Trzy tłumaczenia niezwykle udanego polskiego projektu Yugoton z 2001 roku: Malcziki, Rzadko widuję cię z dziewczętami i O nic nie pytaj (bo nie pytam ja), oraz ich oryginały: utwory Maljčiki i Retko te viđam sa devojkama belgradzkiego zespołu Idoli oraz Uhvati ritam zagrzebskiego zespołu Parni valjak, zostały poddane porównawczej analizie socjosemiotycznej, multimodalnej, językowej i stylistycznej. Jej celem było określenie, co zostało zachowane, pominięte i dodane w tłumaczeniach. Badania potwierdzają przydatność multimodalnej i społeczno-kulturowej analizy porównawczej oryginalnych piosenek i ich tłumaczeń. Uwzględnia ona bowiem aspekty nie tylko pozajęzykowe, lecz także semiotyczne piosenek popularnych, w tym kwestię produkcji muzycznej, a nawet stronę wizualną (gdy towarzyszący materiał wideo jest istotny dla analizy) oraz konteksty, w których są one wytwarzane i odbierane. Ponadto w artykule wykazano użyteczność badań porównawczych tekstów kultury popularnej w ogóle, zwłaszcza w przypadkach, w których przyciągnęły one szczególną uwagę odbiorców. Dzięki takim badaniom poznajemy dokładniej kulturę oryginalną i docelową oraz dialog między nimi.

The aim of this article is to examine the publishing reception of Polish children’s and young adult literature translated and published in Yugoslavia between 1945 and 1990. Through this analysis, it establishes a publishing chronology and estimates the scale and nature of translation production across specific periods and individual Yugoslav republics. Furthermore, the study also identifies which Polish authors and titles were particularly attractive to Yugoslav publishers and how the structure of the local publishing market and the post-World War II model of children’s and young adult literature influenced the selection of Polish books published in Yugoslavia.

W Miejskim Teatrze Dramatycznym Gavella w Zagrzebiu po roku 2000 odbyły się dwie premiery współczesnych utworów dramatycznych autorstwa polskich dramatopisarzy. W 2007 roku wystawiono Czwartą siostrę Janusza Głowackiego w reżyserii Samo M. Streleca, a w 2022 roku Naszą klasę Tadeusza Słobodzianka w reżyserii Jasmina Novljakovicia. Obydwaj reżyserzy są również odpowiedzialni za scenografię. Elementem łączącym wskazane teksty, oprócz teatru, w którym zostały wystawione, jest autor tłumaczenia – Mladen Martić. W artykule zaprezentowano teatralną działalność przekładową Marticia, reżyserską interpretację sceniczną obu tekstów oraz recepcję krytycznoteatralną przedstawień. Przybliżono również stosunek obu reżyserów do teatru widowiskowego: Strelec odnosi się do niego w sposób ironiczny, a Novljaković z widowiskowości rezygnuje.

Serbski leksem „bre” zaliczany jest przeważnie do klasy interiekcji, a w definicjach słownikowych lakonicznie definiowany jako wykrzyknik służący do zwracania uwagi na to, co się komunikuje, często w połączeniu z groźbą. Celem artykułu jest zbadanie użyć tej jednostki językowej przez pryzmat ekwiwalencji przekładowej ustalonej na podstawie dwutekstu: serbskiego oryginału oraz polskiego przekładu. W artykule podjęta zostanie również próba odpowiedzi na pytanie o przydatność dwutekstu w badaniu znaczenia tego typu jednostek.