Marek Oziewicz
,
Katarzyna Mencfel
,
Martyna Machoczek
Język:
PL
| Data publikacji:
30-12-2025
|
Abstrakt
| s. 1-12
Wywiad z prof. Markiem Oziewiczem, literaturoznawcą z Uniwersytetu Minnesoty, skupia się na analizie wyzwań i metod edukacji ekologicznej w dobie kryzysu klimatycznego. Rozmówca od wielu lat szerzy treści związane z humanistyką ekologiczną, która w przyszłości może zainspirować nowe, wrażliwe na kwestie środowiska społeczeństwo. Opowiada o znaczeniu narracji i opowieści w edukacji. W wywiadzie podkreślono rolę wprowadzania nowych metod oraz rozwiązań dydaktycznych, a także konieczność wyciągania wniosków z podejmowanych przez uczniów działań. Zaproponowano wdrażanie zmian we współczesnym systemie szkolnictwa, takich jak działania wobec sceptycyzmu klimatycznego, praca nauczyciela z emocjami uczniów dotyczącymi przemian planety czy motywowanie młodych ludzi przez wzbudzanie pasji, wyznaczanie celu, także zmiany w zakresie kanonu lektur lub/i ich odczytania.
Język:
PL
| Data publikacji:
12-12-2025
|
Abstrakt
| s. 1-22
W artykule przedstawiono filozofię nauczania jako istotne narzędzie pisemnej refleksji nad praktyką dydaktyczną przyszłych nauczycieli języka polskiego. W części teoretycznej przybliżono zagadnienie filozofii nauczania rozumianej jako praktyka refleksyjności skierowana do nauczycieli szkolnych i akademickich, a także studentów – przyszłych polonistów. Omawiana problematyka została osadzona w tradycji Teaching Philosophy Statement (TPS). W drugiej części artykułu zaprezentowano analizę 50 esejów studenckich powstałych w latach 2022–2025. Eseje te zostały zaklasyfikowane według kategorii opisujących współczesne rozumienie nauczania. Analiza pozwala rozpoznać stan wiedzy i świadomości pedagogicznej przyszłych nauczycieli, a także ich potrzeby i oczekiwania. Wskazuje również możliwe kierunki zmian służących poprawie jakości edukacji powszechnej.
Język:
PL
| Data publikacji:
30-12-2025
|
Abstrakt
| s. 1-14
Autor artykułu odwołuje się do teorii psychoanalitycznej Melanie Klein i Wilfreda Ruprechta Biona – do dwóch pozycji rozwojowych: schizoidalno-paranoidalnej oraz depresyjnej, oraz koncepcji identyfikacji projekcyjnej. Rozważania o myśli psychoanalitycznej wpisuje w kontekst metodyki polonistycznej i sposobu omawiania literatury. Odkrycia Biona dotyczące podstawowych założeń i sposobów funkcjonowania grupowego pozwalają autorowi na refleksję o metodach pracy w klasie szkolnej.
Język:
PL
| Data publikacji:
25-11-2025
|
Abstrakt
| s. 1-17
Artykuł poświęcony jest debiutanckiej powieści Jakuba Zająca zatytułowanej Halt, w której autor opisuje swoją walkę z chorobą alkoholową oraz pobyt w zamkniętym ośrodku terapeutycznym. Utwór ten gatunkowo wpisuje się w autopatografię, będącą subiektywnym zapisem doświadczenia choroby oraz długotrwałego leczenia, a istotnym komponentem autopatografii jest kontekst socjologiczny i kulturowy. W pierwszej części artykułu autor koncentruje się na konfesjach podmiotu, którym towarzyszą refleksje na temat wielowymiarowego charakteru choroby. W drugiej części w centrum zainteresowania znajduje się przestrzeń ośrodka odczytywana przez pryzmat Michela Foucaulta koncepcji heterotopii. W podsumowaniu artykułu autor zwraca uwagę na potencjał terapeutyczny książki tkwiący w snuciu opowieści na temat choroby.
Język:
PL
| Data publikacji:
29-12-2025
|
Abstrakt
| s. 1-14
Artykuł koncentruje się na zagadnieniu językowej dostępności tekstów edukacyjnych w kontekście kształcenia przyrodniczego w klasie IV szkoły podstawowej. Przedmiotem badania jest wpływ poziomu trudności językowej tekstu na rozumienie treści oraz aktywność poznawczą uczniów, także w odniesieniu do ich zaplecza kulturowego. Analizie poddano dane z badania empirycznego, w którym uczniowie rozwiązywali zadania na podstawie czterech wersji tekstu popularnonaukowego różniących się stopniem językowego uproszczenia oraz formą graficzną. W badaniu zestawiono wyniki testów i samooceny uczniów, a także informacje o ich tle edukacyjnym. Wnioski z badania zostały osadzone w perspektywie socjolingwistyki edukacyjnej i wskazują na potrzebę przemyślanego projektowania tekstów z uwzględnieniem nierówności edukacyjnych.
Język:
PL
| Data publikacji:
28-12-2025
|
Abstrakt
| s. 1-18
Wpływ łaciny na nowoczesne języki widoczny jest zarówno w licznych frazach i wyrażeniach (na przykład pro publico bono), jak i w poszczególnych pojęciach, głównie w zapożyczeniach (na przykład kriminal/kryminał). Internacjonalizmy te zadomowiły się we wszystkich rejestrach języka, codziennie z terminologią prawną i prawniczą mają do czynienia i laicy, i profesjonaliści. Wyrazy pokrewne wywodzące się z tego samego etymologicznego źródła mogą się jednak różnić, a nawet wprowadzać użytkowników w błąd. Autorka artykułu zakłada, że pomiędzy rodzinami wyrazów z rdzeniem krymin- bądź krimin- w języku polskim i słoweńskim istnieją zarówno podobieństwa, jak i różnice, i próbuje dociec, kiedy i dlaczego w obrębie słów pokrewnych z obu rodzin doszło do powstania różnic znaczeniowych. Wstępnie przyjmuje, że w zakresie terminologii fachowej ekwiwalencja i znaczeniowa stabilność jest większa, a w obszarze języka potocznego raczej chwiejna.
Język:
PL
| Data publikacji:
30-12-2025
|
Abstrakt
| s. 1-18
Celem artykułu jest weryfikacja, na ile w obowiązujących podstawach programowych nauczania języka polskiego dla II i III etapu edukacyjnego uwzględnia się potrzebę rozwijania działań mediacyjnych i interakcyjnych w kontekście pracy nad kompetencją komunikacyjną – podobnie jak ma to miejsce w nauce języków obcych. Autorka wychodzi z założenia, że we współczesnej edukacji językowej niezbędna jest integracja treści kształcenia języka ojczystego i obcego odpowiadająca na wyzwania wielojęzycznej i wielokulturowej rzeczywistości. Jak wynika z analizy podstaw programowych, mimo deklaracji, że jedną z głównych umiejętności kształconych w szkole jest kompetencja komunikacyjna, potrzeba rozwijania działań mediacyjnych i interakcyjnych została w tych podstawach jedynie zasygnalizowana. Może to prowadzić do niewystarczającego przygotowania uczniów do aktywnego, efektywnego i etycznego uczestniczenia w komunikacji w języku ojczystym. Kluczowe wydaje się zatem opracowanie nowych, spójnych i pragmatycznych szczegółowych celów kształcenia, które będą odpowiadać na współczesne wyzwania i potrzeby komunikacyjne.