Tekst przedstawia rozwój telewizji od nadawania broadcastowego, przez telewizję kablową, aż po streaming, wskazując ten ostatni jako kulminację trzeciej złotej ery telewizji. Autor analizuje ekonomiczne i technologiczne modele dystrybucji treści oraz ich wpływ na sposób odbioru seriali. Kluczowym wątkiem jest porównanie seriali streamingowych do książek, które umożliwiają odbiór treści w dowolnym tempie i kolejności. Szczególne znaczenie przypisano praktykom „binge-watching”, jako formie odbioru najlepiej odpowiadającej ludzkim potrzebom poznawczym i narracyjnym. Tekst pokazuje napięcie między preferencjami widzów a strategiami platform streamingowych, które często wracają do modelu odcinkowego z powodów ekonomicznych. W konkluzji streaming zostaje ukazany jako medium najbardziej elastyczne i najlepiej dostosowane do zróżnicowanych sposobów konsumpcji treści audiowizualnych.

W artykule została zbadana struktura fragmentu w książce Chrisa Ware'a Building Stories (2012) i jej implikacje dla konstruowania tożsamości postaci. Dzieło Ware'a, prezentowane jako pudełkowy zbiór rozbieżnych materiałów drukowanych, szeroko wykorzystuje intratekstualność i kolaż, aby zakwestionować konwencjonalną narrację. W ten sposób tekst zachęca do nielinearnego i partycypacyjnego doświadczenia czytelniczego, ponieważ czytelnicy proszeni są o złożenie własnej historii. Poprzez analizę multimodalną  bada się, w jaki sposób fragmentacja narracji graficznej funkcjonuje jako strategia reprezentacyjna, która odzwierciedla i wzmacnia fragmentaryczną tożsamość postaci oraz ich fragmentaryczne postrzeganie codziennej rzeczywistości. Jednocześnie identyfikując wspólny wątek łączący różne elementy tworzące całość dzieła.

Artykuł analizuje audiowizualne transpozycje Martwych dusz Gogola, śledząc ich ewolucję od pierwszych ilustracji filmowych z 1909 roku do najnowszego miniserialu Grigorija Konstantinopolskiego (2020). Analiza koncentruje się na zmieniających się paradygmatach estetycznych, które ukształtowały te adaptacje – od ilustracyjnego trybu wczesnego kina niemego, przez ideologiczne ramy radzieckiego realizmu, aż po postmodernistyczne strategie fragmentacji, intertekstualności i parodii. Szczególną uwagę poświęcono pojawieniu się serialowości, która okazuje się nie tylko formatem, ale laboratorium, w którym tradycja wchodzi w interakcję ze współczesnymi praktykami kulturowymi. W tym kontekście Martwe dusze jawią się jako „otwarty” klasyk, zdolny do generowania nowych, epizodycznych konfiguracji, który nieustannie odnawia swoją satyryczną siłę w dialogu z teraźniejszością.

Artykuł został poświęcony serialowi Miss Austen, w którym posłużono się charakterystycznymi dla obrazów audiowizualnych tendencjami związanymi z kreowaniem biografii sławnych osób. Wyróżniono wśród nich prowadzenie narracji z perspektywy kogoś bliskiego znanemu twórcy oraz wykorzystywanie elementów biografizmu. Ponadto, zwrócono uwagę na łączenie potwierdzonych historycznie faktów z fikcją, w ramach której najbardziej interesująca dla twórców obrazów audiowizualnych jest próba odkrycia tajemnic, pozostających do dziś niewyjaśnionymi zagadkami. 

Autorka omawia koreańskie dramy (K-dramy) z perspektywy narracji kulturowej, gatunki i formy narracyjne obecne w koreańskich produkcjach telewizyjnych oraz powody, dla których fani K-dram wybierają je spośród szerokiej oferty programowej platform streamingowych. Dyskusja osadzona jest w kontekście komunikacji międzynarodowej, międzykulturowej i transkulturowej, czego przykładem jest zjawisko znane jako Hallyu – koreańska fala. Analiza została przeprowadzona na podstawie 131 K-dram oraz komentarzy fanów koreańskich dram w grupie na Facebooku. K-dramy ucieleśniają południowokoreańskie kody i wzorce kulturowe, charakteryzując się specyficznymi formami narracyjnymi, które wyróżniają je na tle zachodnich programów telewizyjnych.

Celem artykułu jest analiza tytułowego punktu widzenia voyeura w Dekalogu, sześć (1988) Krzysztofa Kieślowskiego w perspektywie etyki współczesnej. Odbiór dzieła zawsze jest warunkowany przez czasy, w jakich podlega percepcji. Główny bohater dzieła, dziewiętnastoletni Tomek (Olaf Lubaszenko), podglądający i szpiegujący starszą od siebie kobietę, Magdę (Grażyna Szapołowska), na punkcie, której ma obsesję, w czasach refleksji wynikającej z etyki troski oraz ruchu Me Too nie jawi się jako bohater romansowy, tylko stalker. Współczesne spojrzenie, upodmiotowienie postaci żeńskich, stanowisko etyki relacyjnej, ukierunkowanie na wartości uniwersalne nakazuje inaczej niż dotychczas spojrzeć na zachowanie Tomka wobec Magdy, jak również rewaloryzować postawę bohaterki.

This article is devoted to the series X-Rated Queen, which fits into the trend of nostalgic stories returning to the 1980s and 1990s. The authors briefly characterize contemporary streaming series and discuss the nostalgia trend in pop culture, which occurs in two variants: global (Stranger Things) and local (X-Rated Queen). In the local trend, the poli­tical context plays an important role. It is closely related to the genre chosen by the creators and particularly exposed in crime stories and thrillers. The creators of nostalgia in the local variant are a generation of directors who remember the 1980s mainly from the perspective of childhood, and whose artistic imagination is based particulary on pop culture representations of that decade. Additionally, in their productions, they break taboo topics such as homophobia (Hiacynt) or the situation of sex workers in the Polish People’s Republic (Rojst, Brokat, X-Rated Queen). In this article, the authors analyze X-Rated Queen through the prism of the glamour category, which
in the 1980s was identified with the mythical West, wealth, freedom, as well as the ability to realize one’s plans and dreams. The authors are interested not only in clear inspirations from real characters (Teresa Orłowski, Danuta Lato), but also in the glamorous, colorful, mysterious world that seduces and demoralizes the heroine.

W tym artykule przeanalizowano serial Netflixa Respira (2024) jako krytyczną interwencję w dramacie medycznym, ujawniając systemowe niepowodzenia w opiece zdrowotnej i dekonstruując mit bohaterskiego lekarza. Akcja rozgrywa się w publicznym szpitalu w Hiszpanii i przedstawia wypalenie emocjonalne, absurd instytucjonalny oraz granice empatii pod presją neoliberalizmu. Analiza, wykorzystując trójdzielne ramy — system, mit i kompromis — bada strategie narracyjne serialu, estetykę wizualną i konstrukcję postaci. Opierając się na polskich badaniach filmowych i kulturowych, artykuł umieszcza Respirę w szerszym trendzie deheroizacji w literaturze medycznej, odnosząc się do polskich seriali, takich jak Diagnoza i Na dobre i na złe.

Koncepcja „serii” stała się centralnym punktem badań nad współczesnymi formami narracji, szczególnie w mediach wizualnych, takich jak film, telewizja i komiks. Badania prowadzone w ramach zachodniej teorii mediów uwypukliły napięcie między elementami powtarzalnymi a ich wariantami, a także znaczenie struktur rekurencyjnych, które organizują złożone narracje wizualne. We współczesnym komiksie rosyjskim – zwłaszcza w serii Major Grom – format epizodyczny nabiera odrębnych cech, łącząc elementy zachodniego modelu superbohatera z konstrukcją postsowieckiego imaginarium narodowego. Niniejszy artykuł analizuje funkcjonowanie formy serialnej w Majorze Gromie, rozumianej zarówno jako praktyka kulturowa, jak i sposób produkcji. Koncentruje się na napięciach między strukturą epizodyczną, nadrzędną narracją oraz procesami mitotwórczymi.

Niniejszy artykuł omawia napięcie między fragmentem tekstu a jednością narracji w gatunku książek-gier, koncentrując się na tekstach włoskich. Po teoretycznym i historycznym wprowadzeniu do książek-gier, analizujemy znaczące przykłady, takie jak „Il presidente del consiglio… sei tu!” (Jesteś premierem!), w którym wielość ścieżek lektury funkcjonuje jako metafora politycznego oportunizmu, oraz „Due delitti per un computer” (Dwa morderstwa dla komputera), w którym opcje lektury są w pełni z góry zaplanowane dla czytelnika. Następnie omawiamy komiksy o strukturze rozgałęzionej – gatunek zapoczątkowany przez Włochów – w których wyraźne rozgraniczenie kadrów dodatkowo potęguje wrażenie fragmentarycznego świata przedstawionego. „L’uomo Scottecs e l’ultimo giorno del mondo” (Człowiek Scottecsa i ostatni dzień świata) autorstwa Sio oraz „Analwizards” Davida i Williama Genchi prezentują bardzo eksperymentalne wykorzystanie fragmentu wizualnego, natomiast seria „Grafomante”, zawierająca puste miejsca przeznaczone do uzupełnienia przez czytelnika rysunkami, przedstawia przypadek, w którym fragmenty wizualne zostają połączone i zintegrowane w trakcie lektury.

Zgodnie z banałem, który często słyszymy, stawką w przejściu od papierowej książki do narzędzi cyfrowych jest transformacja od świata materialnego do świata wirtualnego i od rejestru Symbolicznego do Wyobrażeniowego. Milczącym założeniem obu twierdzeń jest sugestia, że element materialny i wirtualny wyznaczają dwa przeciwstawne wymiary i że wirtualny jest synonimem niematerialnego. W prezentowanym tekście, odwołując się do tekstów Byung-Chul Hana, Jacquesa Lacana i Giorgio Agambena, twierdzę, że oba te założenia są fałszywe. Po pierwsze zatem próbuję ustalić, czym jest zwierciadło ekranu? Czym jest ekran-lustro, którego nikt nie widzi, choć każdy na nie nieustannie patrzy? Czy funkcją lustra jest podwojenie, czy też unicestwienie widzącego? Po drugie, zadaję pytanie, kto jest widziany na ekranie? Czy widziany jest emitowany spektakl świata, czy też raczej to my jesteśmy wciągani, zasysani do wnętrza ekranu? Wreszcie, po trzecie, zastanawiam się nad problemem materialności ekranu i jego zatarcia. Czy magia urządzeń cyfrowych nie polega na tym, że inscenizują one zniknięcie własnej materialności? I czy opis tej niewidocznej materialności wyczerpuje się na opisie warunków przedstawienia, prezentacji lub ujawnienia obrazu? Odpowiedź na te trzy pytania, mają mnie doprowadzić do sformułowania tez na temat tego, co nazywam „nieświadomością ekranu”.

Fragment jest rozbitym prezentyzmem w nieugruntowanym porządku czasu, wywołanym drżeniem wahającym się między poszukiwaniem całości a wyzwoleniem się od niej. Wyrywa zarówno przeszłość, jak i przyszłość w rozpadających się, lecz symptomatycznych przestrzeniach, na których można by wyryć swoje piaskowcowe pismo. Te strony, fatto (d)a pezzi, to zwietrzałe deski rusztowania, które pozostały po spojrzeniu na przestrzenie, które te fragmenty wyobrażały sobie, że otaczają – niektóre jako fragmenty niedokończonych monografii, kilka jako wersy w hermetycznych antologiach; inne jako celowo oderwane epigramaty lub maksymy, a większość jako niemożliwe sekwencje serii wykładów.

Niniejszy artykuł analizuje proces fragmentacji „dyskursu historii” w popularnych mediach – pokazując, że mówi on więcej o współczesnych trendach narracyjnych niż o samej historii. Wykorzystując zdobycze teorii narratologicznej i odwołując się do doświadczeń autorki jako producentki telewizyjnej, artykuł ujmuje fragmentację jako nieunikniony aspekt narracji historycznej, a nie konsekwencję działania współczesnych mediów. Autorka bada trzy wymiary: teoretyczną konieczność fragmentacji narracji (White, Fludernik), debaty między zwolennikami zdemokratyzowanego dostępu a krytykami zaniepokojonymi nadmiernym uproszczeniem traumatycznych wydarzeń z przeszłości oraz perspektywę heurystyczną, ujawniającą jak sensacyjne fragmenty mogą być tym, co skłania do „włączenia się” w narracje motywowane politycznie. Doceniając korzyści płynące ze zwiększonej dostępności i reprezentacji głosów marginalizowanych, artykuł podkreśla zagrożenia, w tym proliferację ahistorycznych treści służących ideologiom ekstremistycznym. Autorka kończy artykuł, opowiadając się za interdyscyplinarnym, socjologicznie uzasadnionym podejściem do analizy dyskursu, które bada siły społeczne „napędzające” współczesne rekonstrukcje przeszłości.

Niniejszy artykuł analizuje relację między retoryką a dialektyką w Cannocchiale aristotelico Emanuela Tesauro, poprzez porównawczą lekturę Arystotelesa, ze szczególnym uwzględnieniem początku Retoryki, gdzie sztuka perswazji jest definiowana jako „antystrofa” dialektyki – jej dopełniający odpowiednik. Tesauro, poprzez swoją szczególną koncepcję sylogizmu retorycznego jako „entimema urbanamente fallace”, nie tylko wykracza poza Arystotelesowską antystrofę, ale także systematycznie ustanawia dialektycznie wyzwoloną retorykę, która ujawnia intuicję odrębnej wizji świata i jego porządku prawdy.

Niniejszy artykuł analizuje rosyjską komedię satyryczną w pierwszych trzech dekadach XIX wieku, koncentrując się na rolach A. Szachowskiego, M. Zagoskina i N. Chmielnickiego. Choć tradycyjnie relegowani do statusu drugoplanowych autorów, byli oni w rzeczywistości centralnymi postaciami bogatego sezonu teatralnego, cieszącego się dużą popularnością wśród publiczności. Czerpiąc z francuskich wzorców, ich komedie stopniowo „rusyfikowały” fabułę, postaci i sytuacje, przyczyniając się w ten sposób do kształtowania narodowej tożsamości dramaturgicznej i kładąc podwaliny pod późniejszy rozwój teatru rosyjskiego XIX wieku.