O najstarszych polskich przekładach literatury słowackiej


Abstrakt

About the Oldest Polish Translations of Slovak Literature

Based on J. Jarniewicz’s concept of two types of translator’s attitude: legislator and ambassador, the article concentrates on the reasons behind the oldest Polish translations of Slovak literature: a folk song, part of J. Rostworowski’s novel Zamek na Czorsztynie, a novel by J. Kalinčiak Reštavrácia translated by P. Stalmach and a drama Matka by J. Gregor Tajovský translated by F. Gwiżdż, showing the circumstances of their appearance and the attitudes of their translators.

KEY WORDS: translation, history, Slovak literature, Polish literature, translator


Beňová J., 2011: Jozef Gregor Tajovský. W: V. Štefko et al.: Dejiny slovenskej drámy 20. storočia. Bratislava, Divadelný ústav, s. 71—114.

Bogacki R., 1970: Paweł Stalmach a Słowacja. W: M. Bobrownicka, red.: Związki i paralele literatur polskiej i słowackiej. Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, s. 109—113.

Bogacki R., 1972: Rola Śląska Cieszyńskiego w kontaktach kulturalnych polsko-słowackich w XIX i XX wieku (do roku 1939). W: M. Bakoš, red.: Vzťahy slovenskej a poľskej literatúry od klasicizmu po súčasnosť. Bratislava, Vydavateľstvo Slovenskej akademie vied, s. 241—251.

Even-Zohar I., 2009: Miejsce literatury tłumaczonej w polisystemie literackim. M. Heydel, tłum. W: P. Bukowski, M. Heydel, red.: Współczesne teorie przekładu. Antologia. Kraków, Znak, s. 197—203.

Gałązka W., [online]: Dla kogo i po co ta strona. Dostępne w Internecie: http://literaturabulgarska.vilnet.pl/ [dostęp: 10.03.2018].

Gałęzowski M., 2010: Senator z Podhala. „Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej”, nr 1—2, s. 120—126. Dostępne w Internecie: http://pamiec.pl/pa/bibliotekacyfrowa/biuletyn-instytutu-pam/ 10167,nr-1-22010.html [dostęp: 23.04.2014].

Gregor Tajovský J., 1906: Matka. „Slovenský divadelný ochotník”, zväzok 25.

Gregor Tajovský J., 1925: Matka. F. Gwiżdż, tłum. Warszawa, Biblioteka „Gazety Ludowej”.

Homola I., Brożek L., red., 1969: Korespondencja Pawła Stalmacha. Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

http://slowackieklimaty.pl/cms/10/onas [dostęp: 10.03.2018].

http://www.grojcowianie.org/index.php?option=com_content&view=article&id=588:senator-feliks-gwid-1885-1952&catid=21:historia&Itemid=51 [dostęp: 23.04.2014].

http://zlatyfond.sme.sk/dielo/896/Tajovsky_Matka/bibliografia [dostęp: 10.01.2014].

https://bs.sejm.gov.pl/F/JM R8XAPPDJD RNEQME S77MMLJ V6R738KJ9P3Y8HAYJ F32FPMVV8-07198?func=full-set-set&set_number=045007&set_entry=000003&format=999 [dostęp: 23.04.2014].

Jagiełło M., 2005: Słowacy w polskich oczach. T. 2. Warszawa, Biblioteka Narodowa — Nowy Targ, Podhalańska Wyższa Szkoła Zawodowa.

Jarniewicz J., 2002: Tłumacz jako twórca kanonu. W: R. Lewicki, red.: Przekład. Język. Kultura. Lublin, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, s. 35—42.

Kalinčiak J., 1976a: Reštavrácia. Obrazy z nedávnych čias. Bratislava, Tatran.

Kalinčiak J., 1976b: Restauracja. Obrazy z życia węgierskiego z niedawnych czasów. P. Stalmach, tłum. „Gwiazdka Cieszyńska”, nr 1—19.

Kalinčiak J., 2009: Vlastný životopis. Zlatý fond denníka „Sme”. Dostępne w Internecie: http://zlatyfond.sme.sk/ dielo/1053/ Kalin ciak_Vlastny-zivotopis/1, [dostęp: 15.03.2018].

Karta Tłumacza Polskiego wydana przez Stowarzyszenie Tłumaczy Polskich, [online]. Dostępne w Internecie: https://www.stp.org.pl/ karta-tlumaczapolskiego/ [dostęp: 14.09.2017].

Kolbuszewski J., 1970: Pierwsze polskie przekłady poezji słowackiej. W: M. Bobrownicka, red.: Związki i paralele literatur polskiej i słowackiej. Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, s. 87—99.

Kolbuszewski J., 1972: Echa słowackiego odrodzenia narodowego w Polsce. W: M. Bakoš, red.: Vzťahy slovenskej a poľskej literatúry od klasicizmu po súčasnosť. Bratislava, Vydavateľstvo Slovenskej akadémie vied, s. 91—116.

Lubosz B., 1986: Paweł Stalmach (1824—1891). Pierwszy z budzicieli ducha narodowego na Śląsku Cieszyńskim. Redaktor „Gwiazdki Cieszyńskiej”. Twórca i pierwszy prezez Macierzy Ziemi Cieszyńskiej. Katowice, Katowickie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne.

Majerek R., 2005: Literatura słowacka w Polsce. Zagadnienia recepcji i badań literackich. W: J. Purchla, M. Vášáryová, red.: Kim są Słowacy? Historia, kultura, tożsamość. Kraków, Międzynarodowe Centrum Kultury, s. 151—168.

Markiewicz H., 1994: O polskich mistyfikacjach literackich. „Dekada Literacka”, nr 8. Dostępne w Internecie: http://www.dekadaliteracka.com.pl/?id=3181&siteback=archiwum [dostęp: 17.09.2017].

Mierzwa P., 2014: Energia elektryczna. Rozmowa z Katariną Šalamun-Biedrzycką. „Dwutygodnik. com”, nr 139 / 08. Dostępne w Internecie: www.dwutygodnik.com/artykul/5374-energia-elektryczna.html [dostęp: 10.03.2018].

Orłoś T.Z., 1997: Wzajemne wpływy językowe czesko-polskie i ich uwarunkowania historyczne. W: T.Z. Orłoś, J. Damborský, red.: Konsekwencje sąsiedztwa polsko-czeskiego dla rozwoju języka i literatury. Wrocław, Uniwersytet Wrocławski.

Papierz M., 1999: „Nieprzetłumaczalna” Reštavrácia Jána Kalinčiaka w dwóch polskich przekładach. W: H. Mieczkowska, T.Z. Orłoś, red.: Odrodzenie narodowe w Czechach i na Słowacji. Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 225—230.

Pauliny E., 1951: Ján Kalinčiak, Reštavrácia. „Slovenská Reč”, č. 9—10, s. 300.

Piotrowski A., 1972: Feliks Gwiżdż a Słowacja. W: M. Bakoš, red.: Vzťahy slovenskej a poľskej literatúry od klasicizmu po súčasnosť. Bratislava, Vydavateľstvo Slovenskej akadémie vied, s. 213—222.

Rostworowski J., 1918: Zamek na Czorsztynie. „Tygodnik Polski i Zagraniczny”, t. 4, nr 40—42, s. 13—24, 35—45, 52—64.

Russocka J., 1972: Literatura słowacka w polskich czasopismach okresu międzywojennego. W: M. Bakoš, red.: Vzťahy slovenskej a poľskej literatúry od klasicizmu po súčasnosť. Bratislava, Vydavateľstvo Slovenskej akadémie vied, s. 193—206.

Sadkowski W., 2013: Odpowiednie dać słowu słowo. Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek.

Smólski G., 1908: Odgłos ze Słowaczyzny. „Świat Słowiański”, nr 46, s. 906.

Spyrka L., 2016: Dramat słowacki w Polsce. Przekład w dialogu kultur bliskich. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 199—221.

Stalmach P., 1910: Pamiętniki. W: E. Grim: Paweł Stalmach: jego życie i działalność w świetle prawdy. Cieszyn, „Dziedzictwo błog. Jana Sarkandra dla ludu polskiego na Śląsku”, s. 131—310.

Toury G., 2000: Pojęcie „domniemanego przekładu”. Zaproszenie do nowej dyskusji. J. Fast, tłum. W: P. Fast, K. Zemła, red.: Komparatystyka literacka a przekład. Katowice, Wydawnictwo Śląsk, s. 19—35.

Zaleska Z.: Nic nie zgrzyta. Rozmowa z Andrzejem Jagodzińskim. „Dwutygodnik.com”, nr 135 / 06. Dostępne w Internecie: www.dwutygodnik.com/artykul/5270-nic-nie-zgrzyta.html [dostęp: 10.03.2018].

Pobierz


SpyrkaL. (1). O najstarszych polskich przekładach literatury słowackiej. Przekłady Literatur Słowiańskich, 9(1). https://doi.org/10.31261/PLS.2018.09.01.10

Lucyna Spyrka  lucyna.spyrka@us.edu.pl
University of Silesia in Katowice 




Złożenie tekstu do Redakcji „Przekładów Literatur Słowiańskich” jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na udostępnianie tegoż tekstu wraz z metadanymi na warunkach licencji  Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License. 

Submitting his or her contributions to “Translations of Slavic Literatures” („Przekłady Literatur Słowiańskich”), the Author consents to licensing his or her work under  Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.