Dlaczego powstają nowe przekłady? <i>Mistrz i Małgorzata</i> Michaiła Bułhakowa w nowym tłumaczeniu na język polski


Abstrakt

Why Do New Translations Come into Being? Mikhail Bulgakov’s The Master and Margarita in a New Polish Translation

Literary works tend to be amongst the most often translated texts. A perfect example is Mikhail Bulgakov’s novel The Master and Margarita: over the previous two years (2016—2017) three new translations thereof into Polish appeared, one of them being a translation by Leokadia, Grzegorz, and Igor Przebinda. In this paper, the main reasons for the publication of this new, “family” translation were discussed. The question about the need for makeing new translations was accompanied by other questions: how are such texts translated what strategies are used by the translator?, to what extent does he or she take account of the assumed expectations of contemporary readers? In the presentation, two research perspectives were proposed. The first of them is the translator’s viewpoint, for whom the newly done translation is a domesticated translation. The other perspective, the researcher’s one, consist in analyzing the translated text itself, in particular with regard to the applied translation strategies (exoticization vs. adaptation), indicating the differences between the latest translation and the previous ones (first by Irena Lewandowska and Witold Dąbrowski, and second by Andrzej Drawicz). The analysis of the translated text along with the accompanying paratexts in the form of numerous footnotes leads one to a conclusion that exoticization is a dominant strategy.

KEY WORDS: domestication, exoticization, Master and Margarita, Mikhail Bulgakov


Cieślik M., Żebrowska A., 1999: Bułhakow ciągle zachwyca. Wstyd nie znać. Polscy czytelnicy uważają „Mistrza i Małgorzatę” za najważniejszą książkę mijającego stulecia. „Gazeta Wyborcza”, z 7 września, s. 20.

Fiałkowski T., 2016: Bułhakow pierwszy po Bogu. „Tygodnik Powszechny”. Dostępne w Internecie: https://www.tygodnikpowszechny.pl/bulhakow-pierwszy-po-bogu-146092 [dostęp: 30.09.2017].

Kizeweter M., 2009: Przepis na przypis — o przypisach na podstawie wybranych przekładów anglojęzycznej literatury pięknej na język polski. W: A. Kopczyński, M. Kizeweter, red.: Jakość i ocena tłumaczenia. Warszawa, Academica Wydawnictwo SWSP, s. 36—63.

Korcz K., 2016: „Mistrz i Małgorzata” Michaiła Bułhakowa w Polsce w latach 1969—1989. Poznań, Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”.

Loewe I., 2007: Gatunki paratekstowe w komunikacji medialnej. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

NDiaye I.A., 2012: Przekład związków frazeologicznych z nominacjami diabła w polskich tłumaczeniach powieści Michaiła Bułhakowa „Mistrz Małgorzata”. „Acta Neophilologica”, t. 14 (2), s. 159—176.

Przebinda G., 2017: „Sto dwadzieścia jedna Małgorzata”. O tekście pierwszego polskiego przekładu „Mistrza i Małgorzaty”. „Przegląd Rusycystyczny”, nr 2 (158), s. 54—79.

Urbanek D., 2004: Pęknięte lustro. Tendencje w teorii i praktyce przekładu na tle myśli humanistycznej. Warszawa, Trio.

Venuti L., 1995: The Translator’s Invisibility: A History of Translation. London, Routledge.

Volodzko-Butkevič A., 2012: Pol’skij Bulgakov (očerk vospriâtiâ). W: G. Pšebinda, Â. Sveži, red.: Mihail Bulgakov, ego vremâ i my. Krakov, Wydawnictwo „Scriptum” Tomasz Sekunda, s. 671—672.

Warmuzińska-Rogóż J., 2016: Szkice o przekładzie literackim. Literatura rodem z Quebecu w Polsce. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Żemła K., 1997: O dwóch przekładach „Mistrza i Małgorzaty” Michaiła Bułhakowa. „Opcje”, nr 1, s. 22—25.

Pobierz


Mocarz-KleindienstM. (1). Dlaczego powstają nowe przekłady? <i>Mistrz i Małgorzata</i&gt; Michaiła Bułhakowa w nowym tłumaczeniu na język polski. Przekłady Literatur Słowiańskich, 9(1). https://doi.org/10.31261/PLS.2018.09.01.14

Maria Mocarz-Kleindienst  momar@kul.pl
The John Paul II Catholic University of Lublin 




Złożenie tekstu do Redakcji „Przekładów Literatur Słowiańskich” jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na udostępnianie tegoż tekstu wraz z metadanymi na warunkach licencji  Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License. 

Submitting his or her contributions to “Translations of Slavic Literatures” („Przekłady Literatur Słowiańskich”), the Author consents to licensing his or her work under  Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.