Dlaczego tłumaczy się literaturę piękną na regionalny język kaszubski? / Why is literature translated into the Kashubian language?

Hanna Makurat-Snuzik
https://orcid.org/0000-0002-0132-9997

Abstrakt

The topic of the article is an attempt to answer the question: Why are translations into Kashubian made? The analysis draws upon the distinction between weak and strong languages. Translations into regional language are considered as a symbolic phenomenon; which is to contribute to the preservation of regional identity and the development of minority language and culture.


Słowa kluczowe

the Kashubian language; regional language; translation; literature; identity

Bassnett S., Trivedi H., eds., 1999: Post-colonial Translation: Theory and Practice, London, New York, Routledge.

Brzechwa J., 2014: Brzechwa dzecoma. T. Fópka, skaszëbił. Gduńsk, Wydawnictwo Oskar.

Cronin M., 1995: Altered Studies. Translation and Minority Languages. „TTR”, no. 1, vol. 8, s. 85—100.

Jacquemond R., 1992: Translation and Cultural Hegemony. The Case of French-Arabic Translation. W: L. Venuti, ed.: Rethinking Translation. Discourse, Subjectivity, Ideology. London, New York, Routledge, s. 139—158.

Kamiński R., red., 2012: Tłumaczenia na język kaszubski. Osiągnięcia, metody, cele (Materiały pokonferencyjne). Wejherowo, Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej.

Kochanowski J., 2011: Treny. Jiscënczi. J. Mamelsczi, dolmaczënk. Gdynia, Region.

Krysztofiak M., 1996: Przekład literacki we współczesnej translatoryce. Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM.

Kuik-Kalinowska A., 2012: Klasyka literatury polskiej po kaszubsku. Rekonesans badawczy. W: R. Kamiński, red.: Tłumaczenia na język kaszubski. Osiągnięcia, metody, cele (Materiały pokonferencyjne). Wejherowo, Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej, s. 39—46.

Majewicz A.F., Wicherkiewicz T., 2001: Polityka językowa na Kaszubach na tle prawodawstwa wobec mniejszości w jednoczącej się Europie (Diagnoza i postulaty). W: E. Breza, red.: Kaszubszczyzna. Kaszëbizna. Opole, Instytut Filologii Polskiej UO, s. 81—98.

Makurat H., 2007: Jeleżnosc kaszëbsczégò jãzëka z pòzdrzatkù hierarchnoscë jãzëków a jãzëkòwëch pòlitików na diachrónny i synchrónny rówiznie. W: Materiały Krakowskiej Konferencji Młodych Uczonych (Kraków 20—22 września 2007). Kraków, Grupa Naukowa Pro Futuro, s. 559—565.

Makurat H., 2016: Uwarunkowane kulturowo zmiany językowe w kaszubskim przekładzie „Bajki o rybaku i rybce” Aleksandra Siergiejewicza Puszkina. „Język a Kultura”, t. 26, s. 347—354.

Makurat H., 2017: Frazeologizmy i przysłowia w przekładzie bajek Iwana Kryłowa z języka rosyjskiego na kaszubszczyznę. „Prace Językoznawcze”, nr 19 (4), s. 93—105.

Makurat H., 2017: Frazeologizmy w przekładach na język kaszubski baśni Jana Drzeżdżona. „Slavia Occidentalis”, nr 74 (1), s. 41—49.

Makurat H., 2017: Frazeologizmy w przekładzie na język kaszubski książki Balbina z IV B Danuty Stanulewicz. Krytyka przyjętej przez tłumaczkę strategii translatorskiej. „Zeszyty Łużyckie”, t. 51, s. 273—288.

Makurat H., 2017: W jakim zakresie tłumacz tekstów literackich z języka polskiego na kaszubszczyznę jest pośrednikiem między kulturami? „Rocznik Przekładoznawczy. Studia nad teorią, praktyką i dydaktyką przekładu”, nr 12, s. 237—248.

Makurat-Snuzik H., 2019: Problemy przekładu na język zdominowany. Obcość w tłumaczeniu rozpatrywana w kontekście nierównej pozycji języka wyjściowego i docelowego. Na przykładzie translacji dzieł literatur słowiańskich na język kaszubski. Gdańsk, Wydawnictwo UG.

Mickiewicz A., 2010: Pón Tadeùsz to je Òstatny najachùnk na Lëtwie: szlacheckô historiô z rokù 1811 i 1812 w dwanôsce knégach wiérszã. S. Janke, skaszëbił. Wejrowò, Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej—Gduńsk, Wydawnictwo Maszoperia Literacka.

Milne A.A., 2015: Miedzwiôdk Pùfôtk. Z òriginału anielsczégò przełożëła B. Ùgòwkô. Gduńsk, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie.

Niranjana T., 1992: Siting Translation: History, Post-structuralism, and the Colonial Context. Berkeley, Los Angeles, University of Carolina Press.

Puszkin A.S., 1868: Wò rébôku é ribce. F. Ceynowa, tołmaczenié. „Skôrb Kaszébsko słovjnskjé mòvé”, nr 9, s. 128—132.

Shakespeare W., 2013: Rómeò i Julia. I. Czajinô, tołmaczenié. J. Tréder, posłowie. Gduńsk, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie.

Skibińska E., Misiak M., 2007: Języki mniejszości etnicznych a przekład. Wokół polskich i francuskich przekładów poezji łemkowskiej. „Teksty Drugie”, nr 4, s. 73—95.

Szymański W., 2001: Globalizacja. Wyzwania i zagrożenia. Warszawa, Difin.

Tortosa J.M., 1986: Polityka językowa a języki mniejszości. Od Wieży Babel do Daru Języków. A. Rurarz, przeł. J. Perlin, przedm. Warszawa, PIW.

Treder J., 2012: O przekładach na kaszubski i z kaszubskiego. W: R. Kamiński, red.: Tłumaczenia na język kaszubski. Osiągnięcia, metody, cele (Materiały pokonferencyjne). Wejherowo, Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej, s. 9—27.

Tuwim J., 2013: Nôsnôżniészé wiérztë dlô dzecy. T. Fópka, skaszëbił. Gduńsk, Wydawnictwo Oskar.

Zieniukowa J., 2003: Pojęcie aksjologiczne „prestiż” a społeczna sytuacja języków mniej używanych — casus łużycczyzny i kaszubszczyzny. W: E. Wrocławska, J. Zieniukowa, red.: Języki mniejszości i języki regionalne. Warszawa, Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, s. 79—100.

Pobierz

Opublikowane : 2019-05-30


Makurat-SnuzikH. (2019). Dlaczego tłumaczy się literaturę piękną na regionalny język kaszubski? / Why is literature translated into the Kashubian language?. Przekłady Literatur Słowiańskich, 9(2), 119-132. https://doi.org/10.31261/PLS.2019.09.02.07

Hanna Makurat-Snuzik 
University of Gdansk  Polska
https://orcid.org/0000-0002-0132-9997

doktor, pracownik naukowy Uniwersytetu Gdańskiego. Absolwentka filologii polskiej, slawistyki, filologii rosyjskiej i filozofii. Autorka kaszubskojęzycznej monografii Interferencjowé przejinaczi w gôdce bilingwalny spòlëznë Kaszub (Procesy interferencyjne w mowie bilingwalnej społeczności Kaszub) oraz podręcznika Gramatika kaszëbsczégò jãzëka, będącego pierwszym normatywnym opracowaniem gramatycznym języka kaszubskiego. Prowadzi badania dotyczące historii kaszubszczyzny, normalizacji języka kaszubskiego, dialektologii kaszubskiej, bilingwizmu, społecznego funkcjonowania kaszubszczyzny, a także przekładoznawstwa. Tłumaczka języka kaszubskiego, m.in. przetłumaczyła dramat Ślub Gombrowicza na język kaszubski (2011), dramaty Lecha Bądkowskiego (2009), a też mniejsze teksty z języka polskiego, serbskiego, rosyjskiego i słoweńskiego. Członek Rady Języka Kaszubskiego.






Złożenie tekstu do Redakcji „Przekładów Literatur Słowiańskich” jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na udostępnianie tegoż tekstu wraz z metadanymi na warunkach licencji  Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License. 

Submitting his or her contributions to “Translations of Slavic Literatures” („Przekłady Literatur Słowiańskich”), the Author consents to licensing his or her work under  Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.