admin, 2015, Kolejna dewastacja na Cmentarzu Żołnierzy Radzieckich, Fakty Kaliskie, 21.12, https://www.faktykaliskie.info/artykul/8050,kolejna-dewastacja-na-cmentarzu-zolnierzy-radzieckich-zdjecia [dostęp: 11.03.2025].
Google Scholar
AND, 2015a, Cmentarz żołnierzy radzieckich w Kaliszu ponownie zdewastowany, Kalisz. Nasze Miasto, 21.12, https://kalisz.naszemiasto.pl/cmentarz-zolnierzy-radzieckich-w-kaliszu-ponownie/ar/c1-3605656 [dostęp: 11.03.2025].
Google Scholar
AND, 2015b, Skandal na kaliskim cmentarzu żydowskim, „Głos Wielkopolski” [online], 22.05, https://gloswielkopolski.pl/skandal-na-kaliskim-cmentarzu-zydowskim-zdjecia/ar/3872645#:~:text=Rozstrzelano%20tam%20326%20Polak%C3%B3w.,i%20z%C5%82o%C5%BCenie%20zawiadomienia%20do%20prokuratury [dostęp: 11.03.2025].
Google Scholar
Apostolou N., 2019, Sanna: A language written for the first time, BBC, 15.02, https://www.bbc.co.uk/travel/article/20190214-sanna-a-language-written-for-the-first-time [dostęp: 12.03.2025].
Google Scholar
The Baltic Sentinel, 2025, 24-year-old Russian-speaking Estonian Defense League member, also a recent Russian orthodox convert, unmasked as FSB spy, 8.10, https://balticsentinel.eu/8338995/24-year-old-russian-speaking-estonian-defense-league-member-also-a-recent-russian-orthodox-convert-unmasked-as-fsb-spy [dostęp: 14.12.2025].
Google Scholar
BBN, [s.a.], Doktryna wojenna Federacji Rosyjskiej, Biuro Bezpieczeństwa Narodowego, https://www.bbn.gov.pl/ftp/dok/01/DoktrynaFederacjiRosyjskiej.pdf [dostęp: 14.03.2025].
Google Scholar
Beljan R., 2013, Afghanistan: Lessons learned from an ISAF perspective, Small Wars Journal, 30.05, https://archive.smallwarsjournal.com/jrnl/art/afghanistan-lessons-learned-from-an-isaf-perspective#:~:text=%E2%80%9CIn%20war%20amongst%20the%20people%20the%20strategic,and%20thereby%20win%20the%20trial%20of%20strength.%E2%80%9D [dostęp: 14.03.2025].
Google Scholar
CGTN, 2024, Nowe pozycje z Chin na liście UNESCO, China Global Television Network, 6.12, https://polish.cri.cn/2024/12/06/ARTI1733452651521517 [dostęp: 14.03.2025].
Google Scholar
CIMIC-COE, [s.a.] a, Civil-military cooperation, https://www.cimic-coe.org/cimic/#:~:text=Civil%2Dmilitary%20Cooperation%20(CIMIC),executing%20all%20Alliance%20military%20operations [dostęp: 13.03.2025].
Google Scholar
CIMIC-COE, [s.a.] b, Handbook: Resilience, https://www.cimic-coe.org/handbook-entries/welcome-to-the-cimic-handbook/vii-resilience/ [dostęp: 14.03.2025].
Google Scholar
Deja M., 2018, Sensacyjne odkrycie archeologów. Rzymscy legioniści obecni 2 tys. lat temu na Kujawach, WP Wiadomości, 26.04, https://wiadomosci.wp.pl/sensacyjne-odkrycie-archeologow-rzymscy-legionisci-obecni-2-tys-lat-temu-na-kujawac-6245302507071105a [dostęp: 14.03.2025].
Google Scholar
Demagog, 2021, Kopalnia Turów: wyjaśniamy sytuację po decyzji TSUE, 26.05, https://demagog.org.pl/analizy_i_raporty/kopalnia-turow-wyjasniamy-sytuacje-po-decyzji-tsue/ [dostęp: 14.03.2025].
Google Scholar
Dębczak A., Pawlak C., Keplin J., 2015, Analityczny model oceny hybrydowości współczesnych konfliktów, „Zeszyty Naukowe AON”, nr 2 (99), s. 44–60.
Google Scholar
Drab L., 2018, Defence diplomacy – an important tool for the implementation of foreign policy and security of the state, „Security and Defence”, vol. 20, no. 3, s. 57–71, https://doi.org/10.5604/01.3001.0012.5152.
Google Scholar
[Dudarenko M.L., Pierieczniew J.G., Elisejew W.T.] Дударенко М.Л., Перечнев Ю.Г., Елисеев В.Т., 1985, Освобождение городов: Справочник по освобождению городов в период Великой Отечественной войны 1941–1945, Мoсква, Воениздат.
Google Scholar
Dyner A.M., 2022, Kryzys graniczny jako przykład działań hybrydowych, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, 2.02, https://www.pism.pl/publikacje/kryzys-graniczny-jako-przyklad-dzialan-hybrydowych [dostęp: 12.03.2025].
Google Scholar
Dżugaj B., 2022, Hanbok niezgody. Co się kryje za kolejnym przywłaszczeniem kulturowym Chin?, Reset Obywatelski, 13.02, https://resetobywatelski.pl/hanbok-niezgody-co-sie-kryje-za-kolejnym-przywlaszczeniem-kulturowym-chin/ [dostęp: 14.03.2025].
Google Scholar
ESDC, 2024, The protection of intangible heritage in armed conflict and the postconflict period course, European Security and Defence College, https://esdc.europa.eu/enlistapi/Annex%20A_Admin%20instructions%20+%20B_Programme%20_Protection%20on%20intangible%20cultural%20heritage_%20Poland_%2026-29%20June%202024.pdf [dostęp: 14.03.2025].
Google Scholar
Foliant Y., 2015, Cultural property protection makes sense: A way to improve your mission, 1st ed., Civil-Military Cooperation Centre of Excellence, dostępny w bazie: https://theblueshield.org/download/military-cpp-reports-and-documents/ [dostęp: 17.03.2025].
Google Scholar
Folke C., 2016, Resilience (republished), „Ecology and Society”, vol. 21, no. 4, article 44, https://doi.org/10.5751/ES-09088-210444.
Google Scholar
Gospodarka Morska, 2023, Czechy zrezygnowały z budowy kanału Dunaj–Odra–Łaba, 8.02, https://www.gospodarkamorska.pl/czechy-zrezygnowaly-z-budowy-kanalu-dunaj-odra-laba-69248#:~:text=Czechy%20zrezygnowa%C5%82y%20z%20budowy%20kana%C5%82u%20Dunaj-Odra-%C5%81aba [dostęp: 21.03.2025].
Google Scholar
Ignaciuk A., 2016, NATO i UE wobec zagrożeń hybrydowych – nowe otwarcie we wzajemnej współpracy?, „Bezpieczeństwo Narodowe”, nr 1/4, s. 85–98, https://www.bbn.gov.pl/ftp/dok/03/37-40_KBN_Ignaciuk.pdf [dostęp: 12.03.2025].
Google Scholar
Interia, 2007, Zdewastowali żydowski cmentarz, 4.09, https://wydarzenia.interia.pl/wielkopolskie/news-zdewastowali-zydowski-cmentarz,nId,1312641 [dostęp: 11.03.2025].
Google Scholar
I.S., 2019, Szlak Bursztynowy – wyprawy po „złoto Północy”, Surowce-Naturalne.pl, 6.12, https://surowce-naturalne.pl/szlak-bursztynowy-wyprawy-po-zloto-polnocy/ [dostęp: 21.03.2025].
Google Scholar
Jaros J., 2022, W Kaliszu radni chcą zdjąć czerwone gwiazdy oraz sierpy i młoty z grobów radzieckich żołnierzy, Kalisz. Wyborcza.pl, 31.03, https://kalisz.wyborcza.pl/kalisz/7,181359,28286379,likwidacji-sowieckich-symboli-na-cmentarzu-zolnierzy-radzieckich.html [dostęp: 11.03.2025].
Google Scholar
Kleiber M., 2023, Barszcz ukraiński wpisany na listę dziedzictwa UNESCO, Wszystko, Co Najważniejsze, 30.03, https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/barszcz-ukrainski-wpisany-na-liste-dziedzictwa-unesco/ [dostęp: 10.03.2025].
Google Scholar
KMP w Kaliszu, 2015, 67-latek sprawcą dewastacji cmentarza, Komenda Miejska Policji w Kaliszu, 16.02, https://kalisz.policja.gov.pl/wl7/aktualnosci/160722,67-latek-sprawca-dewastacji-cmentarza.html [dostęp: 11.03.2025].
Google Scholar
Konwencja dotycząca praw i zwyczajów wojny lądowej, sporządzona w Hadze dnia 18 maja 1907 r. (Dz.U. 1927, nr 21, poz. 161).
Google Scholar
Konwencja UNESCO w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego, sporządzona w Paryżu dnia 20 października 2005 r. (Dz.U. 2007, nr 215, poz. 1585).
Google Scholar
Konwencja UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego, sporządzona w Paryżu dnia 17 października 2003 r. (Dz.U. 2011, nr 172, poz. 1018).
Google Scholar
Koziej S., 2015, Agresja poniżej progu wojny (agresja podprogowa), strona prywatna Stanisława Kozieja, https://koziej.pl/wp-content/uploads/2015/11/Agresja-podprogowa.pdf [dostęp: 12.03.2025].
Google Scholar
Kurzyński A., 2016, Kaliscy Patrioci i ONR zorganizowali happening na cmentarzu żołnierzy radzieckich, Kalisz. Nasze Miasto, 2.01, https://kalisz.naszemiasto.pl/kaliscy-patrioci-i-onr-zorganizowali-happening-na-cmentarzu/ar/c1-3613688 [dostęp: 11.03.2025].
Google Scholar
Leżoń J., Bojarczuk M., Traciak J., 2025, Znaczenie działań niekinetycznych w nowoczesnych siłach zbrojnych, „Polityka i Społeczeństwo”, t. 23, nr 1, s. 174–190, https://doi.org/10.15584/polispol.2025.1.10.
Google Scholar
Mkrtchyan M., 2023, Konstantin Zatulin: Azerbaijan is interested in soonest elimination of concept of Nagorno-Karabakh, even in its geographical form, ArmInfo, 16.08, https://arminfo.info/full_news.php?id=78121&lang=3 [dostęp: 14.03.2025].
Google Scholar
mn, 2015, Robiły seksi fotki na cmentarzu żydowskim. Prokuratura: Nie doszło do przestępstwa, „Fakt” [online], 17.07, https://www.fakt.pl/wydarzenia/polska/poznan/robily-seksi-fotki-na-cmentarzu-zydowskim-prokuratura-nie-doszlo-do-przestepstwa/3l926y9 [dostęp: 11.03.2025].
Google Scholar
Money.pl, 2007, Kalisz: Ujęto sprawcę dewastacji na cmentarzu żydowskim, 25.01, https://www.money.pl/archiwum/wiadomosci_agencyjne/pap/artykul/kalisz;ujeto;sprawce;dewastacji;na;cmentarzu;zydowskim,226,0,218338.html [dostęp: 11.03.2025].
Google Scholar
MP, 2022, Rosja oskarżała Ukrainę o przywłaszczenie tego dania. Barszcz ukraiński na liście UNESCO, Salon24, 1.07, https://www.salon24.pl/newsroom/1236779,rosja-oskarzala-ukraine-o-przywlaszczenie-tego-dania-barszcz-ukrainski-na-liscie-unesco [dostęp: 12.03.2025].
Google Scholar
NATO, [s.a.], NATO Lessons Learned Portal, https://www.act.nato.int/activities/nato-lessons-learned-portal/ [dostęp: 12.03.2025].
Google Scholar
NATO, 2007, Allied joint doctrine for psychological operations, AJP-3.10.1(A), https://info.publicintelligence.net/NATO-PSYOPS.pdf [dostęp: 12.03.2025].
Google Scholar
NATO, 2024, Resilience, civil preparedness and Article 3, 13.11, https://www.nato.int/en/what-we-do/deterrence-and-defence/resilience-civil-preparedness-and-article-3 [dostęp: 13.03.2025].
Google Scholar
NID, [s.a.] a, Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, https://niematerialne.nid.pl/krajowa-lista-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego/ [dostęp: 12.03.2025].
Google Scholar
NID, [s.a.] b, Krajowy rejestr dobrych praktyk w ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, https://niematerialne.nid.pl/niematerialne-dziedzictwo-kulturowe/krajowy-rejestr-dobrych-praktyk/ [dostęp: 13.03.2025].
Google Scholar
NID, [s.a.] c, Niematerialne dziedzictwo kulturowe, Narodowy Instytut Dziedzictwa, https://niematerialne.nid.pl/ [dostęp: 13.03.2025].
Google Scholar
Niemkiewicz P., Hoffmann K., 2018, W Rewie odkryto chatę rzymską z I w. p.n.e. Archeologiczny rarytas w gminie Kosakowo, „Nowości. Dziennik Toruński”
Google Scholar
[online], 13.04, https://nowosci.com.pl/w-rewie-odkryto-chate-rzymska-z-i-w-pne-archeologiczny-rarytas-w-gminie-kosakowo-zdjecia/ar/13093121
Google Scholar
[dostęp: 14.03.2025].
Google Scholar
Piechowska M., Zaręba S., 2022, Masakra w Buczy. Rosyjskie zbrodnie na Kijowszczyźnie, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, 5.04, https://www.pism.pl/publikacje/masakra-w-buczy-rosyjskie-zbrodnie-na-kijowszczyznie [dostęp: 12.03.2025].
Google Scholar
Rada UE, [s.a.], Zagrożenia hybrydowe, https://www.consilium.europa.eu/pl/policies/hybrid-threats/ [dostęp: 14.12.2025].
Google Scholar
Radio Poznań, 2022, Wandale niszczyli nagrobki i otwierali groby. Będą fotopułapki, Radio Kielce, 12.10, https://radiokielce.pl/970547/radio-poznan-wandale-niszczyli-nagrobki-i-otwierali-groby-beda-fotopulapki/ [dostęp: 11.03.2025].
Google Scholar
Sobczyk K., 2015, Konflikt na Ukrainie – porażka czy szansa dla Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony UE?, „Bezpieczeństwo Narodowe”, nr 1 (33), s. 37–60, https://www.bbn.gov.pl/ftp/dok/03/SOBCZYK_33-2015.pdf [dostęp: 14.03.2025].
Google Scholar
SSAB, 2021, SSABSecManager, Stowarzyszenie Studiów i Analiz Bezpieczeństwa, https://ssab.org.pl/pl/ssabsecmanager [dostęp: 14.03.2025].
Google Scholar
Stadler Ch., 2024, Cultural heritage and its value for the future of Europe, prezentacja w ramach kursu ochrony dziedzictwa pod auspicjami ESDC, Krems (Austria) [zbiory prywatne autora].
Google Scholar
Środa K., Chmielewski K., 2024, Odpowiedź na artykuł „Operacje informacyjne w ramach komunikacji strategicznej elementem bezpieczeństwa państwa” autorstwa Mateusza Czekały i Grzegorza Parola, „Alcumena. Pismo interdyscyplinarne”, nr 2 (18), s. 57–77, http://doi.org/10.34813/psc.2.2024.5.
Google Scholar
Teperik D., 2018, Estonia: Disinformation resilience index, Ukrainian Prism, 31.07, https://prismua.org/en/english-estonia-disinformation-resilience-index/ [dostęp: 14.03.2025].
Google Scholar
TVN24, 2009, Zdewastowano cmentarz żydowski w Kaliszu, 3.04, https://tvn24.pl/polska/zdewastowano-cmentarz-zydowski-w-kaliszu-ra91339-ls3727754 [dostęp: 11.03.2025].
Google Scholar
Tyślewicz R., 2025a, Bałtyk – strategiczny impas A.D. 2025, „SOF MAG”, nr 1, s. 20–28.
Google Scholar
Tyślewicz R., 2025b, Dylemat ochrony dziedzictwa niematerialnego (IH) w czasie konfliktu zbrojnego – wnioski z pierwszej edycji kursu ESDC na Cyprze, w: M. Szuniewicz-Stępień, red., Wyzwania dla ochrony dóbr kultury w czasie konfliktu zbrojnego – 70-lecie konwencji haskiej, Gdynia, Wydawnictwo Akademickie AMW, s. 249–270.
Google Scholar
Tyślewicz R., 2025c, Współczesne zagrożenia hybrydowe a dewastacja cmentarzy wojennych − kazus cmentarza żołnierzy radzieckich w Kaliszu, w: A. Czyż, M. Laszczkowski, red., Przestrzenie pamięci. Zabytkowe cmentarze we współczesnych kontekstach, Warszawa, Narodowy Instytut Dziedzictwa, s. 174–185.
Google Scholar
Tyślewicz R., Kowal T., 2024, „Polski Teatr Wojny” – Polska, Litwa, Łotwa, Estonia – podatność na zagrożenia hybrydowe, geostrategia Niziny Północnoeuropejskiej i przygotowania do oporu wobec agresji ze Wschodu, Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek.
Google Scholar
Tyślewicz R., Paździur D., 2015, Potencjalne wyzwania dla bezpieczeństwa Polski, w: J. Michalak, red., Oblicza bezpieczeństwa narodowego. Wybrane aspekty bezpieczeństwa ekonomicznego, społecznego i militarnego, Gdynia, Akademia Marynarki Wojennej, Wydawnictwo BP, s. 180–186.
Google Scholar
UNESCO, [s.a.] a, Intangible Cultural Heritage. Basketry traditions, https://ich.unesco.org/en/RL/basketry-traditions-02230 [dostęp: 14.03.2025].
Google Scholar
UNESCO, [s.a.] b, Intangible Cultural Heritage. Browse the Lists of Intangible Cultural Heritage and the Register of good safeguarding practices, https://ich.unesco.org/en/lists [dostęp: 14.03.2025].
Google Scholar
UNESCO [s.a.] c, Intangible Cultural Heritage. Timber rafting, https://ich.unesco.org/en/RL/timber-rafting-01866 [dostęp: 14.03.2025].
Google Scholar
Walczak A., 2022, Dewastacja na cmentarzu żydowskim w Kaliszu. Policja szuka sprawców, Kalisz. Wyborcza.pl, 10.02, https://kalisz.wyborcza.pl/kalisz/7,181359,28097137,dewastacja-na-cmentarzu-zydowskim-w-kaliszu-policja-szuka-sprawcow.html [dostęp: 11.03.2025].
Google Scholar
Walkowiak M., Szczurek T., 2024, Działania asymetryczne, Encyklopedia Bezpieczeństwa Narodowego Wojskowej Akademii Technicznej, https://encyklopedia.revite.pl/articles/view/160 [dostęp: 14.03.2025].
Google Scholar
Wicherkiewicz et al., [s.a.], Laskie gwary, Dziedzictwo językowe Rzeczypospolitej. Baza dokumentacji zagrożonych języków UAM, https://inne-jezyki.amu.edu.pl/language/laskie_gwary/ [dostęp: 21.01.2025].
Google Scholar
Winiarska I., 2010, Zasięg terytorialny i podziały dialektu śląskiego, Dialektologia. Uniwersytet Warszawski, http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=opis-dialektow&l2=dialekt-slaski&l3=dialekt-slaski-zasieg [dostęp: 21.03.2025].
Google Scholar
Wong K., 2024, Vietnam War monument vandalised with Gaza message, „The Canberra Times” [online], 11.03, https://www.canberratimes.com.au/story/8551253/vietnam-war-monument-vandalised-with-gaza-message/ [dostęp: 21.03.2025].
Google Scholar
Yeryoma M., 2025, In Estonia’s border town, Russian-speaking majority enjoys NATO’s shield, remains mute on Russia’s threat, The Kyiv Independent, 8.10, https://kyivindependent.com/in-estonias-border-town-russian-speaking-majority-enjoys-natos-shield-remains-mute-on-russias-threat/ [dostęp: 14.12.2025].
Google Scholar