Islamska Republika Iranu od lat jest liderem sojuszu określanego jako Oś Oporu, w którego skład wchodzą liczne milicje i ugrupowania szyickie, palestyńscy radykałowie, a jeszcze do niedawna wchodziła też Syria. Mimo długo rozwijanych wewnętrznych powiązań Oś Oporu wciąż pozostaje nieformalną siecią współpracy, nieusankcjonowaną żadnym porozumieniem ani traktatem. Poziom zależności między Iranem a innymi członkami Osi oraz zakres pomocy udzielanej im przez Teheran wciąż budzą dyskusje, gdyż nie są dokładnie znane. Okres od 7 października 2023 r. aż do teraz przyniósł ogrom porażek Osi Oporu i w rezultacie wyeksponował narastające problemy Islamskiej Republiki Iranu jako państwa o ambicjach mocarstwowych, a sama pozycja Teheranu nie była tak słaba od 1979 r. Atak Hamasu na Izrael, wyniszczające Hamas i Hezbollah ataki Izraela, upadek reżimu Baszszara al-Asada oraz wojna izraelsko-irańska i amerykańsko-irańska spowodowały głęboką rekonfigurację układu sił na Bliskim Wschodzie.

Celem artykułu jest analiza stosunku Kościoła rzymskokatolickiego do demokra­cji w świetle katolickiej nauki społecznej. Główna hipoteza zasadza się na twierdzeniu, że mimo długiego okresu „zmagań” Kościoła z pojęciem demokracji pozostaje ona fenomenem, wobec którego Kościół hierarchiczny i ludowy prezentuje pewną bezradność, skutkującą brakiem reakcji na jej wyzwania i kryzysy. W artykule omówiono historyczny obraz relacji między nauczaniem papieskim a demokracją jako formą ustrojową, sposoby definiowania jej przez współczesny Kościół w ramach katolickiej nauki społecznej, warunki, jakie z jego punktu widzenia powin­na spełniać „prawdziwa” demokracja, a wreszcie problemy stosunku Kościoła do tego ustroju w kontekście polskich realiów społeczno-politycznych.

Rozwój narzędzi sztucznej inteligencji wprowadza rewolucję do projektowania kampanii wyborczych, daje bowiem politykom i ich sztabom w zasadzie nieograniczoną możliwość generowania mikrotargetowanych narracji budujących pozytywny wizerunek polityczny. Artykuł ma na celu sprawdzenie, czy przekazy tworzone z użyciem dużych modeli językowych (LLM) są równie skuteczne w budowaniu wizerunku politycznego jak narracje przygotowane przez eksperta z zakresu komunikacji politycznej. Aby to zweryfikować, przeprowadziliśmy badanie, w którym porównujemy emocjonalny odbiór narracji napisanych przez człowieka i przez GPT-4. Potwierdza ono, że treści, które zaprojektował model językowy, są lepiej oceniane niż te, które stworzył ekspert, a uzyskany efekt jest silniejszy wśród badanych mężczyzn.

Artykuł analizuje postawy i oczekiwania młodych Europejczyków wobec systemu demokratycznego w kontekście spadku zaufania do instytucji politycznych. Celem rozważań jest identyfikacja przyczyn obserwowanego krytycyzmu oraz sprawdzenie, w jakim stopniu rozwiązania proponowane przez młodzież (rekomendacje dla decydentów politycznych i sektora edukacji) koncentrują się na pogłębieniu partycypacji i zwiększeniu przejrzystości procesów decyzyjnych. Artykuł przedstawia wyniki warsztatów Youth Democracy Labs zorganizowanych w ramach projektu ActEU („Towards a new era of representative democracy: Activating European citizens’ trust in times of crises and polarization”), które służyły zbadaniu nastawienia młodych Europejczyków do systemu demokratycznego oraz opracowaniu wspomnianych rekomendacji. Na podstawie 17 warsztatów przeprowadzonych w 10 krajach Unii Europejskiej, m.in. w Polsce, określono główne obszary, w których należy dokonać zmian. Wyniki wskazują, że młodzi Europejczycy, chociaż krytyczni wobec instytucji, nadal są przywiązani do wartości demokratycznych, a ponadto gotowi do aktywnego uczestnictwa w życiu publicznym, ale pod warunkiem stworzenia sprzyjających temu mechanizmów. Analiza rekomendacji pozwala dostrzec również lokalną specyfikę kontekstu, np. silnie w Polsce akcentowaną potrzebę edukacji obywatelskiej czy rozwoju narzędzi cyfrowych ułatwiających partycypację obywatelską.

Jaki jest wpływ polaryzacji afektywnej na zadowolenie z głosowania? Wcześniejsze badania analizowały różne konsekwencje polaryzacji afektywnej, takie jak poparcie dla norm demokratycznych, odchodzenie od demokracji, frekwencję wyborczą czy radykalizację ideologiczną. Jednakże dyskusje wpływu tego typu polaryzacji na postawy wobec demokracji ogranicza się do akceptacji norm demokratycznych, a nie do ogólnego zadowolenia z systemu. Dlatego niniejsze badanie ma na celu analizę związku między polaryzacją afektywną a zadowoleniem z demokracji. Wyniki pokazują, że osoby o umiarkowanie spolaryzowanym podejściu powinny być bardziej zadowolone z demokracji niż osoby o niskim i wysokim poziomie polaryzacji afektywnej. Dodatkowo, ta relacja zależy od głosowania na partię rządzącą. Aby to zweryfikować, niniejszy artykuł opiera się na danych z badania CSES z 24 krajów europejskich. Badanie to przyczynia się do lepszego zrozumienia wpływu polaryzacji afektywnej na postawy demokratyczne.

Celem naukowym jest wyodrębnienie kwestii „granicy” w myśli politycznej Machiavellego. Machiavelli krytykował stan ówczesnej kultury, zwłaszcza podporządkowany zasadom moralnym świat polityki. Przedmiotem badań artykułu nie jest opis myśli politycznej Machiavellego jako takiej, lecz wskazanie na zagadnienie granicy w kontekście powyższych interpretacji. Metoda badawcza opiera się na analizie tekstu. Pierwsza z nich wskazuje na granicę w kontekście europejskiego porządku sokratejsko-chrześcijańskiego, co stanowi wstęp do bardziej szczegółowego zdefiniowania granicy w życiu ludzkim. Druga opisuje, czym jest granica ludzkiej pomyślności. Trzecia odnosi się do kwestii granicy ludzkiego działania w polityce, co stanowi konkluzję i kulminację problemu. Machiavelli przeciwstawia się porządkowi sokratejsko-chrześcijańskiemu i jego zasadom, aby wyznaczyć granicę między tym, co religijne, a tym, co polityczne. Odwraca porządek moralny. Dotychczasowe granice między dobrem a złem tracą ważność w polityce, gdzie użyteczność staje się decydującym kryterium. Władza ma jednak swoje określone granice, w których może realizować swój plan zdobycia władzy – z jednej strony jest nieprzewidywalną Fortuną, z drugiej virtú musi mieścić się w granicach człowieczeństwa. W konkluzjach autorka wskazuje, że granice działalności politycznej wyznacza nieprzewidywalność i zmienność okoliczności lub absolutna niemożność wyjścia poza ideę człowieczeństwa. Novum myśli Machiavellego polega na tym, że to człowiek powinien znaleźć się w centrum zainteresowania i być przedmiotem wszelkiej refleksji.