Wyniki wyszukiwania

Czasopismo: Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne

Zdrada dramatem człowieka i złem moralnym

Alojzy Drożdż

Data publikacji: 05-10-2023 | Abstrakt | s. 70–84

The author presents different types of betrayal. Firstly, the article concerns the betrayal of God, then the betrayal of conscience and other people, and finally the betrayal of one’s ideas. The author describes variant forms of “the negation of faith” in reference to living conditions in communism and accentuates ‘cooperation with evil deed’. First of all the article presents three forms of ‘negation’ and lack of loyalty. Then it mentions “the betrayal in irenism”, “Ajaks’ complex” and “the betrayal for earthly career”. And finally it draws our attention to the “martyrdom inflicted by totalitarianism”. The main thesis revolves around the ethos of people suspended “between heroism and brutality”.

05.10.2023



Czasopismo: Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne

Arcybiskup Damian Zimoń – „biskup bezrobotnych ”

Daniel Szlachta

Data publikacji: 08-02-2021 | Abstrakt | s. 74-95

Po II wojnie światowej nastąpił gwałtowny rozwój przemysłu na Górnym Śląsku. Wskutek tego powstały nowe miasta, które stały się ośrodkami przemysłu ciężkiego. Najmocniej rozwinęło się górnictwo. Po upadku komunizmu nastąpiło przejście do gospodarki rynkowej. Skutkiem tego była restrukturyzacja przemysłu i likwidacja zakładów pracy. Doprowadziło to do wzrostu bezrobocia. Problem ten zauważał także arcybiskup katowicki Damian Zimoń, który w 2001 r. opublikował dokument pod tytułem Kościół katolicki na Śląsku wobec bezrobocia. Temat bezrobocia był także poruszany podczas pielgrzymek stanowych do sanktuarium Matki Bożej w Piekarach Śląskich. Stąd też arcybiskupa katowickiego można nazwać „biskupem bezrobotnych”.

08.02.2021



Czasopismo: Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne

Wybrane zagadnienia prawnokanoniczne w działalności „księży patriotów”

Jacek Żurek

Data publikacji: 31-12-2012 | Abstrakt | s. 343-359

Artykuł zawiera analizę sytuacji prawnej, w świetle Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1917 roku, ruchu duchowieństwa rzymskokatolickiego, animowanego przez władze partii komunistycznej (Polska Zjednoczona Partia Robotnicza) oraz policję polityczną (Urząd Bezpieczeństwa) w Polsce w latach 1949-1956. Celem istnienia ruchu była swego rodzaju dywersja wewnętrzna w instytucjach kościelnych oraz szerzenie propagandy marksistowskiej wśród duchowieństwa katolickiego i wiernych. Jednocześnie działacze ruchu prezentowali, na łamach własnej prasy, interesujące, nowatorskie koncepcje dotyczące reform w Kościele, czasem nawet prekursorskie wobec zmian, które miał rozpocząć Sobór Watykański II . Liczne przykłady z terenu diecezji katowickiej oraz Górnego Śląska. Artykuł powstał na bazie pracy doktorskiej napisanej pod kierunkiem ks. prof. dra hab. Jerzego Myszora (Wydział Teologiczny Uniwersytetu Śląskiego).

31.12.2012



Czasopismo: Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne

Elementy ateistycznego marksizmu etycznego w dzisiejszej kulturze

Alojzy Drożdż

Data publikacji: 31-12-2013 | Abstrakt | s. 352-370

Punktem wyjścia rozważań jest spostrzeżenie, że stworzona w XIX wieku ideologia marksistowska została urzeczywistniona w dwudziestowiecznym komunizmie. Następnie zostają zidentyfikowane obszary dalszego jej oddziaływania: (1) ideologiczny sposób myślenia zakorzeniony w dialektyce dzisiejszych mediów, którego bezpośrednią konsekwencją jest postmodernizm charakteryzujący się fatalizmem dialektycznego sposobu myślenia i egzystencjalnym sceptycyzmem; (2) stały rozwój postmarksistowskiej antropologii, traktującej człowieka jako byt „jednowymiarowy”, mogący liczyć tylko na siebie; taki sposób myślenia jest połączony z marksistowską ideą „ziemskiego zbawienia”, która prowadzi ostatecznie do utraty nadziei; (3) ujawnienie się w kulturze specyficznego „mechanizmu ocalenia” z trudności, który jest bardzo ważny dla wielu biednych ludzi, żyjących w czasach „szybkiej transformacji”. Artykuł kończy się analizą przyczyn i skutków deformacji ludzkiego sumienia, powstającej w omawianym kontekście.

31.12.2013



Czasopismo: Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne

„Miasto bez Boga”. Lokalizacja kościołów w nowych miastach i osiedlach na terenie diecezji katowickiej w latach 1945–1989

Szymon Resiak

Data publikacji: 30-06-2015 | Abstrakt | s. 39-60

Rozwój przemysłu po II wojnie światowej i związane z nim migracje wewnętrzne spowodowały na Śląsku zmiany urbanistyczne. Powstające nowe ośrodki mieszkaniowe budowane były w duchu socjalistycznym, co skutkowało m.in. brakiem miejsca – w ich obrębie – dla symboli religijnych, zwłaszcza kościołów. Z czasem okazało się, że w każdym „mieście bez Boga” kościół powstał. Celem niniejszego artykułu jest nakreślenie działań architektów w planowaniu przestrzeni miejskiej oraz sposobu, w jaki znajdowano miejsca pod kościoły w miastach i osiedlach na terenie diecezji katowickiej, budowanych w czasach komunistycznych.

30.06.2015



Czasopismo: Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne

Postawy duchowieństwa katolickiego wobec systemu komunistycznego w województwie katowickim w latach 1944–1956. Zarys problemu

Janusz Stefaniak

Data publikacji: 31-12-2015 | Abstrakt | s. 405-424

Od samego początku zmian systemu politycznego w 1944 roku duchowni byli na różne sposoby przymuszani do politycznej lojalności i gotowości do współpracy z władzami państwowymi. Podjęte poszukiwania prowadzą do wniosku, że lansowany przez ówczesną propagandę pogląd, jakoby w szeregach duchownych dominowały postawy pozytywne nie wydaje się oczywisty i jednoznaczny. W diecezji katowickiej w szeregach duchownych przeważały zapewne postawy bierności, wyczekiwania i obojętności. Pozytywne postawy wobec władz należały do rzadkości (głównie księża patrioci). Rezygnacja z postaw otwarcie wrogich w systemie komunistycznym mogła świadczyć o rodzącym się zjawisku biernego oporu. Rok 1956 częściowo tylko ograniczył represyjną politykę władz wobec duchownych.

31.12.2015



Czasopismo: Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne

Udział katolików słowackich, obecnie uczęszczających do kościoła, w nielegalnych strukturach religijnych w czasie komunizmu

Paweł Boryszewski

Data publikacji: 31-12-1998 | s. 397-404

31.12.1998