https://doi.org/10.31261/GSS_SN.2025.16.04
Spory zbiorowe to procesy dynamiczne, w których siła przetargowa stron konfliktu — pracodawców i związków zawodowych — ulega ciągłym zmianom w czasie. Punktem wyjścia jest założenie o strukturalnie ograniczonej instytucjonalnej sile przetargowej polskich związków zawodowych, wynikającej z obowiązujących regulacji prawnych dotyczących procedury sporu zbiorowego i prawa do strajku. Artykuł rozwija ujęcie siły przetargowej jako zmiennej krótkookresowej, podatnej na wahania nawet na poszczególnych etapach konfliktu. Analiza oparta jest na badaniach jakościowych obejmujących wywiady z liderkami i liderami związków zawodowych prowadzącymi spory zbiorowe w latach 2019—2022. Wyniki badań wskazują, że pracodawcy systematycznie wykorzystują, m.in. procedury prawne, represje wobec działaczy związkowych oraz jurydyzację konfliktu w celu ograniczania siły przetargowej pracowników. W odpowiedzi związki zawodowe sięgają po strategie kompensacyjne, takie jak mobilizacja pracownicza, eksternalizacja konfliktu, budowanie koalicji społecznych oraz stosowanie pozaformalnych form nacisku. Wyniki pokazują, że przebieg sporu zbiorowego należy analizować jako relacyjną sekwencję wzajemnych oddziaływań, w której straty w jednym obszarze siły przetargowej mogą być częściowo równoważone przez uruchamianie innych jej źródeł. Zrozumienie tej dynamiki jest kluczowe dla analizy współczesnych konfliktów pracy oraz funkcjonowania zbiorowych stosunków pracy w Polsce.
Pobierz pliki
Zasady cytowania
Cited by / Share
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Właściciele praw autorskich do nadesłanych tekstów udzielają Czytelnikowi prawa do korzystania z dokumentów pdf zgodnie z postanowieniami licencji Creative Commons 4.0 International License: Attribution-Share-Alike (CC BY-SA 4.0). Użytkownik może kopiować i redystrybuować materiał w dowolnym medium lub formacie oraz remiksować, przekształcać i wykorzystywać materiał w dowolnym celu.
1. Licencja
Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego zapewnia natychmiastowy otwarty dostęp do treści swoich czasopism na licencji Creative Commons BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Autorzy publikujący w tym czasopiśmie zachowują wszelkie prawa autorskie i zgadzają się na warunki wyżej wymienionej licencji CC BY-SA 4.0.
2. Oświadczenie Autora
Autor deklaruje, że artykuł jest oryginalny, napisany przez niego (i współautorów), nie był wcześniej publikowany, nie zawiera stwierdzeń niezgodnych z prawem, nie narusza praw innych osób, jest przedmiotem praw autorskich, które przysługują wyłącznie autorowi i jest wolny od wszelkich praw osób trzecich, a także, że autor uzyskał wszelkie niezbędne pisemne zgody na cytowanie z innych źródeł.
Jeśli artykuł zawiera materiał ilustracyjny (rysunki, zdjęcia, wykresy, mapy itp.), Autor oświadcza, że wskazane dzieła są jego dziełami autorskimi, nie naruszają niczyich praw (w tym osobistych, m.in. prawa do dysponowania wizerunkiem) i posiada do nich pełnię praw majątkowych. Powyższe dzieła udostępnia jako część artykułu na licencji „Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe”.
UWAGA! Bez określenia sytuacji prawnej materiału ilustracyjnego oraz załączenia stosownych zgód właścicieli majątkowych praw autorskich publikacja nie zostanie przyjęta do opracowania redakcyjnego. Autor/autorka oświadcza równocześnie, że bierze na siebie wszelką odpowiedzialność w przypadku podania nieprawidłowych danych (także w zakresie pokrycia kosztów poniesionych przez Wydawnictwo UŚ oraz roszczeń finansowych stron trzecich).
3. Prawa użytkownika
Zgodnie z licencją CC BY-SA 4.0 użytkownicy mogą udostępniać (kopiować, rozpowszechniać i przekazywać) oraz adaptować (remiksować, przekształcać i tworzyć na podstawie materiału) artykuł w dowolnym celu, pod warunkiem, że oznaczą go w sposób określony przez autora lub licencjodawcę.
4. Współautorstwo
Jeśli artykuł został przygotowany wspólnie z innymi autorami, osoba zgłaszająca niniejszy formularz zapewnia, że została upoważniona przez wszystkich współautorów do podpisania niniejszej umowy w ich imieniu i zobowiązuje się poinformować swoich współautorów o warunkach tej umowy.
Oświadczam, że w przypadku nieuzgodnionego z redakcją i/lub wydawcą czasopisma wycofania przeze mnie tekstu z procesu wydawniczego lub skierowania go równolegle do innego wydawcy zgadzam się pokryć wszelkie koszty poniesione przez Uniwersytet Śląski w związku z procedowaniem mojego zgłoszenia (w tym m.in. koszty recenzji wydawniczych).
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
English
Język Polski
Русский