Czas snu i rzeczywistość duchowa. Aborygeńska koncepcja wszechświata i naukowość w Trylogii Solarnej Jana Maszczyszyna

Konrad Zielonka

doi:10.31261/SSP.2022.20.03

Published: 2022-09-27

Vol. 20 No. 2 (2022)

Dreamtime and Spiritual Reality: the Aboriginal Concept of the Universe and Science in Jan Maszczyszyn’s Trylogia Solarna

Konrad Zielonka

Section: Presentations

https://doi.org/10.31261/SSP.2022.20.03

Abstract

Jan Maszczyszyn’s Trylogia Solarna [Solar Trilogy] is a steampunk saga that combines retrospective imagery of the nineteenth century with futurological visions of the cosmos. In his article, Konrad Zielonka presents one of the ways in which the Polish-Australian author creates his universe, where the world of nineteenth-century scientism and futurological considerations combine with metaphysics and cultural-religious motifs. Comparing it with Kamil Flammarion’s Urania, Zielonka points out aspects characteristic of Kardec’s romantic and spiritualist tradition, as well as direct references to Aboriginal conceptions of the world (the Age of Dreams, or Dreamtime), whose common features include the dream state, dreamlike cosmic wandering, and unity with the universe. Zielonka presents Maszczyszyn’s way of linking Aboriginal mythology directly to the scientific world. By evoking nineteenth century ideas of progress and the role of civilization as well as the opposition between “savagery” and “civilization,” Zielonka emphasises the steampunk game Maszczyszyn plays with Victorian, colonial ideals.

Keywords:

Aborigines , Maszczyszyn , retrosentimentalism , steampunk

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Zielonka, K. (2022). Dreamtime and Spiritual Reality: the Aboriginal Concept of the Universe and Science in Jan Maszczyszyn’s Trylogia Solarna. Śląskie Studia Polonistyczne [Silesian Journal of Polish Studies], 20(2), 1–25. https://doi.org/10.31261/SSP.2022.20.03

Cited by / Share

References

Albrecht Kathe Hicks, 2016: The Machine Anxieties of Steampunk: Contemporary Philosophy, Victorian Aesthetics, and the Future. „Academic Research and Dissertations”, vol. 16. https://digitalmaine.com/academic/16/.
Google Scholar

Anczyk Adam, 2018: Konceptualizacje snu i marzeń sennych w kulturach indygenicznych: perspektywa psycho-kulturowa. „Przegląd Kulturoznawczy”, nr 2 (36), s. 242–261. https://doi.org/10.4467/20843860PK.18.015.9193.
Google Scholar

Ciupka Stanisław, 2020: Spojrzenie na problematykę Boga i religii u transhumanistów. „Polonia Journal”, nr 11, s. 151–169. https://doi.org/10.36228/PJ.11/2020.9.
Google Scholar

Dukaj Jacek, 2017: Inne pieśni. Wyd. 2. Wydawnictwo Literackie, Kraków.
Google Scholar

Eliade Mircea, 1998: Aspekty mitu. Przeł. Piotr Mrówczyński. Wydawnictwo KR, Warszawa.
Google Scholar

Eliade Mircea, 2004: Religie australijskie. Wprowadzenie. Przeł. Elżbieta Łagodzka, Włodzimierz Łagodzki. Wydawnictwo KR, Warszawa.
Google Scholar

Finn Michael R., 2007: Science et paranormal au 19 siecle: la sciencefiction spiritualiste de Camille Flammarion. „Dalhousie French Studies”, vol. 78, s. 43–51.
Google Scholar

Flammarion Kamil, 1873: Wielość światów zamieszkiwanych. Studyjum w którem wykładają się warunki zamieszkalności ziem niebieskich, roztrząsane ze stanowiska astronomii, fizyjologii i filozofii naturalnej. Przeł. Jakub Waga. Drukiem Józefa Ungra, Warszawa.
Google Scholar

Flammarion Kamil, 1898: Urania. Przeł. Stanisław Kramsztyk. Nakładem i drukiem S. Lewentala, Warszawa.
Google Scholar

Forajter Wacław, 2021: Dusza uraniczna. Inna lektura „Pokolenia Marka Świdy” Andrzeja Struga. „Pamiętnik Literacki”, nr 1 (112), s. 41–56.
Google Scholar

Gorliński-Kucik Piotr, 2017: TechGnoza, uchronia, science fiction. Proza Jacka Dukaja. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.
Google Scholar

Górecka Magdalena, 2013: Historie alternatywne w konwencji steampunk i cyberpunk – wariacje na temat powstania styczniowego w powieściach Konrada T. Lewandowskiego i Adama Przechrzty. „Acta Humana”, nr 1 (4), s. 37–48. https://doi.org/10.17951/ah.2013.4.37.
Google Scholar

Górecka Magdalena, 2019: Impuls kontrfaktyczny a pamięć kulturowa. Historie alternatywne jako narodowe imaginarium. „Creatio Fantastica”, nr 1 (60), s. 59–74. https://doi.org/10.5281/zenodo.3597812.
Google Scholar

Gross Cory, 2007: Varieties of Steampunk Experience: Nostalgic Versus melancholic Steampunk. „SteamPunk Magazine”, vol. 1, s. 60–63.
Google Scholar

Johnston Susan et al., 2019: Allohistorie i kontrfaktyczności. Przeł. Sylwia Borowska-Szerszun, Mateusz Tokarski. „Creatio Fantastica”, nr 1 (60), s. 199–212. https://doi.org/10.5281/zendo.3597832.
Google Scholar

Kaku Michio, 2012: Tunele czasoprzestrzenne: bramy do innego wszechświata? W: Idem: Hiperprzestrzeń. Wszechświaty równoległe, pętle czasowe i dziesiąty wymiar. Przeł. Ewa L. Łokas, Bogumił Bieniok. Prószyński i S-ka, Warszawa 2012, s. 273–335.
Google Scholar

Kardec Allan, 1934: Księga duchów. Zasady spirytyzmu i praw moralnych z niego wynikających – Istnienie duchów – ich stosunek do ludzi. – O nieśmiertelności duszy. – O obecnem i przyszłem życiu człowieka. – podane przez wyższe duchy za pośrednictwem różnych medjów. Przeł. J.Ch. Nakładem „Hejnału”, Wisła.
Google Scholar

Klik Marcin, 2016: Teorie mitu. Współczesne literaturoznawstwo francuskie (1969–2010). Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
Google Scholar

Kukulak Szymon P., 2016: Długi cień. Proza Jacka Dukaja wobec twórczości Stanisława Lema w perspektywie rozwoju techniki i ewolucji gatunku. W: Wyjść poza tekst. Literatura wobec tradycji i rzeczywistości. Red. Szymon P. Kukulak, Józef Olejniczak. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, s. 77–96.
Google Scholar

Kuper Adam, 2009: Wymyślanie społeczeństwa pierwotnego. Transformacje mitu. Przekł. Tomasz Sieczkowski, Alicja Dąbrowska. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Google Scholar

Lemann Natalia, 2019: Historie alternatywne i steampunk w literaturze. Archipelagi badawczo-interpretacyjne. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Google Scholar

Lemann Natalia, 2020: Posthumanizm w wersji vintage: koncepcje posthumanistyczne w historiach alternatywnych i steampunku. „Sensus Historiae”, nr 1 (38), s. 135–147.
Google Scholar

Leś Mariusz M., 2016: Nostalgia retrofuturystów. „Białostockie Studia Literaturoznawcze”, nr 9, s. 143–151. https://doi.org/10.15290/bsl.2016.09.10.
Google Scholar

Maj Krzysztof M., 2015: Allotopie. Topografia światów fikcjonalnych. Universitas, Kraków.
Google Scholar

Maszczyszyn Jan, 2019a: Hrabianka Asperia. [Trylogia Solarna, T. 3]. Stalker Books, Olsztyn.
Google Scholar

Maszczyszyn Jan, 2019b: Światy Alonbee. [Trylogia Solarna, T. 2]. Stalker Books, Olsztyn.
Google Scholar

Maszczyszyn Jan, 2019c: Światy Solarne. [Trylogia Solarna, T. 1]. Stalker Books, Olsztyn.
Google Scholar

Mazurkiewicz Adam, 2014: „Jak być mogło?...” O historii alternatywnej w polskiej literaturze fantastycznonaukowej (rekonesans). W: Literatura i kultura popularna. Badania i metody. Red. Anna Gemra, Adam Mazurkiewicz. Pracownia Literatury i Kultury Popularnej oraz Nowych Mediów, Wrocław, s. 101–118.
Google Scholar

Mudrooroo, 1997: Mitologia Aborygenów. Przeł. Mirosław Nowakowski. Dom Wydawniczy „Rebis”, Poznań.
Google Scholar

Olkusz Ksenia, 2017: Materializm kontra ezoteryka. Drugie pokolenie pozytywistów wobec „spraw nie z tego świata”. Ośrodek Badawczy Facta Ficta, Kraków.
Google Scholar

Perschon Mike D., 2012: The Steampunk Aesthetic: Technofantasies in a Neo-Victorian Retrofuture. University of Alberta, Edmonton.
Google Scholar

Piasecka Maria, 1992: Mistrzowie snu. Mickiewicz – Słowacki – Krasiński. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.
Google Scholar

Rose Frederick, 1973: Pierwotni mieszkańcy Australii. Przeł. Gabriela Mycielska. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.
Google Scholar

Szyjewski Andrzej, 2000: Religie Australii. Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków.
Google Scholar

Tokarz Bożena, 2014: Świadomość formy w powieści Jacka Dukaja „Inne pieśni”. „Zagadnienia Rodzajów Literackich”, T. 57, z. 2, s. 163–176.
Google Scholar

Vandermeer Jeff, Chambers S.J., 2011: The Steampunk Bible. Abrams Image, New York.
Google Scholar

Wąsowicz Magdalena, 2016: Historie alternatywne w literaturze polskiej: typologia, tematyka, funkcje. „Zagadnienia Rodzajów Literackich”, T. 59, z. 2, s. 91–105.
Google Scholar

Vol. 20 No. 2 (2022)
Published: 2023-01-20

ISSN: 2084-0772

eISSN: 2353-0928

Publisher

Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego | University of Silesia Press

Submit