Przygoda estetyczno-mentalna w przekładzie


Abstrakt

Aesthetic-Mental Adventure of Translation

Translation is an adventure. The desire to experience it exceeds all other translation motives. It is a desire of a rational, pragmatic, emotional and physical nature. Therefore, full normalisation of the principles of artistic translation constantly encounters difficulties. Outside the borders of the scheme there is something called talent and empathy, understood as a cognitive-affective phenomenon.

The paradigm of desire is defined by: individual weaknesses, ambition, desire to communicate, to know and experience something so far unknown, and the interaction between them in the form of surprise, dazzlement, and even shock.

KEY WORDS: translation, adventure, empathy, intercultural communication, creativity of the interpreter — Tone Pretnar


Balcerzan E., 1998: Literatura z literatury (strategie tłumaczy). Katowice, Wydawnictwo Śląsk.

Brzostowska-Tereszkiewicz T., 2014: Kolaż, centon, ready-mades jako techniki translatorskie. W: P. Fast, red. J. Pisarska, współpr.: Strategie translatorskie. Od modernizmu do (post)modernizmu. Katowice, Wydawnictwo Śląsk i SIW, s. 88—89.

Davidson D., 1992: Zdarzenie mentalne. T. Baszniak, tłum. W: D. Davidson: Eseje o prawdzie, języku i umyśle. B. Stanosz, wyb. i wstęp. Warszawa, PWN, s. 163—193.

Davis M.H., 1999: Empatia. O umiejętności współodczuwania. J. Kubiak, tłum. Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Elzenberg H., 1991: Z filozofii kultury. M. Woroniecki, wyb., oprac. i wprow. Kraków, Znak.

Gadamer H.G., 2000: Rozum, słowo, dzieje. [Wyd. 2]. M. Łukasiewicz, K. Michalski, tłum. K. Michalski, wyb., oprac. i wstęp. Warszawa, PIW.

Gołaszewska M., 1970: Świadomość piękna. Problematyka genezy, funkcji, struktury i wartości w estetyce. Warszawa, PWN.

Gołaszewska M., 2001: Estetyka współczesności. Kraków, Wydawnictwo UJ.

Ingarden R., 1966: Przeżycie, dzieło, wartość. Kraków, Wydawnictwo Literackie.

Kmita J., 1995: Jak słowa łączą się ze światem. Poznań, Wydawnictwo Naukowe IF, UAM .

Krokowski M., Rydzewski P., 2004: Inteligencja emocjonalna. Łódź, Imperia SC.

Kuhn T.S., 2001: Struktura rewolucji naukowych. H. Ostromęcka, tłum. J. Nowotniak, posł., przeł. Warszawa, Fundacja Aletheia.

Lakoff G., Johnson M., 1998: Metafory w naszym życiu. T.P. Krzeszowski, tłum. Warszawa, PIW.

Langacker R., 2009: Gramatyka kognitywna. E. Tabakowska et al., tłum. Kraków, Universitas.

Legeżyńska A., 1986: Tłumacz i jego kompetencje autorskie. Warszawa, PWN.

Metthews G., Zeidner M., Roberts R.D., 2004: Emotional intelligence: Sciens and Myth. Cambridge, MI T Press.

Pretnar T., 1993a: „Tiho ti govorim”. Prevajalski dnevnik. Z. Pretnar, ur. Celovec—Ljubljana—Dunaj, Mohorjeva založba.

Pretnar T., 1993b: Veter davnih vrtnic. N. Jež in P. Svetina, ur. Ljubljana, Slava.

Pretnar T., 1998: Mickiewicz in Prešeren. O slovenskem in poljskem verzu. N. Jež in M. Pavičić, prev. Ljubljana, Slovenska matica.

Pretnar T., 2005: Verzi Toneta Pretnarja. M. Seliškar, izbrala in uredila. Celje, Celjska Mohorjeva družba.

Ricoeur P., 1989: Język, tekst, interpretacja. P. Graff, K. Rosner, tłum. K. Rosner, wyb. i wst. Warszawa, PIW.

Serafin K., 2013: Ogólna teoria wartości w filozofii Marii Gołaszewskiej. „Kultura i Wartości”, nr 4, s. 75—90.

Sosnowski R., 2002: Radość tłumaczenia tekstów specjalistycznych. Terminologia. „Między Oryginałem a Przekładem”, t. 7, s. 205—216.

Šurla A., 2009: Cicha rozmowa ostatnich przekładów Tonego Pretnara. „Przekłady Literatur Słowiańskich”, t. 1, cz. 1: Wybory translatorskie, s. 278—292.

Šurla A., 2016: Toneta Pretnarja prevod sonetov Jana Nepomucena Kamińskiego. „Przekłady Literatur Słowiańskich”, t. 7, cz. 1: Wybory translatorskie, s. 271—285.

Szymborska W., 1997: Widok z ziarnkiem piasku. Poznań, Wydawnictwo a5.

Szymczak M., red., 1979: Słownik języka polskiego. T. 2. Warszawa, PWN.

Tabakowska E., 2002: Bariery kulturowe są zbudowane z gramatyki. W: R. Lewicki, red.: Przekład, język, kultura. Lublin, UMC S, s. 25—34.

Wittgenstein L., 2000: Dociekania filozoficzne. [Wyd. 2]. B. Wolniewicz, tłum., wst. i przyp. Warszawa, PWN.

Pobierz


TokarzB. (1). Przygoda estetyczno-mentalna w przekładzie. Przekłady Literatur Słowiańskich, 9(1). https://doi.org/10.31261/PLS.2018.09.01.02

Bożena Tokarz  tokarzbozena@gmail.com
University of Silesia in Katowice 




Złożenie tekstu do Redakcji „Przekładów Literatur Słowiańskich” jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na udostępnianie tegoż tekstu wraz z metadanymi na warunkach licencji  Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License. 

Submitting his or her contributions to “Translations of Slavic Literatures” („Przekłady Literatur Słowiańskich”), the Author consents to licensing his or her work under  Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.