywały pogańskiego kapłana i które Coifi złamał w akcie profanacji. Krytyczne interpretacje badaczy, uznające relację Bedy za chrystianizacyjną fikcję i wywodzące owe zakazy z analogii do norm obowiązujących kler chrześcijański, nie tłumaczą wszystkich elementów narracji. Nie negując literackiej inwencji Bedy, autor argumentuje, że u podstaw przekazu leżała autentyczna tradycja ustna. W zestawieniu z innymi średniowiecznymi źródłami dotyczącymi pogaństwa skandynawskiego oraz innych ludów indoeuropejskich stawia hipotezę, że w Northumbrii w czasach króla Edwina mogła funkcjonować instytucja świętego konia, a jej profanacja u progu chrystianizacji stała się rdzeniem ustnej tradycji, którą sto lat później Beda twórczo wykorzystał.

Najstarszy pisemny przekaz o brytońskim bohaterze Arturze, chroniącym wyspy przed saksońskim najazdem, pochodzi z IX wieku. Pod wpływem twórczości Geoffreya z Monmouth ów bohater przekształcił się w króla Artura, sprawiedliwego władcę i wielkiego zdobywcę. Rozkwit kultury rycerskiej i dworskiej na zachodzie Europy przyczynił się do powstania romansów rycerskich, których akcja toczy się wokół jego dworu, a główne role odgrywają towarzyszący mu rycerze zgromadzeni wokół Okrąg­łego Stołu. Na ziemiach polskich kultura rycerska nie rozwinęła się w takim stopniu jak w krajach Europy Zachodniej, lecz jej charakterystyczne cechy docierały tu głównie za pośrednictwem niemieckim i czeskim. Nie dysponujemy dowodami na istnienie polskich wersji legendy arturiańskiej, co nie oznacza, że nie były one znane polskiemu społeczeństwu. W niniejszym artykule pokazano, że arturiańskie dziedzic­two odcisnęło swój ślad także i w kulturze średniowiecznej Polski. Najbardziej wyrazistym dowodem recepcji są dzieła sztuki, lecz tematyka arturiańska mogła inspirować również autorów kronik, czerpano z niej też motywy w heraldyce i sfragistyce. Na znajomość opowieści o rycerzach Okrągłego Stołu na ziemiach polskich wskazuje także pojawianie się imion inspirowanych postaciami literackimi.