Wprowadzenie nowej formy ochrony przyrody w Polsce, jaką jest Europejska Sieć Ekologiczna „Natura 2000”, stało się przyczyną konfliktów społecznych o podłożu środowiskowym. Spory te zazwyczaj obejmują kilka różnych grup społecznych, a ich zasięg i natężenie różnią się w zależności od miejsca. Łączny zasięg obszarów „Natura 2000” na Śląsku obejmuje około 12% powierzchni regionu. Wdrożenie sieci „Natura 2000” na Śląsku, mimo podejmowanych działań informacyjnych na temat jej zasad i funkcjonowania, spotkało się w większości przypadków z negatywnym nastawieniem samorządów i społeczności lokalnych. Celem niniejszego artykułu jest wskazanie stosunkowo nowego obszaru badań społecznych w Polsce, jakim są relacje mieszkańców obszarów chronionych z ich środowiskiem przyrodniczym. Tego typu badania, prowadzone jedynie przez nieliczne ośrodki badawcze w Polsce, dostarczają bardzo interesującego materiału badawczego, wykraczającego daleko poza standardowe wyniki uzyskiwane w ramach badań świadomości ekologicznej.