Wyniki wyszukiwania

Czasopismo: Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego

Na tropie Sąpierza… – lekcje myślenia Naturą z Katarzyną Puzyńską i Julią Hartwig

Kacper Mika

Język: PL | Data publikacji: 28-10-2024 | Abstrakt | s. 1-25

Przedmiotem artykułu jest interpretacja powieści Sąpierz Katarzyny Puzyńskiej z zastosowaniem instrumentarium ekokrytyki. Autor bada transgresywny charakter fantasy, skupiając się na: synkretyzmie gatunkowym, stereotypie językowym, lingwoekologii oraz degradacji i reinterpretacji toposu Magna Mater (ekofeminizm). Podstawowym zagadnieniem jest sposób ujmowania humanistycznej refleksji nad miejscem człowieka w przyrodzie i jego wpływem na ekosystem. W tekście zasygnalizowano związek narracji i budowy świata przedstawionego z konsumpcjonizmem, antropocenem oraz globalnym ociepleniem. Specyfika slavic fantasy skłania do namysłu nad rolą mitologii słowiańskiej w kreowaniu literackiej wizji Natury. Nieodzowne wydaje się odwołanie do krytyki mitograficznej oraz fenomenologicznych pism Gastona Bachelarda. Autor postuluje wykorzystanie w praktyce szkolnej omawianego tekstu w zderzeniu z wierszami Julii Hartwig. Do proponowanych pomocy dydaktycznych należą: karta pracy – schemat bajki magicznej, zadanie poświęcone stereotypizacji i słowiańskim pseudo(etymologiom) oraz tekst ekologicznej piosenki. Zadania łączą tradycję literacką z kształtowaniem u uczniów kompetencji związanych z krytyczną lekturą tekstów popkultury w służbie budowania postawy empatii i szacunku do świata nie-ludzkiego.

2024-10-28



Czasopismo: Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego

Fantastyka przełomu XIX i XX wieku w służbie edukacji polonistycznej na rzecz kryzysu klimatycznego

Dariusz Piechota

Język: PL | Data publikacji: 17-12-2024 | Abstrakt | s. 1-13

Niniejszy artykuł stanowi próbę wprowadzenia do dydaktyki szkolnej praktyki polegającej na relekturze kanonu z perspektywy ekokrytycznej oraz uwzględnieniu nowych tekstów poruszających kwestię globalnego ocieplenia. Autor proponuje włączenie do programów nauczania fantastyki z przełomu XIX i XX wieku, w szczególności zaś zapomnianej twórczości Antoniego Langego. Utwory takie jak Nowy Tarzan oraz Memoriał doktora Czang-Fu-Li mogą stać się impulsem do refleksji na temat dziewiętnastowiecznych źródeł obecnego kryzysu. Zaskakująco, proza fantastyczna przełomu XIX i XX wieku odczytywana z perspektywy ekokrytycznej odsłania estetykę modernizmu w nowej, paradoksalnie realistycznej scenerii antropocenu. Apokaliptyczne obrazy wydają się niezwykle kompatybilne z realiami współczesności i stanowią rodzaj międzypokoleniowej paraleli (XIX–XXI wiek).

2024-12-17



Czasopismo: Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego

Edukacja w dobie kryzysu klimatycznego. Wywiad z prof. Markiem Oziewiczem

Marek Oziewicz , Katarzyna Mencfel , Martyna Machoczek

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2025 | Abstrakt | s. 1-12

Wywiad z prof. Markiem Oziewiczem, literaturoznawcą z Uniwersytetu Minnesoty, skupia się na analizie wyzwań i metod edukacji ekologicznej w dobie kryzysu klimatycznego. Rozmówca od wielu lat szerzy treści związane z humanistyką ekologiczną, która w przyszłości może zainspirować nowe, wrażliwe na kwestie środowiska społeczeństwo. Opowiada o znaczeniu narracji i opowieści w edukacji. W wywiadzie podkreślono rolę wprowadzania nowych metod oraz rozwiązań dydaktycznych, a także konieczność wyciągania wniosków z podejmowanych przez uczniów działań. Zaproponowano wdrażanie zmian we współczesnym systemie szkolnictwa, takich jak działania wobec sceptycyzmu klimatycznego, praca nauczyciela z emocjami uczniów dotyczącymi przemian planety czy motywowanie młodych ludzi przez wzbudzanie pasji, wyznaczanie celu, także zmiany w zakresie kanonu lektur
lub/i ich odczytania.

2025-12-30



Czasopismo: Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego

O szkicach na temat magicznych światów w „ikonicznej”, „zapomnianej” lub „niedostrzeżonej” literaturze adresowanej do młodych odbiorców

Marta Nadolna-Tłuczykont

Język: PL | Data publikacji: 31-12-2018 | Abstrakt | s. 311-320

Celem artykułu recenzyjnego jest przedstawienie książki zatytułowanej W kręgu baśni i fantastyki. Studia o literaturze dla dzieci i młodzieży autorstwa Weroniki Kosteckiej i Macieja Skowery.
Autorzy publikacji, przybierając formę eseju, omawiają klasyczne, zapomniane lub całkowicie nieznane czytelnikowi utwory należące do nurtu baśniowego i fantastycznego, jak również teksty będące znakiem naszych czasów i produktem kultury popularnej, przynależne do tego samego obszaru tematycznego.
Głównym zamierzeniem autorów było uchwycenie „przeobrażeń”, jakim ulegają oba typy twórczości na tle szeroko pojętych zjawisk kulturowych.

2018-12-31



Czasopismo: Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego

O wyobraźni uczniów — szkolne próby poetyzowania

Zofia Adamczykowa

Język: PL | Data publikacji: 31-12-2009 | Abstrakt | s. 63-75

Na początku autorka omawia rolę i typy aktywności w edukacji szkolnej oraz w komunikacji literackiej dzieci przedszkolnych i szkolnych. Następnie wskazuje na wielowymiarowe znaczenie zabawy w poetyzowanie, która pobudza i ćwiczy wyobraźnię, uwrażliwia estetycznie oraz wywołuje ekspresję twórczą. Tym samym wpływa na rozwój intelektualny i emocjonalny młodego człowieka.
Dziecko, z racji wrodzonych skłonności do fantazjowania, jawi się jako swego rodzaju „urodzony poeta” — co podkreślali wybitni twórcy, m.in. Julian Tuwim czy Jerzy Ficowski.
Teoretyczne rozważania autorka wspiera konkretnymi przykładami. Prezentuje i omawia próbki poetyckie dzieci i młodzieży, m.in. efekty pracy z „półwierszem” Wisławy Szymborskiej Muzeum oraz utwory szóstoklasistów inspirowane wierszem Zbigniewa Herberta Pudełko zwane wyobraźnią.
W ten sposób autorka potwierdza początkowe tezy artykułu dotyczące wychowawczej roli zabawy w poetyzowanie z dziećmi i młodzieżą.

2009-12-31



Czasopismo: Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego

Obraz starości w podręcznikach do nauki języka polskiego jako obcego a potencjał serialu Gang Zielonej Rękawiczki

Agnieszka Trześniewska-Nowak

Język: PL | Data publikacji: 31-12-2024 | Abstrakt | s. 1-14

Starość to wciąż temat tabu w polskiej glottodydaktyce. Podręczniki pokazują radosnych staruszków, którzy cieszą się życiem, pomagają w wychowaniu wnuków. Przemilczana natomiast jest starość naznaczona chorobą, samotnością czy smutkiem. Gang Zielonej Rękawiczki to polski serial (2022), który opowiada historię trzech szlachetnych złodziejek-seniorek trafiających wskutek szalonego zbiegu okoliczności do domu spokojnej starości. Bohaterki przypominają swym zachowaniem postać uwspółcześnionego Robin Hooda, ponieważ nie tylko walczą o dobro słabszych, ale także przeciwstawiają się ageizmowi i są uosobieniem feministycznych postulatów. Serial ten pobudza do wielu dyskusji związanych z obecnością ludzi starszych w społeczeństwie oraz z kwestią tak zwanej przezroczystości osób w podeszłym wieku.

2024-12-31