Niniejsze opracowanie wpisuje się w dziedzinę emigrantologii słowiańskiej oraz w badania nad pamięcią kulturową. Porusza fundamentalne pytanie, czy emigrant jest skazany na zatarcie się jego pierwotnej tożsamości w społeczeństwie wieloetnicznym i wielokulturowym, a w szczególności – czy tatrzański góral, który zamienił hale w górach na halę fabryczną, musi utracić swoją rodzimą kulturę w Nowym Świecie. Na to fundamentalne pytanie, stawiane głównie przez badaczy reprezentujących orientację społeczno-historyczną, nie udzielono dotychczas satysfakcjonującej odpowiedzi, zwłaszcza w kontekście rozumienia dziedzictwa jako kapitału kulturowego, a analizy etnograficzno-folklorystyczno-antropologiczne są słabo reprezentowane w badaniach nad kulturą amerykańskiej Polonii. Materiałem etnograficznym, który posłużył do zgłębienia owego problemu, jest podgrupa etniczna tatrzańskich górali w USA, obecna w kulturze tego kraju od ponad wieku. Jej status zawsze znajdował się „pomiędzy”, a tożsamość zbiorowa – regionalna, etniczna i obywatelska – obejmowała wielorakie rodzaje liminalności zapisane w zinstytucjonalizowanych formach ekspresji artystycznej, werbalnej i niewerbalnej. Przedstawienie charakteru i czynników determinujących tę złożoną tożsamość – postrzeganą jako prywatne oraz publiczne „oblicza” przynależności etnicznej – pozwoli precyzyjnie określić pewne ogólne tendencje typowe dla społeczeństw mozaikowych we współczesnym świecie, w którym przekraczanie granic terytorialnych i mentalnych zarówno przez imigrantów, jak i przez społeczność przyjmującą nie oznacza całkowitego oderwania doświadczenia kulturowego od jego tradycyjnych punktów odniesienia.

Nazwisko kobiet po zamążpójściu jest zagadnieniem w zasadzie nieobecnym w polskiej przestrzeni badawczo-naukowej. Artykuł stanowi próbę analizy zjawiska zmiany (lub niezmieniania) nazwiska przez kobiety po ślubie w ujęciu interdyscyplinarnym. Autorki na podstawie własnych badań socjologicznych interpretują przyjęcie nazwiska męża jako przykład obrzędu przejścia zgodnie z teorią Arnolda van Gennepa, czyli rozumieją ten moment jako symboliczne przekraczanie granicy (progu). W artykule podejmują rozważania nad tytułową kwestią w kontekście siły tradycji, przeobrażeń tożsamości społecznej oraz postrzegania granic indywidualności przez kobiety.

Artykuł prezentuje wyniki badań nad współczesnymi przemianami dziedzictwa kulturowego Podhala. Rozważania koncentrują się wokół trzech kluczowych zagadnień: procesów kreacji i autokreacji tego regionu jako przestrzeni wyobrażonej, transformacji tamtejszych form widowiskowych oraz postępującej komercjalizacji i utowarowienia tradycji. Analiza obejmuje praktyki społeczne rozwijające się w XXI wieku na obszarze Podtatrza, ze szczególnym uwzględnieniem Podhala, ujmowane jako zespół działań związanych z zarządzaniem dziedzictwem góralskim w wymiarze symbolicznym i materialnym. Praktyki te odgrywają istotną rolę w procesie konstruowania i negocjowania współczesnego wizerunku regionu.

Podcast stał się w ostatnich latach jednym z kluczowych mediów współczesnej kultury, rozwijając się na styku tradycyjnego radia, mediów cyfrowych oraz serwisów streamingowych. Artykuł przedstawia podcast jako medium złożone, analizowane z trzech głównych perspektyw: radia, teorii komunikowania oraz zjawiska konwergencji mediów. W pierwszej części tekst porządkuje definicje podcastu i videocastu, wskazując najważniejsze cechy formalne i funkcjonalne, takie jak odcinkowość, mobilność, możliwość subskrypcji oraz dopasowanie do rytmu życia odbiorcy. Następnie omówiona zostaje krótka historia rozwoju podcastu – od wczesnych eksperymentów z RSS i formułą broadcastu po powstanie terminu „podcast" oraz jego popularyzację na świecie i w Polsce. Kolejna część dotyczy relacji między radiem a podcastem: zwraca uwagę na przenikanie się gatunków radiowych i podcastowych oraz na praktykę udostępniania audycji radiowych w formie podcastów, co podważa tezę o „śmierci radia", a raczej wskazuje na współistnienie i współpracę tych mediów. W dalszej części podcast zostaje ukazany jako przykład współczesnej konwergencji technologicznej, strukturalnej i kulturowej, łączącej różne formy przekazu, narzędzia i praktyki odbiorcze. Ostatni fragment poświęcony jest podcastowi jako formie komunikowania masowego i grupowego, w której realizowane są podstawowe funkcje komunikowania: informacyjna, edukacyjna, rozrywkowa, identyfikacyjna i fatyczna. Celem artykułu jest uporządkowanie pojęć, wskazanie głównych etapów rozwoju podcastu oraz pokazanie jego miejsca w pejzażu współczesnych mediów.

Badania nad ubiorami mieszkańców wsi w różnych regionach Polski od dawna stanowią ważną gałąź krajowej etnografii. Przez lata metodą wywiadu zebrano wiele wypowiedzi dotyczących tego, jak kto i kiedy się ubierał. Informacje te często traktowano jako obiektywny opis przeszłości. Artykuł ma na celu zaproponowanie alternatywnej metody analizy, wykorzystującej narzędzia, które wypracowali folkloryści. Należy pamiętać, że opowieści o przeszłości stanowią dobro wspólnotowe konstruowane współcześnie, a więc są dostosowane do kontekstu i obecnych potrzeb. Kiedy badamy wyłącznie to, jak wyglądały stroje w przeszłości, takie wypowiedzi mogą się wydawać bezużyteczne, lub nawet wprowadzające w błąd. Okazują się one jednak cenne z perspektywy folklorystycznej analizy narracji, gdyż świadczą o tym, w jaki sposób nasze rozmówczynie i nasi rozmówcy postrzegali świat oraz jak kategoryzowali zjawiska, z którymi się spotykali. Przedstawiona analiza jest oparta na długoletnich badaniach terenowych w Wilamowicach i na pograniczu śląsko-małopolskim.

Artykuł jest poświęcony problematyce współczesnych konfliktów w kontekście antropologii kultury oraz znaczeniu wiedzy na temat lokalnych społeczności w działaniach sił zbrojnych, jak również budowaniu odporności struktur cywilnych na wypadek kryzysu i wojny. Autor oparł się na założeniach doktryny NATO z zakresu współpracy cywilno-wojskowej (CIMIC), odporności (resilience) i oporu (resist). Odniósł się ponadto do polemologii, wniosków płynących z wojny na Ukrainie i z konfliktu w Górskim Karabachu, a także do inicjatyw podejmowanych w UE pod auspicjami CSDP. Analizowanym przykładem miejsca o szczególnym znaczeniu geostrategicznym z perspektywy Polski jest tzw. Brama Morawska, jeden z czterech punktów wejścia na tereny Niziny Północnoeuropejskiej z kierunku południowego.

W artykule podjęto problematykę tożsamości kulturowej mieszkańców polsko-ukraińskiego pogranicza w okolicach Leżajska przed 1945 r. Podstawę analizy stanowią wywiady terenowe przeprowadzone przez pracowników Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej z osobami urodzonymi w latach 20., 30. i 40. XX wieku, które w dzieciństwie mieszkały w polsko-ukraińskich wsiach oraz doświadczyły wydarzeń II wojny światowej i pierwszych lat powojennych. Analiza relacji wskazuje, że przed wojną różnice narodowe często pozostawały słabo odczuwalne w codziennym życiu, a głównymi wyznacznikami identyfikacji były język i wyznanie. Na badanym obszarze powszechnie występowały rodziny mieszane i dwujęzyczność, mieszkańcy zaś uczestniczyli w świętach i praktykach religijnych obu wspólnot. Dopiero doświadczenia okupacji niemieckiej, przemocy i powojennych wysiedleń skutkowały wyraźną polaryzacją tożsamości oraz powstaniem strategii ukrywania ukraińskich korzeni. Perspektywa wspomnień informatorów pozwala uchwycić płynność kategorii narodowych i religijnych oraz złożoność relacji społecznych na pograniczu, a w rezultacie podważa uproszczone, binarne interpretacje stosunków polsko-ukraińskich w regionie Nadsania.