Opublikowane: 2025-06-30

„Czy ja Ukrainiec, czy Polak?”: Tożsamość mieszkańców pogranicza polsko-ukraińskiego w okolicach Leżajska

Magdalena Fołta Logo ORCID , Janusz Radwański Logo ORCID
Dział: Tożsamość – zachowanie i redefiniowanie
https://doi.org/10.31261/SEIA.2025.25.01.02

Abstrakt

W artykule podjęto problematykę tożsamości kulturowej mieszkańców polsko-ukraińskiego pogranicza w okolicach Leżajska przed 1945 r. Podstawę analizy stanowią wywiady terenowe przeprowadzone przez pracowników Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej z osobami urodzonymi w latach 20., 30. i 40. XX wieku, które w dzieciństwie mieszkały w polsko-ukraińskich wsiach oraz doświadczyły wydarzeń II wojny światowej i pierwszych lat powojennych. Analiza relacji wskazuje, że przed wojną różnice narodowe często pozostawały słabo odczuwalne w codziennym życiu, a głównymi wyznacznikami identyfikacji były język i wyznanie. Na badanym obszarze powszechnie występowały rodziny mieszane i dwujęzyczność, mieszkańcy zaś uczestniczyli w świętach i praktykach religijnych obu wspólnot. Dopiero doświadczenia okupacji niemieckiej, przemocy i powojennych wysiedleń skutkowały wyraźną polaryzacją tożsamości oraz powstaniem strategii ukrywania ukraińskich korzeni. Perspektywa wspomnień informatorów pozwala uchwycić płynność kategorii narodowych i religijnych oraz złożoność relacji społecznych na pograniczu, a w rezultacie podważa uproszczone, binarne interpretacje stosunków polsko-ukraińskich w regionie Nadsania.

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Fołta, M., & Radwański, J. (2025). „Czy ja Ukrainiec, czy Polak?”: Tożsamość mieszkańców pogranicza polsko-ukraińskiego w okolicach Leżajska. Studia Etnologiczne I Antropologiczne, 1–19. https://doi.org/10.31261/SEIA.2025.25.01.02

Cited by / Share

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.


Właściciele praw autorskich do nadesłanych tekstów udzielają Czytelnikowi prawa do korzystania z dokumentów pdf zgodnie z postanowieniami licencji Creative Commons 4.0 International License: Attribution-Share-Alike (CC BY-SA 4.0). Użytkownik może kopiować i redystrybuować materiał w dowolnym medium lub formacie oraz remiksować, przekształcać i wykorzystywać materiał w dowolnym celu.

1. Licencja

Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego zapewnia natychmiastowy otwarty dostęp do treści swoich czasopism na licencji Creative Commons BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Autorzy publikujący w tym czasopiśmie zachowują wszelkie prawa autorskie i zgadzają się na warunki wyżej wymienionej licencji CC BY-SA 4.0.

2. Oświadczenie Autora

Autor deklaruje, że artykuł jest oryginalny, napisany przez niego (i współautorów), nie był wcześniej publikowany, nie zawiera stwierdzeń niezgodnych z prawem, nie narusza praw innych osób, jest przedmiotem praw autorskich, które przysługują wyłącznie autorowi i jest wolny od wszelkich praw osób trzecich, a także, że autor uzyskał wszelkie niezbędne pisemne zgody na cytowanie z innych źródeł.

Jeśli artykuł zawiera materiał ilustracyjny (rysunki, zdjęcia, wykresy, mapy itp.), Autor oświadcza, że wskazane dzieła są jego dziełami autorskimi, nie naruszają niczyich praw (w tym osobistych, m.in. prawa do dysponowania wizerunkiem) i posiada do nich pełnię praw majątkowych. Powyższe dzieła udostępnia jako część artykułu na licencji „Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe”.

UWAGA! Bez określenia sytuacji prawnej materiału ilustracyjnego oraz załączenia stosownych zgód właścicieli majątkowych praw autorskich publikacja nie zostanie przyjęta do opracowania redakcyjnego. Autor/autorka oświadcza równocześnie, że bierze na siebie wszelką odpowiedzialność w przypadku podania nieprawidłowych danych (także w zakresie pokrycia kosztów poniesionych przez Wydawnictwo UŚ oraz roszczeń finansowych stron trzecich).

3. Prawa użytkownika

Zgodnie z licencją CC BY-SA 4.0 użytkownicy mogą udostępniać (kopiować, rozpowszechniać i przekazywać) oraz adaptować (remiksować, przekształcać i tworzyć na podstawie materiału) artykuł w dowolnym celu, pod warunkiem, że oznaczą go w sposób określony przez autora lub licencjodawcę.

4. Współautorstwo

Jeśli artykuł został przygotowany wspólnie z innymi autorami, osoba zgłaszająca niniejszy formularz zapewnia, że została upoważniona przez wszystkich współautorów do podpisania niniejszej umowy w ich imieniu i zobowiązuje się poinformować swoich współautorów o warunkach tej umowy.

Oświadczam, że w przypadku nieuzgodnionego z redakcją i/lub wydawcą czasopisma wycofania przeze mnie tekstu z procesu wydawniczego lub skierowania go równolegle do innego wydawcy zgadzam się pokryć wszelkie koszty poniesione przez Uniwersytet Śląski w związku z procedowaniem mojego zgłoszenia (w tym m.in. koszty recenzji wydawniczych).

Domyślna okładka

2025
Opublikowane: 2021-07-20


ISSN: 1506-5790
eISSN: 2353-9860
Ikona DOI 10.31261/SEIA

Wydawca
Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego | University of Silesia Press

Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.