Autorytet reżysera w teatrze



Abstrakt

Kazimierz Braun

Director’s Authority in Theatre

The article presents the evolution of the position of the theatre’s director, which, as it is known, ended with the claim that the twentieth century was the age of the director. Meanwhile, a theatre without a director is not an unknown phenomenon. The author tracks the birth and the development of direction from practice to art, and the subsequent popularisation of directing in the organization of theatrical performances. The author gives a separate account the historical context of the domination of director in the Western culture. It also discusses the various sources of authority of the director, and presents a variety of director’s states, from a “total” director to the crisis of his authority. Other types of the director’s impact and engagement models constitute separate considerations, including the characteristics represented by such figures as: charismatic, educator, writer, playwright, administrator, and activist. The article refers to various types of influence typical of different historical periods and different patterns of involving culture in social life.


Pobierz

Opublikowane : 2013-01-01


BraunK. (2013). Autorytet reżysera w teatrze. Er(r)go. Teoria - Literatura - Kultura, (26). Pobrano z https://journals.us.edu.pl/index.php/ERRGO/article/view/2606

Kazimierz Braun  kaz@buffalo.edu
University at Buffalo  Polska
Kazimierz Braun ukończył polonistykę na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (1958) oraz reżyserię dramatyczną w PWST w Warszawie (1962). Doktoryzował się na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu (1971), habilitował się na Uniwersytecie Wrocławskim (1975) oraz w PWST w Warszawie (1988). Został mianowany profesorem w USA (1989) i profesorem w Polsce (1992). Jako reżyser zadebiutował w teatrze w 1961 r., w telewizji w 1962 r. Reżyserował w Teatrze Polskim w Warszawie, Teatrze Wybrzeże w Gdańsku, Teatrze im. Słowackiego w Krakowie, Teatrze im. Horzycy w Toruniu, Teatrze im. Solskiego w Tarnowie, oraz za granicą m.in. w USA, Irlandii, Kanadzie, Niemczech. W latach 1967-1971 był Dyrektorem Artystycznym Teatru im. Osterwy w Lublinie, w latach 1971-1974 Dyrektorem Naczelnym i Artystycznym tamże, w latach 1975-1984, Dyrektorem Naczelnym i Artystycznym Teatru Współczesnego we Wrocławiu, skąd został zwolniony przez władze z powodu działalności opozycyjnej. Od 1985 r. pracował i mieszkał w USA. Reżyserował m.in. w The Guthrie Theatre w Minneapolis, Odyssey Theatre w Los Angeles, Chicago Actors Ensemble, Kavinoky Theatre w Buffalo, oraz na uniwersytetach.

Do jego najwybitniejszych prac zaliczano cykle przedstawień według sztuk C. Norwida (13 widowisk)[2], T. Różewicza (19 widowisk)[3], Shakespeare’a (12 widowisk w językach polskim i angielskim)[4], oraz Dziady A. Mickiewicza (dwukrotnie) oraz Dżuma według A. Camusa i Anna Livia według J. Joyce’a i inne.

Wykładał m.in. w New York University, University of California Santa Cruz, University at Buffalo. Prowadził warsztaty reżyserskie w USA, Polsce, Irlandii i Wielkiej Brytanii. Współpracował z zespołami polskimi w USA i Kanadzie.

W swoich pracach teatralnych Kazimierz Braun odwołuje się do tradycji Appii, Craiga, Wyspiańskiego i Osterwy. Tworzy przedstawienia w oparciu o swą ideę "Teatru wspólnoty"[5], dążąc do przemienienia aktorów i widzów w jedną twórczą grupę. Osiąga to poprzez wytworzenie specjalnych relacji międzyludzkich w czasie akcji widowiska, jak również budując przestrzeń teatralną, która łączy wszystkich obecnych. W swoich utworach prozatorskich i dramatycznych Braun posługuje się stylistyką i środkami wyrazowymi "fikcji historycznej", w której prawdziwe zdarzenia i prawdziwe postaci służą jako fundament do zbudowania skomplikowanej rzeczywistości symbolicznej i duchowej. W swoich pracach poświęconych historii teatru wydobywa zależności między estetyką, a społecznym i politycznym kontekstem życia teatralnego. Tłumaczył z angielskiego, francuskiego i włoskiego na polski, oraz z polskiego, francuskiego i rosyjskiego na angielski.



"Er(r)go. Teoria - Literatura - Kultura" publikuje teksty wcześniej nieopublikowane na podstawie licencji Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe (CC BY-SA 4.0).