CALL FOR PAPERS

Zaproszenie do składania artykułów naukowych do ZTiPDJP 2026

Szanowni Państwo,

zapraszamy badaczy i badaczki dydaktyki polonistycznej, literaturoznawstwa, językoznawstwa, pedagogiki, a także praktyków edukacji do nadsyłania artykułów do numeru „Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego” pt. Polonistyka w dobie przemian.

Współczesna edukacja polonistyczna funkcjonuje w warunkach głębokich zmian kulturowych, technologicznych i systemowych. Dynamiczny rozwój nowych technologii i sztucznej inteligencji, przeobrażenia praktyk komunikacyjnych, kryzys czytelnictwa, a także projektowane reformy edukacyjne – w tym zmiany podstaw programowych realizowane w ramach koncepcji Kompasu jutra – stawiają przed polonistyką pytania o jej aktualne cele, narzędzia i społeczną odpowiedzialność. Interesuje nas refleksja nad tym, w jaki sposób język polski jako przedmiot szkolny może odpowiadać na te wyzwania, nie tracąc jednocześnie zakorzenienia w tradycji kulturowej i humanistycznym wymiarze kształcenia.

Proponowany numer ma być przestrzenią namysłu nad przyszłością polonistyki: nad jej rolą w realizowaniu założeń profilu absolwenta, rozwijaniu kompetencji komunikacyjnych, wzmacnianiu sprawczości uczniów i nauczycieli oraz budowaniu zdolności młodych ludzi do krytycznego, odpowiedzialnego i refleksyjnego funkcjonowania we współczesnym świecie. Zależy nam zarówno na tekstach o charakterze teoretycznym, jak i na analizach oraz opisach rozwiązań dydaktycznych odpowiadających na realne potrzeby szkoły.

Szczególnie zapraszamy do nadsyłania artykułów, które:

• podejmują wstępną ewaluację projektu nowej podstawy programowej (jego ogólnej koncepcji, języka, struktury i priorytetów),
• analizują konkretne rozwiązania dydaktyczne implikowane przez projektowane zmiany,
• wskazują obszary niewystarczająco wyeksponowane lub problematyczne,
• formułują propozycje uzupełnień, korekt oraz alternatywnych sposobów realizacji założeń reformy.

Proponowane zagadnienia obejmują m.in.:

• polonistykę wobec nowych technologii – treści i kompetencje cyfrowe na lekcjach języka polskiego, rola sztucznej inteligencji w pracy nauczycieli i uczniów, odpowiedzialne korzystanie z narzędzi cyfrowych;
• język polski jako przestrzeń rozwijania kompetencji komunikacyjnych – asertywna komunikacja, argumentowanie, uczestniczenie w debatach, przeciwdziałanie agresji językowej, krytyczne czytanie i tworzenie tekstów w różnych kontekstach kulturowych i medialnych;
• czytelnictwo w kryzysie – możliwości i ograniczenia szkoły w kształtowaniu nawyków czytelniczych, nowe formy kontaktu z tekstem literackim, sens i funkcje lektury we współczesnej edukacji, dobór i interpretacja lektur według kryteriów tematycznych;
• tradycję i kanon w warunkach zmiany – reinterpretacje i aktualizacje, napięcia między dziedzictwem kulturowym a doświadczeniem współczesnych uczniów i uczennic, nowe lektury;
• reformy edukacyjne a polonistykę – Kompas jutra, zmiany podstaw programowych, filary kształcenia, profil absolwenta oraz ich konsekwencje dla dydaktyki języka polskiego;
• sprawczość uczniów i nauczycieli – autonomia, podmiotowość, odpowiedzialność oraz rola polonistyki w budowaniu poczucia wpływu na proces uczenia się i rzeczywistość społeczną;
• doświadczenia edukacyjne współczesnych uczniów oraz metody pracy potrzebne dziś w kształceniu zarówno tradycyjnych kompetencji polonistycznych, jak i nowych umiejętności wynikających z wyzwań współczesności;
• interdyscyplinarne konteksty dydaktyki polonistycznej, w szczególności kulturoznawcze, medioznawcze, filozoficzne, psychologiczne i ekologiczne;
• kształcenie nauczycieli języka polskiego wobec wyzwań współczesności i projektowanych zmian systemowych;
• pytanie o przyszłość polonistyki – jej potencjał adaptacyjny, możliwości rozwojowe oraz sens i znaczenie w świecie niepewności i przyspieszenia zmian.

W numerze przewidujemy również dział Varia.

Prosimy o nadsyłanie propozycji artykułów (roboczy tytuł oraz krótki opis) do końca lutego 2026 roku (ztipdjp@us.edu.pl). Na gotowe teksty czekamy do 30 marca 2026 roku.

Szczegółowe wytyczne redakcyjne znajdują się na stronie czasopisma w systemie OJS. Zgłoszone artykuły podlegają wstępnej ocenie redakcyjnej, a następnie procedurze podwójnie anonimowej recenzji (double blind peer review).

Wytyczne dotyczące przesyłania tekstów znajdują w zakładce na stronie OJS UŚ: https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/about/submissions. Zgłoszone artykuły wstępnie ocenia redakcja. O ostatecznym dopuszczeniu do druku decyduje ocena dwóch niezależnych recenzentów (double blind peer review).

Rocznik „Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego” funkcjonuje w bazach: CEEOL, DOAJ, EBSCO, ERIH+, Europeana.eu, Google Scholar, ICI Journals Master List, Modern Language Association International Bibliography.

Serdecznie zapraszamy do współtworzenia numeru i do podjęcia wspólnej refleksji nad miejscem i przyszłością polonistyki w zmieniającym się świecie.

Redaktorzy numeru

prof. Ewa Jaskółowa, dr hab. Maciej Michalski,  prof. UG, dr Kinga Białek