Zgłoszono: 07.03.2026
Poprawiono: 07.04.2026
Zaakceptowano: 20.05.2026
Opublikowano: 11.09.2026

Ireneusz z Lyonu wobec walentynian w sporze o publiczny wymiar objawienia

Łukasz Koszałka Logo ORCID

Abstrakt

Spór o naturę objawienia należy do istotnych debat teologicznych II w. W polemice między Ireneuszem
z Lyonu a przedstawicielami szkoły walentyńskiej ujawniają się dwa odmienne modele jego rozumienia. Teksty związane z tradycją walentyńską, zwłaszcza Ewangelia Prawdy oraz Tractatus Tripartitus, przedstawiają objawienie przede wszystkim jako poznanie (gnosis), które prowadzi do przezwyciężenia niewiedzy i odkrycia duchowego pochodzenia człowieka. Ireneusz w Adversus haereses przeciwstawia temu ujęciu wizję objawienia jako wydarzenia historii zbawienia dokonanego w Chrystusie i przekazanego przez apostołów całemu Kościołowi. W jego interpretacji objawienie nie jest wiedzą dostępną jedynie dla wybranych, lecz rzeczywistością zachowaną w publicznej tradycji Kościołów apostolskich, w ich wspólnej regule wiary oraz w sukcesji biskupiej. Polemika z walentynianami prowadzi w ten sposób do wyraźniejszego określenia przekonania, że objawienie chrześcijańskie ma charakter historyczny i publiczny.

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Koszałka, Łukasz. (2026). Ireneusz z Lyonu wobec walentynian w sporze o publiczny wymiar objawienia. Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne, 59(1), 7–20. https://doi.org/10.31261/SSHT.2026.59.1.01

Cited by / Share

Tom 59 Nr 1 (2026)
Opublikowane: 11.09.2026


ISSN: 0137-3447
eISSN: 2956-6185

Wydawca
Instytut Gość Media/Księgarnia św. Jacka

Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.