Marek Oziewicz
,
Katarzyna Mencfel
,
Martyna Machoczek
Język:
PL
| Data publikacji:
30-12-2025
|
Abstrakt
| s. 1-12
Wywiad z prof. Markiem Oziewiczem, literaturoznawcą z Uniwersytetu Minnesoty, skupia się na analizie wyzwań i metod edukacji ekologicznej w dobie kryzysu klimatycznego. Rozmówca od wielu lat szerzy treści związane z humanistyką ekologiczną, która w przyszłości może zainspirować nowe, wrażliwe na kwestie środowiska społeczeństwo. Opowiada o znaczeniu narracji i opowieści w edukacji. W wywiadzie podkreślono rolę wprowadzania nowych metod oraz rozwiązań dydaktycznych, a także konieczność wyciągania wniosków z podejmowanych przez uczniów działań. Zaproponowano wdrażanie zmian we współczesnym systemie szkolnictwa, takich jak działania wobec sceptycyzmu klimatycznego, praca nauczyciela z emocjami uczniów dotyczącymi przemian planety czy motywowanie młodych ludzi przez wzbudzanie pasji, wyznaczanie celu, także zmiany w zakresie kanonu lektur lub/i ich odczytania.
Język:
PL
| Data publikacji:
12-12-2025
|
Abstrakt
| s. 1-22
W artykule przedstawiono filozofię nauczania jako istotne narzędzie pisemnej refleksji nad praktyką dydaktyczną przyszłych nauczycieli języka polskiego. W części teoretycznej przybliżono zagadnienie filozofii nauczania rozumianej jako praktyka refleksyjności skierowana do nauczycieli szkolnych i akademickich, a także studentów – przyszłych polonistów. Omawiana problematyka została osadzona w tradycji Teaching Philosophy Statement (TPS). W drugiej części artykułu zaprezentowano analizę 50 esejów studenckich powstałych w latach 2022–2025. Eseje te zostały zaklasyfikowane według kategorii opisujących współczesne rozumienie nauczania. Analiza pozwala rozpoznać stan wiedzy i świadomości pedagogicznej przyszłych nauczycieli, a także ich potrzeby i oczekiwania. Wskazuje również możliwe kierunki zmian służących poprawie jakości edukacji powszechnej.
Język:
PL
| Data publikacji:
30-12-2025
|
Abstrakt
| s. 1-14
Autor artykułu odwołuje się do teorii psychoanalitycznej Melanie Klein i Wilfreda Ruprechta Biona – do dwóch pozycji rozwojowych: schizoidalno-paranoidalnej oraz depresyjnej, oraz koncepcji identyfikacji projekcyjnej. Rozważania o myśli psychoanalitycznej wpisuje w kontekst metodyki polonistycznej i sposobu omawiania literatury. Odkrycia Biona dotyczące podstawowych założeń i sposobów funkcjonowania grupowego pozwalają autorowi na refleksję o metodach pracy w klasie szkolnej.
Język:
PL
| Data publikacji:
29-12-2025
|
Abstrakt
| s. 1-14
Artykuł koncentruje się na zagadnieniu językowej dostępności tekstów edukacyjnych w kontekście kształcenia przyrodniczego w klasie IV szkoły podstawowej. Przedmiotem badania jest wpływ poziomu trudności językowej tekstu na rozumienie treści oraz aktywność poznawczą uczniów, także w odniesieniu do ich zaplecza kulturowego. Analizie poddano dane z badania empirycznego, w którym uczniowie rozwiązywali zadania na podstawie czterech wersji tekstu popularnonaukowego różniących się stopniem językowego uproszczenia oraz formą graficzną. W badaniu zestawiono wyniki testów i samooceny uczniów, a także informacje o ich tle edukacyjnym. Wnioski z badania zostały osadzone w perspektywie socjolingwistyki edukacyjnej i wskazują na potrzebę przemyślanego projektowania tekstów z uwzględnieniem nierówności edukacyjnych.
Język:
PL
| Data publikacji:
30-12-2025
|
Abstrakt
| s. 1-21
Funkcjonujący w społeczeństwie negatywny obraz osoby leczącej się psychiatrycznie, postrzeganej jako nieprzewidywalna i niebezpieczna, może przyczyniać się do trzymania jej na dystans lub nawet odrzucenia. Ponieważ zaburzenia psychiczne nadal bywają uznawane za temat wstydliwy, nie zaskakuje fakt, że z lęku przed stygmatyzacją osoba potrzebująca pomocy często unika kontaktu ze specjalistą. To znaczący problem w sytuacji, gdy – jak wskazują badania – wzrasta liczba osób, w tym dzieci i młodzieży, wymagających pomocy z powodu problemów psychicznych. W artykule podjęto refleksję nad funkcjonującym w społeczeństwie stereotypem osoby chorej psychicznie oraz jego negatywnymi konsekwencjami. Omówiono stereotyp osoby chorej psychicznie, czynniki, które wpłynęły na jego ukształtowanie, oraz skutki społecznego napiętnowania osób chorych. Sformułowano również propozycje przeciwdziałania stygmatyzacji.
Język:
PL
| Data publikacji:
25-11-2025
|
Abstrakt
| s. 1-17
Artykuł poświęcony jest debiutanckiej powieści Jakuba Zająca zatytułowanej Halt, w której autor opisuje swoją walkę z chorobą alkoholową oraz pobyt w zamkniętym ośrodku terapeutycznym. Utwór ten gatunkowo wpisuje się w autopatografię, będącą subiektywnym zapisem doświadczenia choroby oraz długotrwałego leczenia, a istotnym komponentem autopatografii jest kontekst socjologiczny i kulturowy. W pierwszej części artykułu autor koncentruje się na konfesjach podmiotu, którym towarzyszą refleksje na temat wielowymiarowego charakteru choroby. W drugiej części w centrum zainteresowania znajduje się przestrzeń ośrodka odczytywana przez pryzmat Michela Foucaulta koncepcji heterotopii. W podsumowaniu artykułu autor zwraca uwagę na potencjał terapeutyczny książki tkwiący w snuciu opowieści na temat choroby.
Język:
PL
| Data publikacji:
28-12-2025
|
Abstrakt
| s. 1-18
Wpływ łaciny na nowoczesne języki widoczny jest zarówno w licznych frazach i wyrażeniach (na przykład pro publico bono), jak i w poszczególnych pojęciach, głównie w zapożyczeniach (na przykład kriminal/kryminał). Internacjonalizmy te zadomowiły się we wszystkich rejestrach języka, codziennie z terminologią prawną i prawniczą mają do czynienia i laicy, i profesjonaliści. Wyrazy pokrewne wywodzące się z tego samego etymologicznego źródła mogą się jednak różnić, a nawet wprowadzać użytkowników w błąd. Autorka artykułu zakłada, że pomiędzy rodzinami wyrazów z rdzeniem krymin- bądź krimin- w języku polskim i słoweńskim istnieją zarówno podobieństwa, jak i różnice, i próbuje dociec, kiedy i dlaczego w obrębie słów pokrewnych z obu rodzin doszło do powstania różnic znaczeniowych. Wstępnie przyjmuje, że w zakresie terminologii fachowej ekwiwalencja i znaczeniowa stabilność jest większa, a w obszarze języka potocznego raczej chwiejna.
Język:
PL
| Data publikacji:
30-12-2025
|
Abstrakt
| s. 1-18
Celem artykułu jest weryfikacja, na ile w obowiązujących podstawach programowych nauczania języka polskiego dla II i III etapu edukacyjnego uwzględnia się potrzebę rozwijania działań mediacyjnych i interakcyjnych w kontekście pracy nad kompetencją komunikacyjną – podobnie jak ma to miejsce w nauce języków obcych. Autorka wychodzi z założenia, że we współczesnej edukacji językowej niezbędna jest integracja treści kształcenia języka ojczystego i obcego odpowiadająca na wyzwania wielojęzycznej i wielokulturowej rzeczywistości. Jak wynika z analizy podstaw programowych, mimo deklaracji, że jedną z głównych umiejętności kształconych w szkole jest kompetencja komunikacyjna, potrzeba rozwijania działań mediacyjnych i interakcyjnych została w tych podstawach jedynie zasygnalizowana. Może to prowadzić do niewystarczającego przygotowania uczniów do aktywnego, efektywnego i etycznego uczestniczenia w komunikacji w języku ojczystym. Kluczowe wydaje się zatem opracowanie nowych, spójnych i pragmatycznych szczegółowych celów kształcenia, które będą odpowiadać na współczesne wyzwania i potrzeby komunikacyjne.