Kwestia walki o suwerenność Rzeczypospolitej w świadomości i działaniach polskich emigrantów politycznych w pierwszych miesiącach 1793 roku

Dariusz Rolnik

doi:10.31261/WSN.2005.05.08

Published: 2005-12-30

Vol. 4 (2005)

The Question of Fighting for the Sovereignty of the Polish Republic in the Consciousness and Actions of the Polish Political Emigrants

Dariusz Rolnik

Section: Artykuły

https://doi.org/10.31261/WSN.2005.05.08

Abstract

After the lost Polish war with Russia in 1792, between 200 and 700 persons emigrated, for political reasons, from the Republic. This was a small group, but they had quite considerable political influence in Poland. The part of the society that was hostile to the rule of the Targowica confederacy, and towards their formal protectors - the Russians, pinned their hopes for a better future, to a large extent, on the activity of the emigrants. The latter were not, however, willing, until the announcement of the Second Partition, to undertake any decisive actions aimed at destabilising the government of the country. Only when the inevitability of the new partition became clear, the most energetic part of this expatriate group started to think in terms of fighting for independence. The idea of seeking a compromise with the Targowica people was practically abandoned, while the option of reaching an agreement with the King Stanislaus Augustus was still open only for those who were afraid of violent social changes in Poland comparable with those that were occasioned by the French Revolution. It must be borne in mind, that all the emigrants were fully aware that Poland was heading for a total downfall, they all wanted to save the Republic, but not all were quite ready to take part in such a risky undertaking. The Polish emigrants who left the country after 1792 had no doubt a hand in preparing the outbreak of the Kosciusko insurrection, but they were not the most decisive factor. It seems that the uprising was brought about and started by a group of, predominantly military, enthusiasts who felt that the new reality deprived them of any long-term professional outlooks, of course as long as they were not prepared to forsake a minimum decency and dignity. A large part of the Polish gentry supported the 1794 insurrection because they felt that the country’s economic and moral foundations of existence were shaken by the policy of Russia and the Targowica confederacy. It is also worth observing that the insurrection, without the strong anti-Russian, anti-Prussian sentiments, would have fallen on the day of its outbreak. A part of the emigrants decided to get involved in the political turmoil in Poland only after the fists military successes of the insurrectionists, very few of them took this desperate step immediately, apart from Thaddeus Kosciusko himself.

Keywords:

political emigration , independence , 1793 , Russian Empire , The Great Sejm , Four-Year Sejm , Constitution of 3 May 1791 , Polish Republic , Stanisław August Poniatowski , Targowica Confederation , Tadeusz Kościuszko

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Rolnik, D. (2005). The Question of Fighting for the Sovereignty of the Polish Republic in the Consciousness and Actions of the Polish Political Emigrants. Wieki Stare I Nowe, 4, 130–150. https://doi.org/10.31261/WSN.2005.05.08

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

The Copyright Owners of the submitted texts grant the Reader the right to use the pdf documents under the provisions of the Creative Commons 4.0 International License: Attribution-Share-Alike (CC BY-SA). The user can copy and redistribute the material in any medium or format and remix, transform, and build upon the material for any purpose.

1. License

The University of Silesia Press provides immediate open access to journal’s content under the Creative Commons BY-SA 4.0 license (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Authors who publish with this journal retain all copyrights and agree to the terms of the above-mentioned CC BY-SA 4.0 license.

2. Author’s Warranties

The author warrants that the article is original, written by stated author/s, has not been published before, contains no unlawful statements, does not infringe the rights of others, is subject to copyright that is vested exclusively in the author and free of any third party rights, and that any necessary written permissions to quote from other sources have been obtained by the author/s.

If the article contains illustrative material (drawings, photos, graphs, maps), the author declares that the said works are of his authorship, they do not infringe the rights of the third party (including personal rights, i.a. the authorization to reproduce physical likeness) and the author holds exclusive proprietary copyrights. The author publishes the above works as part of the article under the licence "Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International".

ATTENTION! When the legal situation of the illustrative material has not been determined and the necessary consent has not been granted by the proprietary copyrights holders, the submitted material will not be accepted for editorial process. At the same time the author takes full responsibility for providing false data (this also regards covering the costs incurred by the University of Silesia Press and financial claims of the third party).

3. User Rights

Under the CC BY-SA 4.0 license, the users are free to share (copy, distribute and transmit the contribution) and adapt (remix, transform, and build upon the material) the article for any purpose, provided they attribute the contribution in the manner specified by the author or licensor.

4. Co-Authorship

If the article was prepared jointly with other authors, the signatory of this form warrants that he/she has been authorized by all co-authors to sign this agreement on their behalf, and agrees to inform his/her co-authors of the terms of this agreement.

I hereby declare that in the event of withdrawal of the text from the publishing process or submitting it to another publisher without agreement from the editorial office, I agree to cover all costs incurred by the University of Silesia in connection with my application.

References

Bartoszewicz K.: Dzieje insurekcji kościuszkowskiej. T. 1. Wiedeń 1909.
Google Scholar

Bukaty F.: List do Stanisława Augusta, Londyn 10 października 1793. BCz, rkps 3211, s. 67.
Google Scholar

Bukaty F.: List do Stanisława Augusta, Londyn 15 marca 1793. Biblioteka Czartoryskich [BCz], rkps 3211.
Google Scholar

Bukaty F.: List do Stanisława Augusta, Londyn 26 lutego 1793. BCz, rkps 3211.
Google Scholar

Bukaty F.: List do Stanisława Augusta, Londyn 29 kwietnia 1793 i 3 maja 1793. BCz, rkps 3211.
Google Scholar

Dembowski J.: List do Ignacego Potockiego, Warszawa 18 grudnia 1793. In: Tajna korespondencja z Warszawy 1792-1794 do Ignacego Potockiego. Oprac. Rymszyna M., Zahorski A. Warszawa 1961.
Google Scholar

Dymisja: 18 października 1793. AGAD, Archiwum Zamoyskich, rkps 2859.
Google Scholar

Dzieduszycki A.: List do Stanisława Augusta, Warszawa 7 czerwca 1793. BJ, rkps 7748, k. 143.
Google Scholar

Dziekoński A.: List do Stanisława Augusta, Grodno 3 kwietnia 1793. AGAD, Archiwum księcia Józefa Poniatowskiego [AkJ], rkps 1052.
Google Scholar

Dziennik Józefa Kopcia, brygadiera wojsk polskich. Oprac. Kuczyński A., Wójcik Z. Warszawa-Wrocław 1995.
Google Scholar

Dzwonkowski W.: Kościuszko w Galicji jesienią 1792 r. „Tygodnik Ilustrowany” 1917, nr 43.
Google Scholar

Fabrycy L.: List do Kajetana Miączyńskiego, b.m. 13 lutego 1794. BJ, rkps 4436, T. 2.
Google Scholar

Granowski M.: List do NN, Piaskowce 7 maja 1793. Biblioteka Czartoryskich [BCz], rkps 2897.
Google Scholar

Hadziewicz P.: List do Stanisława Augusta, b.m. 3 kwietnia 1793. AGAD, ZP, rkps 7.
Google Scholar

Hadziewicz P.: List do Stanisława Augusta, Warszawa 12 sierpnia 1793. AGAD, Archiwum księcia Józefa Poniatowskiego [AkJ], rkps 1052.
Google Scholar

Hadziewicz P.: List do Stanisława Augusta, Warszawa 4 listopada 1793. AGAD, ZP.
Google Scholar

Husarowski: List do [Jacka?] Przybylskiego, Lwów 24 sierpnia 1793. BJ, rkps 148/111, k. 261.
Google Scholar

Husarowski: List do [Jacka?] Przybylskiego, Lwów 25 sierpnia 1793. BJ, rkps 148/111, k. 262v.
Google Scholar

Janeczek Z.: Działalność polityczna Ignacego Potockiego w latach 1793-1794. In: Zwycięstwo czy klęska? W 190 rocznicę powstania kościuszkowskiego. Red. Kocój H. Katowice 1984.
Google Scholar

Janeczek Z.: Ignacy Potocki. Marszałek Wielki Litewski (1750-1809). Katowice 1992.
Google Scholar

Janik M.: Hugo Kołłątaj. Lwów 1913.
Google Scholar

Janusiewicz J.: List do NN [Borowskiego?], Kraków 17 lipca 1793. Archiwum Państwowe [AP] Kielce, Archiwum Małachowskich, rkps 101.
Google Scholar

Jelski F.: List do [F.?] Działyńskiego, 10 stycznia 1793. Biblioteka Jagiellońska [BJ], rkps 7748, k. 41.
Google Scholar

Jelski F.: List do [Franciszka?] Działyńskiego, Łopuszno 10 stycznia 1793. BJ, rkps 7748, k. 41.
Google Scholar

Jelski F.: List do F.[?] Działyńskiego, Łopuszno 10 stycznia 1793. Biblioteka Jagiellońska [BJ], rkps 7748, k. 41.
Google Scholar

Karpiński F.: Historia mego wieku i ludzi, z którymi żyłem. Oprac. Sobol R. Warszawa 1987.
Google Scholar

Kądziela L.: Między zdradą a służbą Rzeczypospolitej. Fryderyk Moszyński w latach 1792-1793. Warszawa 1993.
Google Scholar

Kiliński J.: Pamiętniki. Oprac. Herbst S. Warszawa 1958.
Google Scholar

Kipa E.: Kościuszko we Lwowie w r. 1792. „Kwartalnik Historyczny” [KH] 1939, z. 1.
Google Scholar

Kipa E.: Na marginesie literatury politycznej Sejmu Wielkiego. In: Studia i szkice. Oprac. Łojek J. Wrocław 1959.
Google Scholar

Kocój H.: Wielka Rewolucja Francuska a Polska. Warszawa 1987.
Google Scholar

Kołaczkowski A.: List do [Tadeusza Bukatego], Barh [?] grudnia 1793? AGAD, Zbiór z Muzeum Narodowego [ZMN], rkps 79.
Google Scholar

Kołaczkowski A.: List do T. Bukatego, Barh [?] grudnia 1793? AGAD, Zbiór z Muzeum Narodowego [ZMN], rkps 79.
Google Scholar

Kołłątaj H.: Do biskupa krakowskiego, Lipsk 20 maja 1793. In: Listy Hugona Kołłątaja pisane z emigracji w r. 1792, 1793 i 1794. T. 2. Zebrał Siemieński L. Poznań 1872.
Google Scholar

Kołłątaj H.: Do I. Potockiego, Karlsbad 27 czerwca 1793. Archiwum Główne Akt Dawnych [AGAD], Archiwum Publiczne Potockich [APP], rkps 280.
Google Scholar

Kołłątaj H.: Do Wincentego Szczurowskiego, Lipsk 29 grudnia 1792. In: Listy Hugona Kołłątaja pisane z emigracji w r. 1792, 1793 i 1794. T. 1. Zebrał Siemieński L. Poznań 1872.
Google Scholar

Kołłątaj H.: List do I. Potockiego, Karlsbad 15 lipca 1793. AGAD, APP, rkps 280.
Google Scholar

Kołłątaj H.: List do Ignacego Potockiego, Karlsbad 15 lipca 1793. Archiwum Główne Akt Dawnych [AGAD], Archiwum Publiczne Potockich [APP], rkps 280.
Google Scholar

Kołłątaj H.: Uwagi o spisku przed insurekcyjnym. Biblioteka PAN w Krakowie [BPAN Kr], rkps 190, k. 32, 38v.
Google Scholar

Korzeniowski J.: List do NN, Zikracz? 29 grudnia 1793. Biblioteka Narodowa, rkps 6935, T. 2, k. 13.
Google Scholar

Korzon T.: Przyczynek do emigracyjnej działalności Kościuszki z r. 1793. „Kwartalnik Historyczny” 1904, z. 1.
Google Scholar

Kossakowska K.: List do I. Potockiego, Lwów 10 października 1792. In: Listy Katarzyny z Potockich Kossakowskiej kasztelanowej kamieńskiej. Wyd. Waliszewski K. Poznań 1883.
Google Scholar

Kozłowski J.: Emigracja okresu schyłkowego Rzeczypospolitej szlacheckiej i porozbiorowa (do 1864). In: Emigracja z ziem polskich w czasach nowożytnych i najnowszych (XVIII-XIX). Red. Pilch A. Warszawa 1984.
Google Scholar

Kozłowski W.M.: Misya Kościuszki do Paryża w r. 1793. Lwów 1899.
Google Scholar

Kozłowski W.M.: Nowy przyczynek do wyjaśnienia misyi Kościuszki i próby nawiązania stosunków z Francją. In: Przewodnik Naukowy i Literacki [PNiL] 1906.
Google Scholar

Koźmian K.: Pamiętniki. Oprac. Willaume J. T. 1. Wrocław 1972.
Google Scholar

Kraushar A.: Albert Sarmata (Wojciech Turski) 1756-1824. In: Kraushar A.: Obrazy i wizerunki historyczne. Warszawa 1906.
Google Scholar

Kraushar A.: Bonneau. Ostatni konsul Rzeczypospolitej Francuskiej za Stanisława Augusta. „Przewodnik Naukowy i Literacki” [PNiL] 1899.
Google Scholar

Kraushar A.: Obrazy i wizerunki historyczne. Warszawa 1906.
Google Scholar

Kupczyński T.: Kraków w powstaniu kościuszkowskim. Kraków 1912.
Google Scholar

Leśnodorski B.: Polscy jakobini. Warszawa 1960.
Google Scholar

Leżański M.: List do Stanisława Augusta, Rzym 13 listopada 1793. AGAD, Zbiór Popielów [ZP], rkps 371.
Google Scholar

Leżański M.: List do Stanisława Augusta, Rzym 5 stycznia 1794. AGAD, ZP, rkps 371.
Google Scholar

Libiszowska Z.: Polski świadek egzekucji Ludwika XVI. (Wybór korespondencji A. Kołaczkowskiego). In: Studia i materiały źródłowe z dziejów nowożytnych. Red. Matwijowski K. „Acta Universitatis Wratislaviensis. Historia” T. 109. Wrocław 1993.
Google Scholar

Linowski A.: Kołłątaj w Rewolucji Kościuszkowskiej. Leszno 1846.
Google Scholar

Linowski A.: List do Stanisława Augusta, b.m. 22 sierpnia 1792. BCz, rkps 926.
Google Scholar

Lubicz-Pachoński J.: Kościuszko na Ziemi Krakowskiej. Warszawa-Kraków 1984.
Google Scholar

Łepkowski T.: Polska - narodziny nowoczesnego narodu. Warszawa 1962.
Google Scholar

Łoziński W.: O towarzystwie lwowskim przy schyłku XVIII stulecia. Lwów 1872.
Google Scholar

Łubieński M.: List do J. Walickiego, Wiedeń 10 kwietnia 1794. AGAD, AL, rkps pud. 1/207.
Google Scholar

Łubieński M.: List do Józefa Walickiego, Wiedeń 5 kwietnia 1794. AGAD, Archiwum Lubomirskich z Małej Wsi [AL], rkps pud. 1/207.
Google Scholar

Magnuszewski J.: List do J. Konopki, Warszawa 11 grudnia 1793. Biblioteka Hieronima Łopacińskiego [BL], rkps 2110.
Google Scholar

Magnuszewski J.: List do Józefa Konopki, Warszawa 31 października 1792. Biblioteka Hieronima Łopacińskiego w Lublinie [BŁ], rkps 2110.
Google Scholar

Małachowski J.: List do NN, Warszawa 2 stycznia 1793. Biblioteka Jagiellońska [BJ], rkps 4436, T. 2, k. 9v.
Google Scholar

Małachowski J.: List do NN, Warszawa 3 listopada 1792. Biblioteka Jagiellońska [BJ], rkps 4436, T. 1, k. 185v.
Google Scholar

Małachowski J.: List do NN, Warszawa 6 stycznia 1793. Biblioteka Jagiellońska [BJ], rkps 4436, T. 2, k. 10.
Google Scholar

Małachowski J.N.: List do [?] Borowskiego, Włoszczowa 28 kwietnia 1793 i Włoszczowa 25 maja 1793.
Google Scholar

Małachowski S.: List do I. Potockiego, Florencja 28 czerwca 1793. AGAD, APP, rkps 280.
Google Scholar

Małachowski S.: List do I. Potockiego, Florencja 29 września 1793. AGAD, APP, rkps 280.
Google Scholar

Małachowski S.: List do I. Potockiego, Rzym 13 marca 1793. Archiwum Główne Akt Dawnych [AGAD], Archiwum Publiczne Potockich [APP], rkps 280.
Google Scholar

Małachowski S.: List do I. Potockiego, Werona 21 lutego 1793. AGAD, APP, rkps 280.
Google Scholar

Małachowski S.: List do Jana N. Małachowskiego, b.m. 29 czerwca 1793. Archiwum Państwowe [AP] Kielce, Archiwum Małachowskich, rkps 493.
Google Scholar

Małachowski S.?: List do I. Potockiego, Werona 21 lutego 1793. AGAD, Archiwum Publiczne Potockich [APP], rkps 280.
Google Scholar

Middleton A.: List do Stanisława Augusta, Haga 1 marca 1793. AGAD, ZP, rkps 22, k. 257.
Google Scholar

Middleton A.: List do Stanisława Augusta, Haga 16 lipca 1793. AGAD, Zbiór Popielów [ZP], rkps 22, k. 278.
Google Scholar

Mościcki H.: Generał Jasiński i powstanie kościuszkowskie. Warszawa 1917.
Google Scholar

Nadzieja J.: Generał Józef Zajączek. Warszawa 1964, s. 123 i nn.
Google Scholar

Niemcewicz J.U.: List do I. Potockiego, Florencja 19 października 1793. Archiwum Główne Akt Dawnych [AGAD], Archiwum Publiczne Potockich [APP], rkps 280.
Google Scholar

Niemcewicz J.U.: List do I. Potockiego, Wiedeń 15 maja 1793. AGAD, APP, rkps 280.
Google Scholar

Niemcewicz J.U.: List do I. Potockiego, Wiedeń 22 maja 1793. AGAD, Archiwum Publiczne Potockich [APP], rkps 280.
Google Scholar

Niemcewicz J.U.: List do I. Potockiego, Wiedeń 8 maja 1793. AGAD, APP, rkps 280.
Google Scholar

Niemcewicz J.U.?: List do I. Potockiego, Wiedeń 17 kwietnia 1793. Archiwum Główne Akt Dawnych [AGAD], Archiwum Publiczne Potockich [APP], rkps 280.
Google Scholar

NN do NN, b.m. 5 [8?] stycznia 1794. Biblioteka Czartoryskich [BCz], rkps 3295, k. 153.
Google Scholar

Note au Gouvernement Polonois: O. Igelstróma z 15 kwietnia 1794. AGAD, Zbiór Branickich z Suchej, rkps 132/156.
Google Scholar

Ogiński M.: Pamiętniki o Polsce i Polakach od r. 1788 do końca r. 1815. Wyd. Żupański J. T. 1. Poznań 1870.
Google Scholar

Orłowski J.: List do Seweryna Rzewuskiego, Warszawa 8 kwietnia 1793. Archiwum Państwowe Kraków, Archiwum Podhoreckie, rkps pud. XIII 2/38, nl.
Google Scholar

Pachoński J.: Działalność Tadeusza Kościuszki w Krakowie. „Studia i Materiały do Historii Wojskowości” 1969, T. 15.
Google Scholar

Pachoński J.: Generał Franciszek Paszkowski 1778-1856. Warszawa 1982.
Google Scholar

Pachoński J.: Generał Jan Henryk Dąbrowski 1755-1818. Warszawa 1981.
Google Scholar

Pachoński J.: Kościuszko na Ziemi Krakowskiej. Kraków 1984.
Google Scholar

Pachoński J.: Mierosławski Maciej. In: Polski Słownik Biograficzny [PSB], T. 21. Red. Rostworowski E. Wrocław 1976.
Google Scholar

Pamiętnik Józefa Zajączka albo historia rewolucji, czyli powstanie 1794. Poznań 1862.
Google Scholar

Pawlikowski J.?: Pamiętnik o przygotowaniach do insurekcji kościuszkowskiej. Oprac. Siemieński L. „Przegląd Polski” 1876, R. 10, T. 3.
Google Scholar

Polacy w Wiedniu: znajdujący się podług listu z tamtąd pod dniem 3 września 1794. Archiwum Główne Akt Dawnych [AGAD], Archiwum Królestwa Polskiego, rkps 356, cz. 2.
Google Scholar

Potocka-Wąsowiczowa A.: Wspomnienia naocznego świadka. Oprac. Grochulska B. Warszawa 1965.
Google Scholar

Potocki Sz.: List do bp. Józefa Kossakowskiego, Petersburg 26 maja 1793. Biblioteka Jagiellońska [BJ], rkps 4436, T. 2, k. 73v.
Google Scholar

Przywecka-Samecka M.: Tomasz Wawrzecki (1753-1816). Wrocław 1993.
Google Scholar

Rawski T.: Dylematy wojska. In: Powstanie kościuszkowskie 1794. Dzieje militarne. T. 1. Red. Rawski T. Warszawa 1994.
Google Scholar

Rolnik D.: De l’histoire de l’émigration politique polonaise en Moldavie - le destin de Jan Suchorzewski et sa brigade des années 1793-1794. „Analele Universității Libere Internaționale din Moldova. Istorie” 2004, vol. 2.
Google Scholar

Rolnik D.: Szlachta koronna wobec konfederacji targowickiej (maj 1792-styczeń 1793). Katowice 2000.
Google Scholar

Sapieha K.N.: List do Matki [Elżbiety z Branickich Sapieżyny], b.m. 2 września 1793. AGAD, Zbiór Komierowskich, rkps 12/12.
Google Scholar

Siemieński L. (wyd.): Pamiętniki Kantora Katedry Krakowskiej. „Biblioteka Warszawska” 1879.
Google Scholar

Skowronek J.: Mostowski Tadeusz. In: Polski Słownik Biograficzny [PSB], T. 22. Red. Rostworowski E. Wrocław 1977.
Google Scholar

Sokolnicki M.: Tadeusz i Józef Mostowscy i czynności polityczne polskie w r. 1792 i 1797-ym. „Przegląd Historyczny” 1908, T. 6.
Google Scholar

Sołtyk K.: Zeznania złożone 4 lipca 1795 roku w Piotrkowie Trybunalskim. Biblioteka PAN w Krakowie [BPAN Kr], rkps 7624, k. 15v.
Google Scholar

Sołtyk S.: List do A. Jabłonowskiej, wojewodziny bracławskiej, b.m. i d.? BPAN Kr, rkps 5589, k. 89.
Google Scholar

Stanisław August: List do A. Dzieduszyckiego, b.m. 13 maja 1793. AGAD, ZP, rkps 7, k. 405v.
Google Scholar

Stanisław August: List do A. Dzieduszyckiego, Białystok 19 kwietnia 1793. AGAD, ZP, rkps 7, k. 447.
Google Scholar

Stanisław August: List do A. Dzieduszyckiego, Grodno 14 czerwca 1793. AGAD, ZP, rkps 384.
Google Scholar

Stanisław August: List do A. Dzieduszyckiego, Grodno 19 września 1793. AGAD, ZP, rkps 384.
Google Scholar

Stanisław August: List do A. Dzieduszyckiego, Grodno 2 sierpnia 1793. AGAD, ZP, rkps 384.
Google Scholar

Stanisław August: List do A. Dzieduszyckiego, Grodno 27 października 1793. AGAD, Zbiór Popielów [ZP], rkps 384.
Google Scholar

Stanisław August: List do Antoniego Dzieduszyckiego, 25 listopada 1793. AGAD, ZP, rkps 384.
Google Scholar

Stanisław August: List do Antoniego Dzieduszyckiego, Grodno 22 kwietnia 1793. Archiwum Główne Akt Dawnych [AGAD], Zbiór Popielów [ZP], rkps 7, k. 467v.
Google Scholar

Staszewski J.: Polacy w osiemnastowiecznym Dreźnie. Wrocław-Warszawa 1986.
Google Scholar

Sucheni-Grabowska M.: Niemcewicz we Florencji. Przyczynek do dziejów tułactwa polskiego. In: Losy Polaków w XIX-XX w. Red. Grochulska B., Skowronek J. Warszawa 1987.
Google Scholar

Sułek Z.: Sprzysiężenie Jakuba Jasińskiego. Warszawa 1982.
Google Scholar

Szwarce B.: Warszawa w 1794. Kraków 1894.
Google Scholar

Szymanowski J.: List do Anieli ze Świdzińskich Szymanowskiej, Lwów 17 listopada 1792. In: J. Szymanowski. Listy do starościny wyszogrodzkiej. Oprac. Korwin-Szymanowski F. Warszawa 1973.
Google Scholar

Szyndler B.: Powstanie kościuszkowskie 1794. Warszawa 2001.
Google Scholar

Szyndler B.: Stanisław Nałęcz Małachowski 1736-1809. Warszawa 1979.
Google Scholar

Szyndler B.: Tadeusz Kościuszko 1746-1817. Warszawa 1991.
Google Scholar

Śniadecki J.: List do T. Bukatego, Kraków 16 kwietnia 1793. In: Korespondencja Jana Śniadeckiego. Listy z Krakowa. Oprac. Chamcówna M., Tyc S. T. 2. Wrocław 1954.
Google Scholar

Taborski R.: Polacy w Wiedniu. Kraków 2001.
Google Scholar

Tokarz W.: Marsz Madalińskiego. In: Rozprawy i szkice. Oprac. Herbst S. T. 2. Warszawa 1959.
Google Scholar

Tokarz W.: Ostatnie lata Hugona Kołłątaja. T. 1. Kraków 1905.
Google Scholar

Trebicki A.: Opisanie Sejmu Ekstraordynaryjnego podziałowego roku 1793 w Grodnie. O rewolucji roku 1794. Oprac. Kowecki J. Warszawa 1967.
Google Scholar

Walicki J.: List do Michała Łubieńskiego, Rzym 12 marca 1794. Archiwum Główne Akt Dawnych [AGAD], Archiwum Lubomirskich z Małej Wsi [AL], rkps pud. 1/207, nl.
Google Scholar

Walicki J.: List do Stanisława Augusta, spod Mińska 31 maja 1792. AGAD, Zbiór Popielów [ZP], rkps 87, nl.
Google Scholar

Wodzicki S.: Wspomnienia z przeszłości. Kraków 1873.
Google Scholar

Wojda K.: O rewolucyi polskiej w roku 1794-ym. Warszawa 1916.
Google Scholar

Wolski, generał adiutant: List do Seweryna Rzewuskiego, Lwów 30 maja 1793. Archiwum Państwowe Kraków, Archiwum Podhoreckie, rkps pud. XIII 2/59, nl.
Google Scholar

Wyciąg z raportu: 2 października 1793 i z 28 października 1793. Biblioteka Jagiellońska [BJ], rkps 4436, T. 2, k. 147v, 154.
Google Scholar

Vol. 4 (2005)
Published: 2025-08-13

ISSN: 1899-1556

eISSN: 2353-9739

Publisher

Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego | University of Silesia Press

Licence CC

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Submit

The Question of Fighting for the Sovereignty of the Polish Republic in the Consciousness and Actions of the Polish Political Emigrants

Abstract

Keywords:

Dariusz Rolnik

Information