Daremne starania: klienci Karola Stanisława Radziwiłła i ich zabiegi o ochronę dóbr patrona przed Szwedami i wojskami Leszczyńskiego w latach 1706—1709

Jan Siwoń

doi:10.31261/WSN.2023.23.10

Published: 2024-01-26

Vol. 18 No. 23 (2023)

Futile Efforts: Clients of Karol Stanisław Radziwiłł and Their Efforts to Protect the Patron’s Property from the Swedes and Leszczyński’s Army in the Years 1706—1709

Jan Siwoń

Section: Artykuły

https://doi.org/10.31261/WSN.2023.23.10

Abstract

The article is devoted to the efforts made by Karol Stanislaw Radziwiłł, the Grand Chancellor of Lithuania, and his clients to protect his estates from the Swedish and Polish armies. There is no doubt that Radziwiłł’s transition from the camp of supporters of Augustus II to the pro-Stanislav party in 1706 was due to his desire to prevent his estates from being destroyed by the Swedish army. He sent his residents to the court of the new monarch to represent his interests. Among their tasks was that of the protection of Radziwiłł’s estates from military quartering, contributions and robberies carried out by both the Swedes and Leszczyński’s Polish supporters. The residents’ interventions, however, were unsuccessful. The Swedish commanders treated the exploitation of wealth as a wartime necessity and did not keep their promise to limit contributions and requisitions. Dependent on the Swedish military power, king Stanislaus was helpless in the face of the destruction wrought by the Swedes. The efforts made by the residents were thus little more than demonstrations of the Radziwiłł’s dedication as Leszczyński’s supporter.

Keywords:

Great Northern War , protection of property , wartime destruction , Karol Stanisław Radziwiłł , Stanisław Leszczyński

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Siwoń, J. (2024). Futile Efforts: Clients of Karol Stanisław Radziwiłł and Their Efforts to Protect the Patron’s Property from the Swedes and Leszczyński’s Army in the Years 1706—1709. Wieki Stare I Nowe, 18(23), 1–31. https://doi.org/10.31261/WSN.2023.23.10

Cited by / Share

References

Achremczyk S., Konfederacje szlachty Prus Królewskich w latach 1703—1709, „Zapiski Historyczne” 1980, 45, s. 31—50.
Google Scholar

Anusik Z., Dlaczego Szwedzi przegrali bitwę pod Połtawą? Natura przeciwko armii szwedzkiej w kampaniach 1708 i 1709 roku, „Przegląd Nauk Historycznych” 2020, 19, 1, s. 81—102.
Google Scholar

Burdowicz-Nowicki J., Piotr I, August II i Rzeczpospolita, Kraków 2010.
Google Scholar

Dygdała J., Lwowska wyprawa króla Stanisława Leszczyńskiego w 1709 roku, „Kwartalnik Historyczny” 2019, 126, 4, s. 657—687.
Google Scholar

Dygdała J., Siła złudzeń — informacje o szwedzkich „zwycięstwach” w Rosji i o bitwie połtawskiej dochodzące do obozu króla Stanisława (sierpień 1708—wrzesień 1709 roku), „Wieki Stare i Nowe” 2019, 14 (19), s. 119—142.
Google Scholar

Dygdała J., Z dziejów pierwszego panowania króla Stanisława Leszczyńskiego, Toruń 2022.
Google Scholar

Feldman J., Polska w dobie wielkiej wojny północnej 1704—1709, Kraków 1925.
Google Scholar

Gierowski J., Jan Stanisław Jabłonowski, w: Polski słownik biograficzny, t. 10, red. K. Lepszy et al., Kraków 1962—1964, s. 221—223.
Google Scholar

Kamiński A., Konfederacja sandomierska wobec Rosji w okresie poaltransztadzkim 1706—1709, Wrocław 1969.
Google Scholar

Karp S., Starostwo wobolnickie (1707—1709) w świetle listów Jana Karpia, cześnika żmudzkiego. Wpływ wojny północnej na gospodarkę ziem Wielkiego Księstwa Litewskiego, „Studia Podlaskie” 2011, 19, s. 127—138.
Google Scholar

Lesiński J., Spory o dobra neuburskie, „Miscellanea Historico-Archivistica” 1996, 6, s. 95—132.
Google Scholar

Link-Lenczowski A., Popiołek B., Elżbieta Helena Sieniawska, w: Polski słownik biograficzny, t. 37, red. H. Markiewicz et al., Warszawa—Kraków 1997, s. 90—96.
Google Scholar

Łakociński Z., Magnus Stenbock w Polsce, Wrocław 1967.
Google Scholar

Markiewicz M., Nowe spojrzenie na państwo w czasach nowożytnych, w: Władza i państwo w czasach nowożytnych, red. Z. Anusik, Łódź 2011, s. 11—16.
Google Scholar

Otwinowski E., Dzieje Polski pod panowaniem Augusta II, wyd. A. Mułkowski, Kraków 1849.
Google Scholar

Palkij H., Stanisław Antoni Szczuka, w: Polski słownik biograficzny, t. 48, red. A. Romanowski et al., Kraków 2012—2013, s. 469—481.
Google Scholar

Panek A., Sejmik lubelski w okresie wojny północnej 1702—1716, w: Rzeczpospolita w dobie wielkiej wojny północnej, red. J. Muszyńska, Kielce 2001, s. 149—166.
Google Scholar

Perłakowski A., Jan Jerzy Przebendowski jako podskarbi wielki koronny (1703—1729): studium funkcjonowania ministerium, Kraków 2004.
Google Scholar

Polska w okresie drugiej wojny północnej: 1655—1660, t. 1—4, red. K. Lepszy, Warszawa 1957.
Google Scholar

Poraziński J., Epiphania Poloniae. Orientacje i postawy polityczne szlachty polskiej w dobie wielkiej wojny północnej (1702—1710), Toruń 1999.
Google Scholar

Przy boku króla Stanisława Leszczyńskiego (1706—1709), t. 1: Wyprawy do Saksonii i Litwy w latach 1706—1708. Listy królewskich sekretarzy Samuela Kazimierza Szwykowskiego i Jozafata Michała Karpia oraz fragmenty z gazet pisanych i diariuszy, wyd. J. Dygdała, Warszawa 2018.
Google Scholar

Przy boku króla Stanisława Leszczyńskiego (1706—1709), t. 2: W wędrówkach po Polsce między Gdańskiem a Lwowem w latach 1708—1709: listy królewskiego sekretarza Jozafata Michała Karpia oraz fragmenty z gazet pisanych i diariuszy, wyd. J. Dygdała, Warszawa 2019.
Google Scholar

Rachuba A., Stanisław Karol Radziwiłł (1669—1719), w: Polski słownik biograficzny, t. 30, red. E. Rostworowski, Kraków 1987, s. 240—248.
Google Scholar

Rachuba A., Polityka nominacyjna Stanisława Leszczyńskiego na Litwie w latach 1705—1709, „Przegląd Historyczny” 1992, 83, 4, s. 617—632.
Google Scholar

Rakowski W., Pamiętnik wielkiej wojny północnej, wyd. M. Nagielski, M. Wagner, Warszawa 2002.
Google Scholar

Sawicki M., Manifest Sapiehów z 6 marca 1702 roku, „Wieki Stare i Nowe” 2017, t. 12 (17), s. 24—40.
Google Scholar

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880—1914.
Google Scholar

Wiśniowiecki J.A., Ilias Polski, wyd. P. Romaniuk, J. Burdowicz-Nowicki, Warszawa 2018.
Google Scholar

Zwierzykowski M., Samorząd sejmikowy województw poznańskiego i kaliskiego w latach 1696—1732, Poznań 2010.
Google Scholar

Vol. 18 No. 23 (2023)
Published: 2024-02-09

ISSN: 1899-1556

eISSN: 2353-9739

Publisher

Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego | University of Silesia Press

Submit

Futile Efforts: Clients of Karol Stanisław Radziwiłł and Their Efforts to Protect the Patron’s Property from the Swedes and Leszczyński’s Army in the Years 1706—1709

Abstract

Keywords:

Jan Siwoń

Information