Władze samorządowe województwa śląskiego wobec powstania Administracji Apostolskiej na Górnym Śląsku

Lech Marek Krzyżanowski

doi:10.31261/SSHT.2022.55.2.02

Published: 2023-12-20

Vol. 55 No. 2 (2022)

Local authorities of the Silesian Voivodship and the establishment of the Apostolic Administration in Upper Silesia

Lech Marek Krzyżanowski

Section: Scientific articles

https://doi.org/10.31261/SSHT.2022.55.2.02

Abstract

The Apostolic Administration for Polish Silesia was established by decree Sanctissimus Dominus noster on 7 November 1922. It covered an area which hitherto was part of the diocese of Wrocław and which was included in the Polish state when the new borders were drawn up after the Silesian uprisings and the plebiscite. Not accepting any continued sovereignty of the diocese of Wrocław over that part of the territory of the Second Polish Republic, the Polish authorities insisted that a new Church administration unit be created there. The authorities disapproved of the discriminatory practices used by Wrocław bishops against the Polish faithful and therefore demanded creation of a separate diocese. When the Apostolic Administration was created instead, they initially adopted a wait-and-see approach. In addition, the new head of the Administration, Fr August Hlond, who was not particularly well known in Upper Silesia then, aroused concern.
His attitude of tolerance towards German Catholics caused controversy in the first period. The controversy
calmed down with time and mutual trust and willingness to cooperate began to prevail, built on the conviction that the Apostolic Administrator’s line of action was right. The structure he administered, to which Cieszyn Silesia was added, was transformed into the Diocese of Katowice after the Concordat was signed in 1925.

Keywords:

the Apostolic Administration , the catholic Church , diocese , concordat , Upper Silesia

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Krzyżanowski, L. M. (2023). Local authorities of the Silesian Voivodship and the establishment of the Apostolic Administration in Upper Silesia. Silesian Historical and Theological Studies, 55(2), 135–148. https://doi.org/10.31261/SSHT.2022.55.2.02

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Źródła
Google Scholar

Administracja Apostolska dla Śląska Polskiego, „Gazeta Ludowa” nr 267 z 22 XI 1922.
Google Scholar

Archiwum Archidiecezjalne w Katowicach, Zespół: Delegatura Książęco-Biskupia, t. X.
Google Scholar

Archiwum Parafialne, parafia pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny w Katowicach, sygn. L 13.
Google Scholar

Cieszyński N., Roczniki katolickie na rok 1923, Poznań 1924.
Google Scholar

Hlond A., Z prymasowskiej stolicy. Listy pasterskie, Poznań 1936.
Google Scholar

Pamiętnik III Śląskiego Zjazdu Katolickiego, Mikołów 1924.
Google Scholar

Protokoły posiedzeń Naczelnej Rady Ludowej na Górnym Śląsku. Teksty źródłowe (1921-1922), oprac. E. Długajczyk, Opole 1977.
Google Scholar

Przegląd Administracji Apostolskiej Śląska Polskiego na rok 1924, Mikołów 1925.
Google Scholar

„Verordnungen des Furstbischoflichen Ordinariats in Breslau” nr 727 z 18 XII 1922, poz. 331.
Google Scholar

Życiorys Jego Eksc. Księdza Biskupa Dr. Augusta Hlonda, „Gość Niedzielny” nr 1 z 3.01.1926 r.
Google Scholar

Opracowania
Google Scholar

Bańka J., Ks. August Hlond na Górnym Śląsku w l. 1922-1926, „Nasza Przeszłość” 49 (1974), s. 109-139. DOI: https://doi.org/10.52204/np.1974.42.109-139
Google Scholar

Górecki P., Diecezja wrocławska i duchowieństwo katolickie na Górnym Śląsku w 1919 roku, w: Rok 1919 na Górnym Śląsku. Czas eskalacji konfliktów, red. K. Gwóźdź, S. Rosenbaum, Katowice–Tarnowskie Góry 2021, s. 154-169.
Google Scholar

Kłakus M., Współpracownicy Administratora Apostolskiego Ks. Augusta Hlonda, w: Biskup August Hlond i jego diecezja, red. J. Myszor, Katowice 2013, s. 48-56.
Google Scholar

Krzyżanowski L., Kościół katolicki wobec mniejszości niemieckiej na Górnym Śląsku w latach 1922–1930, Katowice 2000.
Google Scholar

Krzyżanowski L., Ksiądz biskup August Hlond wobec katolików niemieckiego pochodzenia na obszarze polskiego Górnego Śląska (1922-1926), „Wieki Stare i Nowe” 1 (2009), s. 212-227.
Google Scholar

Krzyżanowski L., Polsko-niemiecka rywalizacja o Górny Śląsk (1919-1921) i jej oddziaływanie na kształt miejscowych stosunków wyznaniowych, w: Biskup August Hlond i jego diecezja, red. J. Myszor, Katowice 2013, s. 22-36.
Google Scholar

Krzyżanowski L., Śląskie zjazdy katolickie (1922–1924) jako element polityki narodowościowej Kościoła katolickiego w warunkach górnośląskiego pogranicza, w: Granice i pogranicza. Historia codzienności i doświadczeń, Białystok 1999, t. 2, s. 66-72.
Google Scholar

Kuś J., Szkice z dziejów kościelnych ziemi cieszyńskiej, Kraków 1983.
Google Scholar

Macała J., Duszpasterstwo a narodowość wiernych. Kościół katolicki w diecezji katowickiej wobec mniejszości niemieckiej 1922-1939, Wrocław–Katowice 1999.
Google Scholar

Myszor J., Historia diecezji katowickiej, Katowice 1999.
Google Scholar

Myszor J., Ks. August Hlond – program duszpasterski dla Górnego Śląska (1922–1926), w: Ksiądz Kardynał Dr August Hlond, Prymas Polski. Działalność i dzieła, Katowice 1998, s. 23-34.
Google Scholar

Myszor J., Ks. August Hlond i okoliczności powstania diecezji katowickiej, w: Ksiądz Kardynał August Hlond. Działalność duszpasterska i społeczna. W 75-lecie powstania diecezji katowickiej, Katowice 2000, s. 13-20.
Google Scholar

Myszor J., Organizacja Kościoła rzymskokatolickiego na Górnym Śląsku po plebiscycie 1921 roku, w: Rok 1922 na Górnym Śląsku. Granice – administracja – społeczeństwo, red. S. Rosenbaum, M. Węcki, Katowice–Warszawa 2019, s. 94-107.
Google Scholar

Myszor J., Udział Naczelnej Rady Ludowej w Katowicach w planach budowy diecezji śląskiej (1921-1922) w: Górny Śląsk po podziale w 1922 roku. Co Polska, a co Niemcy dały mieszkańcom tej ziemi, red. Z. Kapała, W. Lesiuk, M. Wanatowicz, Bytom 1997, s. 169-190.
Google Scholar

Olszar H., Odbicie zagadnień społecznych okresu międzywojennego na Górnym Śląsku w listach pasterskich Ks. Administratora Augusta Hlonda, w: Ksiądz Kardynał August Hlond. Działalność duszpasterska i społeczna. W 75-lecie powstania diecezji katowickiej, Katowice 2000, s. 45-60.
Google Scholar

Serafin F., Kardynał August Hlond – prymas Polski i mąż stanu, w: Prymas Polski Kardynał August Hlond, Katowice 1992, s. 31-44.
Google Scholar

Stanko P., Bulla „Vixdum Poloniae Unitas” z 28 października 1925 roku. Geneza, znaczenie, dzieje, edycja, Katowice 2015.
Google Scholar

Szramek E., Ks. Jan Kapica. Życiorys a zarazem fragment z historji Górnego Śląska, Katowice 1931.
Google Scholar

Vol. 55 No. 2 (2022)
Published: 2023-12-20

ISSN: 0137-3447

eISSN: 2956-6185

Publisher

Instytut Gość Media/Księgarnia św. Jacka

Licence CC

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Submit