Autorzy artykułu badają synergie między praktyką artystyczną a metodologią naukową na przykładzie współpracy między globale° – Festiwalem literatury transgranicznej w Bremie a międzyuniwersyteckim centrum badawczym POLYPHONIE. Współpraca ta ukazuje, w jaki sposób autorzy translingwalni rozważają procesy transformacji literackiej i społecznej oraz na nie wpływają. W artykule poruszone są kwestie dotyczące pozycji literatury translingwalnej w niemieckojęzycznym krajobrazie literackim, narracyjnego potencjału literackiej wielojęzyczności oraz roli wywiadów biograficznych w badaniu ideologii językowych i przynależności kulturowej. Artykuł naświetla, w jaki sposób interdyscyplinarne formy współpracy mogą umożliwić nowe podejścia metodologiczne w germanistyce i wzbogacać aktualne debaty społeczne.

Pandemia COVID-19 znacząco wpłynęła na funkcjonowanie życia społecznego, w tym także na działalność instytucji religijnych. Wprowadzone w wielu krajach restrykcje sanitarne, obejmujące m.in. ograniczenia zgromadzeń publicznych oraz okresowe zawieszenie celebracji liturgicznych, postawiły wspólnoty kościelne wobec konieczności poszukiwania nowych form działalności duszpasterskiej. Szczególne wyzwania pojawiły się w duszpasterstwie migracyjnym, które oprócz wymiaru religijnego pełni również ważne funkcje społeczne, kulturowe i integracyjne. Celem artykułu jest analiza przemian działalności duszpasterskiej prowadzonej przez Polską Misję Katolicką w Niemczech w okresie pandemii COVID-19. W centrum refleksji znajduje się pytanie o wpływ pandemii na funkcjonowanie struktur duszpasterstwa polonijnego oraz o pojawiające się w tym czasie nowe rozwiązania organizacyjne i pastoralne. W badaniu uwzględniono także identyfikację zasobów i potencjałów ujawnionych w sytuacji kryzysowej, jak również trudności i zagrożeń związanych z ograniczeniami sanitarnymi. Podstawę metodologiczną stanowi pastoralna metoda „widzieć – oceniać – działać”, uzupełniona analizą SWOT oraz elementami obserwacji uczestniczącej. Zastosowane podejście umożliwia zarówno opis doświadczeń duszpasterskich w czasie pandemii, jak i ich interpretację w perspektywie teologiczno-pastoralnej. Wyniki analizy wskazują, że pandemia stała się impulsem do intensyfikacji nowych form komunikacji duszpasterskiej, rozwoju inicjatyw cyfrowych oraz wzmocnienia solidarności wspólnotowej, jednocześnie ujawniając ograniczenia organizacyjne i wyzwania stojące przed duszpasterstwem migrantów.

Przedmiotem niniejszego artykułu są laboratoria, które odegrały ważną rolę w walce z chorobą wywołaną przez koronawirusa podczas pandemii COVID-19, ale które (zgodnie z naszą wiedzą) nie zostały jeszcze zbadane z perspektywy językowej. Niniejszy artykuł wykorzystuje lingwistyczną analizę dyskursu w celu określenia konceptualizacji laboratoriów w austriackim dyskursie medialnym online na temat pandemii koronawirusa. Ilościowe analizy leksykostatyczne zostały wykorzystane do zbadania, jaka wiedza, jakie myśli i uczucia są dyskursywnie przekazywane na temat laboratoriów. Analizy opierają się na korpusie zebranym w ramach wspólnego projektu badawczego Uniwersytetu Loránda Eötvösa w Budapeszcie i Uniwersytetu Leopolda i Franciszka w Innsbrucku.

Artykuł stanowi recenzję powieści Olgi Grjasnowej Juli, August, September wydanej w 2024 roku. Recenzja nakreśla główne tematy i motywy powieści, umieszczając ją w szerszym kontekście podobnych dzieł literackich tzw. trzeciego pokolenia post-Szoa. W szczególności docenione zostało połączenie w Juli, August, September perspektywy feministycznej z postmigracyjną, a także pogłębiona refleksja nad pozycją nadchodzącej czwartej generacji. Recenzja całościowo charakteryzuje powieść Grjasnowej jako udaną kontynuację i rozwój prozy 3G, otwierającą wiele pól do dyskusji w ramach współczesnego literaturoznawstwa.

Niniejsza recenzja publikacji Jadwigi Kity-Huber, Jörga Paulusa, Renaty Dampc-Jarosz, Simony Noreik, Agnieszki Sowy, Katarzyny Szarszewskiej i Pawła Zarychty Schreiben im Zeichen des Umbruchs. Briefe von Schriftstellerinnen aus der Sammlung Varnhagen (1798–1858) [Pisarstwo w czasach przemian. Listy pisarek z kolekcji Varnhagena
(1798–1858)] prezentuje bogate zbiory archiwalne Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie. Transkrypcja i edycja rękopisów z kolekcji K.A. Varnhagena von Ensego umożliwiają szeroką recepcję i zapoznanie się z życiorysami i rolami społecznymi poszczególnych autorek korespondencji listownej.

Recenzja monografii Konrada Graczyka pt. Niemieckie sądy specjalne w Generalnym Gubernatorstwie 1939–1945 charakteryzuje dokonaną przez autora syntezę sądów specjalnych działających na terenie okupowanej Polski w latach 1939–1945. W recenzowanej książce ukazano ich funkcjonowanie i rolę, jaką odegrały w procesie eksterminacji narodu polskiego.

Słowa kluczowe: sądy specjalne, Generalna Gubernia, 1939–1945, materiały źródłowe, archiwa, akty prawne

Recenzja publikacji pod redakcją Agaty Muc Dziedzictwo przekazane. Kolekcje darów w zbiorach Biblioteki Teologicznej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (2025) nakreśla kluczowe kwestie związane z darami książkowymi i archiwalnymi, które stanowią niezwykle cenną część zasobów tytułowej biblioteki. Donacje te są istotnym wkładem w powiększenie bazy źródłowej dla badań naukowych oraz w dokumentowanie dziedzictwa kulturowego i religijnego Górnego Śląska. Nie tylko stanowią ważne źródło wiedzy dla współczesnych badaczy oraz trwałe świadectwo historii i kultury regionu, lecz także ułatwiają odtworzenie biografii wybitnych postaci duchowieństwa śląskiego i niemieckiego – Martina Gritza i Paula Bormanna.