„Bachory wyblakłe, złośliwe i mądre”. Niepokoje dzieciństwa w prozie Leo Lipskiego – juwenilia i Niespokojni

Antoni Zając

doi:10.31261/Rana.2021.4.06

Published: 2021-12-31

No. 2 (4) (2021)

„Brats: Weathered, Malicious and Wise.” Restlessness of Childhood in Leo Lipski’s Prose – Early Works and Niespokojni [The Restless]

Antoni Zając

Section: Explorations and Autopsies

https://doi.org/10.31261/Rana.2021.4.06

Abstract

The main purpose of this paper is to provide a preliminary analysis of children characters and visions of childhood in the writings of Leo Lipski. Special attention is paid to his early works and to his novel The Restless. The storylines of two characters are interpreted – those of Jano from Śmierć [Death] and Emil from Niespokojni [The Restless]. Drawing from psychoanalysis and Queer Childhood Studies, the author investigates the dialectical notion of childhood to be found in Lipski’s texts. On the one hand, childhood is portrayed there as a period of radical sensitivity and receptivity regarding both sensual stimuli and reactions to tough, distressing or even traumatising experiences; on the other hand, it is a realm of existential experiments of libidinal nature, which often turn into bodily (including erotic and autoerotic) explorations. This paper is meant to be the first in a series of articles regarding the described matter.

Keywords:

childhood , restlessness , psychoanalysis , Leo Lipski , Polish literature

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Zając, A. (2021) “„Brats: Weathered, Malicious and Wise.” Restlessness of Childhood in Leo Lipski’s Prose – Early Works and Niespokojni [The Restless]”, Rana. Literatura - Doświadczenie - Tożsamość [Wound. Literature – Experience – Identity], (2 (4), pp. 1–21. doi: 10.31261/Rana.2021.4.06.

Cited by / Share

References

Ariès Ph.: Historia dzieciństwa: dziecko i rodzina w czasach ancien régime’u. Przeł. M. Ochab. Aletheia, Warszawa 2010.
Google Scholar

Benjamin W.: Pasaże. Red. R. Tiedemann. Przeł. I. Kania. Posłowie Z. Bauman. Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005.
Google Scholar

Benjamin W.: Precel, pióro, pauza, skargi, fidrygałki. Przeł. A. Lipszyc. „Literatura na Świecie” 2011, nr 5–6, s. 5–6.
Google Scholar

Bielik-Robson A.: Erros. Mesjański witalizm i filozofia. Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, Kraków 2012.
Google Scholar

Bond Stockton K.: The Queer Child, or Growing Sideways in the Twentieth Century. Duke University Press, Durham–London 2009.
Google Scholar

Brejnak S.: Poetyki niepokoju. Lipski – Musil – Amiel – Larkin. W: Idem: Niepokój. Nowoczesność w świetle anachronicznych konfiguracji doświadczenia nieswojości. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2019, s. 97–121.
Google Scholar

Choromański M.: Zazdrość i medycyna. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1997.
Google Scholar

Cuber M. [Tomczok M.]: Trofea wyobraźni. O prozie Leo Lipskiego. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2011.
Google Scholar

Deleuze G., Guattari F.: Anty-Edyp. Kapitalizm i schizofrenia. Przeł. T. Kaszubski. T. 1. Krytyka Polityczna, Warszawa 2017.
Google Scholar

Fink B.: Perwersje. W: Idem: Kliniczne wprowadzenie do psychoanalizy lacanowskiej. Teoria i technika. Przeł. Ł. Mokrosiński. Wydawnictwo Andrzej Żórawski, Warszawa 2002, s. 234–287.
Google Scholar

Freud S.: Trzy rozprawy z teorii seksualnej. W: Idem: Życie seksualne. Przeł. R. Reszke. KR, Warszawa 1999, s. 27–129.
Google Scholar

Gosk H.: Walizka z bibułkami. Edycja „Paryża ze złota…” Leo Lipskiego. „Narracje o Zagładzie” 2017, nr 3, s. 337–344.
Google Scholar

Hańbowski W.: Wstęp do wydania polskiego. W: M. Klein: Pisma. T. 2: Psychoanaliza dzieci. Przeł. M. Lipińska, M. Żylicz, H. Grzegołowska-Klarkowska. Wstęp W. Hańbowski. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2007, s. XI–XIV.
Google Scholar

Hoffman H.: Złota różdżka czyli Bajki dla niegrzecznych dzieci. Ilustracje J. Sokołowska. [Adaptacja A. Bańkowska et al. Wstęp i przekład wiersza z okładki M. Rusinek]. Egmont Polska, Warszawa 2017.
Google Scholar

Joffe H.: Kafka z ulicy Bograszow. „Nowiny – Kurier”, 10 I 1964, s. 3.
Google Scholar

Jonca M.: Enfants terribles. Dzieci złe, źle wychowane w literaturze polskiej XIX wieku. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2005.
Google Scholar

Kaliściak T.: Pociąg seksualny. Prus – Freud – Grabiński. „Teksty Drugie” 2015, nr 2, s. 53–81.
Google Scholar

Key E.: Stulecie dziecka. Przeł. I. Moszczeńska. https://wolnelektury.pl/media/book/pdf/key-stulecie-dziecka.pdf [dostęp: 31.03.2021].
Google Scholar

Klein M.: Psychologiczne podstawy analizy dziecięcej. Przeł. M. Żylicz. W: M. Klein: Pisma. T. 2: Psychoanaliza dzieci. Przeł. M. Lipińska, M. Żylicz, H. Grzegołowska-Klarkowska. Wstęp W. Hańbowski. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2007, s. 3–16.
Google Scholar

Laplanche J.: Life and Death in Psychoanalysis. Transl. J. Mehlman. The Johns Hopkins University Press, Baltimore 1985.
Google Scholar

Lipski L.: Apollo. W: Idem: Paryż ze złota. Teksty rozproszone. Wybór i oprac. H. Gosk. Świat Literacki, Izabelin 2002, s. 106–110.
Google Scholar

Lipski L.: Miasteczko. W: Idem: Powrót. Instytut Literacki Kultura – Instytut Książki, Paryż–Kraków 2015, s. 257–269.
Google Scholar

Lipski L.: Niepokoje księżycowe. W: Idem: Paryż ze złota. Teksty rozproszone. Wybór i oprac. H. Gosk. Świat Literacki, Izabelin 2002, s. 125–127.
Google Scholar

Lipski L.: Niespokojni. W: Idem: Powrót. Instytut Literacki Kultura – Instytut Książki, Paryż–Kraków 2015, s. 25–151.
Google Scholar

Lipski L.: Opowieść o małym Kurcie. W: Idem: Paryż ze złota. Teksty rozproszone. Wybór i oprac. H. Gosk. Świat Literacki, Izabelin 2002, s. 102–105.
Google Scholar

Lipski L.: Sarni braciszek. W: Idem: Powrót. Instytut Literacki Kultura – Instytut Książki, Paryż–Kraków 2015, s. 269–272.
Google Scholar

Lipski L.: Śmierć (2). W: Idem: Paryż ze złota. Teksty rozproszone. Wybór i oprac. H. Gosk. Świat Literacki, Izabelin 2002, s. 128–139.
Google Scholar

Lipski L., Raskin O.: List (Knajpa). „Archiwum Emigracji” [w druku].
Google Scholar

Maciejowska A.: Słowo wstępne. W: L. Lipski: Powrót. Instytut Literacki Kultura – Instytut Książki, Paryż–Kraków 2015, s. 5–23.
Google Scholar

Mannoni O.: „I know well, but all the same…”. Transl. G.M. Goshgarian. In: Perversion and the Social Relations. Eds. M.A. Rothenberg, D.A. Foster, S. Žižek. Duke University Press, New York 2003, s. 68–93.
Google Scholar

Menninghaus W.: Wstręt: teoria i historia. Przeł. G. Sowiński. Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, Kraków 2009.
Google Scholar

Moszczeńska I.: Przedmowa tłumaczki do III wydania. W: E. Key: Stulecie dziecka. Przeł. I. Moszczeńska. https://wolnelektury.pl/media/book/pdf/key-stuleciedziecka.pdf [dostęp: 31.03.2021].
Google Scholar

Nałkowska Z.: Hrabia Emil. Czytelnik, Warszawa 1997.
Google Scholar

Szester A.: Women, Cats, the Moon. About Leo Lipski’s Prose [Kobiety, koty, księżyc. O prozie Leo Lipskiego]. „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Lublin – Polonia”, Sectio FF, vol. XXXVIII, 2020, nr 2, s. 177–190. https://journals.umcs.pl/ff/article/view/10125 [dostęp: 31.03.2021].
Google Scholar

Tuwim J.: Wiersz wyszydzający dzieci. W: Dzieci. Red. M. Janion, S. Chwin. T. 1. Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1988, s. 126.
Google Scholar

Wiebé E.: The Paradise of Childhood: a Manual for Self-instruction in Friedrich Froebel’s Educational Principles, and a Practical Guide to Kinder-gartners. https://archive.org/details/paradiseofchildh00wiebrich/page/16/mode/2up [dostęp: 31.03.2021].
Google Scholar

Wierzejska J.: Retoryczna interpretacja autobiograficzna pisarstwa Leo Lipskiego. W: Eadem: Retoryczna interpretacja autobiograficzna. Na przykładzie pisarstwa Andrzeja Bobkowskiego, Zygmunta Haupta i Leo Lipskiego. Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2012, s. 365–463.
Google Scholar

Zając A.: Do-świadczenie anomiczne. Święty Paweł Leo Lipskiego. W: Imiona anomii. Literatura wobec doświadczenia stanu wyjątkowego. Red. P. Sadzik. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 2019, s. 213–241.
Google Scholar

Zając A.: Poniedziałek – Ireny. Fantomowe Kresy Leo Lipskiego. „Narracje o Zagładzie” 2019, nr 5, s. 275–293.
Google Scholar

No. 2 (4) (2021)
Published: 2022-04-01

eISSN: 2719-5767

10.31261/rana

Publisher

Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego | University of Silesia Press

Submit

„Brats: Weathered, Malicious and Wise.” Restlessness of Childhood in Leo Lipski’s Prose – Early Works and Niespokojni [The Restless]

Abstract

Keywords:

Antoni Zając

Information