Data publikacji:
16-11-2026
|
Abstrakt
| s. 163-178
Artykuł podejmuje zagadnienie dziecka jako podmiotu moralnego, ukazując je nie jako „małego dorosłego”, lecz jako osobę posiadającą własną godność, zdolność wyboru oraz szczególną kondycję filiacyjną. Punktem wyjścia jest krytyka abstrakcyjnego ujmowania dziecka poza siecią relacji rodzinnych oraz przenoszenia na nie kategorii właściwych światu dorosłych. Autor wskazuje, że moralna tożsamość dziecka kształtuje się w relacji z matką i ojcem, poprzez doświadczenie zaufania, autorytetu, dobra oraz stopniowego odkrywania własnej wolności. Perspektywa antropologiczna zostaje następnie pogłębiona teologicznie: tajemnica Wcielenia objawia pełnię synostwa, a Kościół ukazany zostaje jako przestrzeń dojrzewania człowieka do życia dziecka Bożego. W tym świetle dziecko jawi się jako podmiot moralny zakorzeniony w relacjach, powołany do przyjęcia dobra i odpowiedzialnego uczestnictwa w życiu wspólnoty.
Data publikacji:
16-11-2026
|
Abstrakt
| s. 179-194
Listy biskupów adresowane bezpośrednio do dzieci stanowią słabo rozpoznany materiał badawczy w naukach o rodzinie, teologii pastoralnej i katolickiej nauce społecznej. Artykuł analizuje wybrane wypowiedzi papieży oraz biskupów diecezjalnych kierowane do dzieci w różnych kontekstach kościelnych: przy inicjacji sakramentalnej, na progach edukacyjnych, w sytuacjach kryzysowych, w programach duszpasterskich oraz przy wydarzeniach angażujących wspólnotę Kościoła. Celem badania jest ukazanie, w jaki sposób kategoria dobra wspólnego zostaje przełożona na język doświadczenia dziecka. Głównym wynikiem jest odróżnienie retorycznych rejestrów wypowiedzi od czterech form komunikowania treści teologiczno-społecznych: obrazu, opowieści, świadectwa i zaproszenia. W tej strukturze dziecko zostaje potraktowane jako podmiot zdolny do odpowiedzi na miarę wieku, natomiast dorośli zachowują odpowiedzialność za warunki jego wzrastania i ochrony.
Data publikacji:
16-11-2026
|
Abstrakt
| s. 195-207
Współczesne rodzicielstwo coraz częściej realizowane jest w warunkach nadmiaru informacji, norm, modeli wychowawczych, oczekiwań społecznych oraz możliwości działania. Sytuacja ta zmienia sposób pełnienia funkcji rodzica, ponieważ codzienne decyzje dotyczące zdrowia, edukacji, relacji, aktywności, technologii czy wspierania rozwoju dziecka wymagają selekcji wiedzy, refleksji i uzasadniania. Artykuł ma charakter teoretyczno-konceptualny, a jego celem jest wyodrębnienie kategorii „rodzicielstwa w kulturze nadmiaru” oraz ukazanie jej znaczenia dla pedagogiki rodziny. Analiza opiera się na literaturze dotyczącej zaangażowanego rodzicielstwa, intensive parenting, przeciążenia informacyjnego i decyzyjnego, cyfrowej widzialności rodzicielstwa oraz współczesnych przemian społeczno-kulturowych. Zaproponowana kategoria pozwala opisać rodzicielstwo jako doświadczenie realizowane między troską a przeciążeniem, między dostępem do wiedzy a trudnością jej selekcji, między wspieraniem dziecka a ryzykiem nadmiernego organizowania jego codzienności. W artykule wskazano główne wymiary nadmiaru w doświadczeniu rodzicielskim oraz możliwe konsekwencje dla funkcjonowania rodziny.
Data publikacji:
16-11-2026
|
Abstrakt
| s. 208-230
Kwestia dzietności należy do istotnych zagadnień współczesnej demografii, zwłaszcza w kontekście państw Afryki Subsaharyjskiej, w której utrzymuje się najwyższy wskaźnik dzietności. Takim krajem jest Nigeria, która charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem religijnym i wysokim wskaźnikiem dzietności. W artykule przyjęto hipotezę, że wyższy poziom religijności sprzyja utrzymaniu wysokiego wskaźnika dzietności. W pracy zastosowano następujące metody badawcze analizę literatury przedmiotu, krytykę źródeł oraz metodę porównawczą. Podstawę empiryczną badania stanowiły m.in. dane z Banku Światowego, programu Demographic and Health Surveys (DHS) raporty Pew Research Center oraz literatura naukowa przedmiotu. Przeprowadzona analiza wskazuje, że religia pozostaje jednym z ważnych czynników współkształtujących obecne procesy demograficzne w Nigerii, wpływając na normy społeczne, postawy prokreacyjne oraz model rodziny. W perspektywie dalszej utrzymujące się różnice w poziomie dzietności miedzy społecznościami chrześcijańskimi i muzułmańskimi mogą doprowadzić do kluczowych zmian w strukturze religijnej, społecznej oraz na scenie politycznej.
Data publikacji:
16-11-2026
|
Abstrakt
| s. 231-245
Rozwój nowoczesnych technologii w tym sztucznej inteligencji przyczynia się do rozwoju cywilizacyjnego. Przynosi wielkie szanse, ale także generuje nowe zagrożenia. Szczególnie podatni na wpływ tych technologii są ludzie młodzi oraz dzieci. Niniejszy artykuł jest wynikiem analizy najnowszego dokumentu Kościoła na temat współczesnych technologii, jakim jest encyklika Leona XIV Magnifica humanitas. Analiza ta poszukiwała odpowiedzi na pytanie: jak troszczyć się o godność dziecka oraz jak ukształtować proces wychowawczy, by młody człowiek mógł w sposób twórczy i mądry wykorzystać nowe technologie i by jak najmniej dotknęły go zagrożenia wynikające z tychże technologii. Wskazuje się, że encyklika w sposób pogłębiony diagnozuje szanse i zagrożenia ze strony współczesnych technologii dla życia oraz rozwoju dzieci i młodzieży. W dobie supremacji maszyn Papież wskazuje na zadanie budowania pogłębionych więzi interpersonalnych z młodym pokoleniem oraz na konieczność towarzyszenia mu w umiejętności zdobywania krytycznego myślenia. Dostarczone przez encyklikę wskazania społeczno-pedagogiczne stanowią dobry punkt wyjścia do budowania konkretnych rozwiązań duszpasterskich.
Data publikacji:
16-11-2026
|
Abstrakt
| s. 246-258
Integralne wychowanie stanowi jeden z najważniejszych paradygmatów współczesnej pedagogiki personalistycznej. Zakłada ono harmonijny rozwój człowieka we wszystkich wymiarach jego egzystencji: fizycznym, intelektualnym, emocjonalnym, społecznym, moralnym i duchowym. Szczególnym obszarem oddziaływania wychowawczego jest kształtowanie obrazu Boga, który wpływa nie tylko na rozwój religijny jednostki, ale również na jej funkcjonowanie psychiczne, społeczne oraz relacje interpersonalne. Celem niniejszego artykułu jest ukazanie związku między integralnym wychowaniem a procesem budowania obrazu Boga, ze szczególnym uwzględnieniem roli rodziny, relacji rodzicielskich oraz środowiska wychowawczego.
Data publikacji:
16-11-2026
|
Abstrakt
| s. 259-270
Problematyka artykułu koncentruje się wokół rodu Karola Wojtyły w kontekście pedagogiczno-historycznym. Celem artykułu jest analiza rodzicielskich wzorów osobowych w rodzinie pochodzenia przyszłego papieża. Skoncentrowano się na dzieciństwie przyszłego papieża. Zastosowano metodę biografii historyczno-pedagogicznej. Rodziców Jana Pawła II można potraktować jako wzory osobowe. Karol Wojtyła senior jawi się jako konsekwentny i równocześnie wspierający ojciec, autentyczny w wyznawaniu wiary katolickiej. Emilia Wojtyła z domu Kaczorowska, w świetle teorii przywiązania jawi się jako ciepła i czuła matka, czerpiąca radość z częstej obecności przy dziecku. Dla dzisiejszych pokoleń jest ona inspiracją, by jak najwięcej przebywać ze swoim potomstwem, szczególnie w okresie wczesnego dzieciństwa. Czas ten, przepełniony wrażliwą obecnością i czułym dotykiem ma ogromne znaczenie dla wszechstronnego rozwoju dziecka.
Data publikacji:
16-11-2026
|
Abstrakt
| s. 271-290
W adhortacji Amoris laetitia przypomniano, że rodziny chrześcijańskie z uwagi na łaskę sakramentu małżeństwa, są głównymi podmiotami duszpasterstwa rodzinnego – Kościołów domowych. W pełni uzasadnionym jawi się zatem pytanie, czy w taki właśnie sposób – jako „główny podmiot duszpasterstwa” oraz wspólnotę „domowego Kościoła” – postrzegają siebie współczesne chrześcijańskie rodziny? Czy są świadome swojej misji i odpowiednio do jej podjęcia przygotowane?
Uwzględniając wskazane przesłanki, w dziesiątą rocznicę ogłoszenia Amoris laetitia, Leon XIV zapowiedział zwołanie na październik 2026 roku przewodniczących konferencji episkopatów z całego świata, aby dokonać synodalnego rozeznania kroków jakie należy uczynić, aby głosić dzisiaj Ewangelię rodzinom. Papież zwraca uwagę na szybkość przemian, które wymagają szczególnej troski duszpasterskiej o rodziny. Październikowe spotkanie, biorąc pod uwagę to, „co jest realizowane w Kościołach lokalnych” ma na celu wypracowanie duszpasterskiej odpowiedzi na wyzwania obecnego czasu. We wskazany nurt pastoralnych poszukiwań w Kościele powszechnym, wpisują się inicjatywy podejmowane przez archidiecezję katowicką na rzecz chrześcijańskiej formacji dziecka w rodzinie. Głównym celem niniejszego opracowania, jest ukazanie mistagogicznego wymiaru formacji dziecka w rodzinie jako „domowym Kościele”, poprzez określenie zadań właściwych dla katechumenatu rodzinnego. Wiążący kontekst katechetyczno-duszpasterski stanowią wskazania biskupów katowickich oraz uchwały dwóch synodów diecezjalnych.
Data publikacji:
16-11-2026
|
Abstrakt
| s. 291-306
Wychowanie religijne stanowi ważki problem w procesie szeroko rozumianego procesu wychowania. Wymaga odpowiedniego doboru treści oraz ustalenia kolejności ich wprowadzania w życie dzieci. Przykładem koncepcji formacyjnej, która w określonych sposób wprowadza swoich młodych uczestników w prawdy teologiczne, jest Oaza Dzieci Bożych, stworzona przez ks. Franciszka Blachnickiego. Zaplanowana jako trzystopniowe rekolekcje i skoncentrowana wokół idei dziecięctwa Bożego, wprowadza stopniowo w najważniejsze tematy wiary. Dedykując każdy rok jednej z Osób Trójcy pokazuje ona, jak doświadczenie bycia Bożym dzieckiem może prowadzić od międzyosobowej relacji, przez coraz głębsze rozumienie chrześcijaństwa aż po gotowość włączenia się i służby we wspólnocie.