Niniejszy artykuł analizuje ewolucję articuento, hybrydycznego gatunku stworzonego przez Juana José Millása, powstałego w wyniku fragmentacji i rekompozycji na pograniczu literatury i dziennikarstwa. Ta nieostra granica zachęca do szerszej refleksji nad procesami wzajemnego przenikania się heterogenicznych kodów, które w twórczości Millása rozciągają się na wymiar intermedialny i ikonotekstualny. Po wstępnym rozważeniu hybrydyczności jako konstytutywnej cechy gatunku, dyskusja koncentruje się na powiązaniu tekstu z obrazem, proponując odczytywanie articuentos jako tekstów o podwójnym rejestrze, pozostających w ciągłym dialogu z obrazem.

Latem 1914 roku Henry James pracował nad Wieżą z kości słoniowej, powieścią, którą porzucił niedokończoną, gdy wybuch I wojny światowej uniemożliwił, jak sądził, opowiedzenie historii o teraźniejszości. Z powieści pozostał fragment, składający się z trzech ksiąg i jednego rozdziału czwartej księgi (z planowanych dziesięciu), a także kilku stron notatek, w których James naszkicował fabułę, tło wydarzeń, zarys głównych bohaterów, tematy, które chciał zgłębić, oraz swoją strategię narracyjną. Wieża z kości słoniowej miała przedstawiać szeroko zakrojony portret Stanów Zjednoczonych – które James niedawno odwiedził po bardzo długiej nieobecności – jako kraju zdominowanego przez władzę pieniądza, co znalazło wyraz w drapieżnej i agresywnej męskości. W tym kontekście bohater Wieży z kości słoniowej, Graham Fielder, miał reprezentować alternatywny model męskości (taki, który cenił ponad wszystko piękno i dobroć) i być może nadzieję na przyszłość Ameryki.

Niniejszy esej bada praktykę mikroopowiadania, od sześciosłownych opowiadań po narracje liczące zaledwie kilkaset słów. Na przykładach Browna, Campanile, Auba, Delerma i innych, autor podkreśla mechanizmy zwięzłości, zaskoczenia i uczestnictwa czytelnika. Badanie pokazuje, jak te minimalne formy, usytuowane pomiędzy literaturą a zabawą, mogą służyć nie tylko celom artystycznym, ale także funkcjom edukacyjnym, społecznym i psychologicznym.

W kwietniu 1989 roku hiszpańskie czasopismo „ABC” opublikowało tekst filozofki Marii Zambrano Desde entonces, fragmento de una novela inconclusa, który ukazał się wcześniej w 1936 roku w czasopiśmie „Noreste”. Prawdopodobnie projekt narracyjny odnotował niepowodzenie w obliczu dramatu wojny domowej, która wybuchła kilka miesięcy później, oraz wygnania. Jednak wraz z innymi możliwymi „fragmentami” projektu, opublikowanymi wcześniej w formie artykułów, ten tekst literacki zdaje się tworzyć własną poetykę fragmentu jako możliwości przedstawienia złożonej wizji świata nowoczesności.