Dynamika ustępowania zaburzeń afatycznych u chorego po udarze mózgu


Abstrakt

Do najczęstszych jednostek chorobowych powodujących trudności językowe o typie afazji należą choroby naczyniowe mózgu, a wśród nich udary niedokrwienne. Zaburzenia mowy wynikające z uszkodzeń mózgu mają zazwyczaj charakter dynamiczny. Duży wpływ na obraz kliniczny, a dalej – skuteczną diagnozę i terapię logopedyczną pacjenta po przebytym incydencie neurologicznym, mają zatem okoliczności, w jakich znalazł się chory, a także czynnik czasu. W artykule przedstawiono dynamikę ustępowania zaburzeń afatycznych u chorego po udarze niedokrwiennym w obrębie lewej półkuli mózgu. Celem jest zwrócenie uwagi na zmiany w obrazie zaburzeń u 63-letniego mężczyzny po przebytym incydencie neurologicznym, u którego zdiagnozowano afazję semantyczną. Stwierdzono różnice w występowaniu objawów (w tym zaburzeń afatycznych) u pacjenta bezpośrednio po udarze oraz po kilkunastu miesiącach od zachorowania, po intensywnej terapii logopedycznej.


Słowa kluczowe

choroby neurologiczne; udar mózgu; afazja semantyczna

Bartmiński, J., Niebrzegowska-Bartmińska, S. (2009). Tekstologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Bąk, P. (2010). Gramatyka języka polskiego. Warszawa: Wiedza Powszechna.

Bochenek, A., Reicher, M. (1981). Anatomia człowieka. T. IV: Układ nerwowy ośrodkowy. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Boniecka, B. (2000). Struktura i funkcje pytań. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Chodkiewicz, H. (1986). O sprawności czytania w nauczaniu języka obcego. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Drabik, L., Sobol, E. (2007). Słownik języka polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Gołąb, B. (2004). Anatomia czynnościowa ośrodkowego układu nerwowego. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Grabias, S. (2019). Język w zachowaniach społecznych. Podstawy socjolingwistyki i logopedii. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Grabias, S. (2007). Język, poznanie, interakcja. W: T. Woźniak, A. Domagała (red.), Mowa. Teoria – praktyka. Język, interakcja, zaburzenia mowy. Metodologia badań (t. 2, s. 355–377). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Grabias, S. (1997). Mowa i jej zaburzenia. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Grabias, S., (2012). Teoria zaburzeń mowy. Perspektywy badań, typologie zaburzeń, procedury postępowania logopedycznego. W: S. Grabias, Z.M. Kurkowski (red.), Logopedia. Teoria zaburzeń mowy (s. 15−72). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Kądzielawa, D. (1983). Czynność rozumienia mowy. Analiza neuropsychologiczna. Wrocław: Ossolineum.

Konorski, J. (1969). Integracyjna działalność mózgu. Warszawa: PWN.

Łuria, A.R, (1976). Podstawy neuropsychologii. [Tłum. D. Kędzielawa]. Warszawa: PZWL.

Maruszewski, M. (1966). Afazja. Zagadnienia teorii i terapii. Warszawa: PWN.

Maruszewski, M. (1970). Mowa a mózg. Zagadnienia neuropsychologiczne. Warszawa: PWN.

Panasiuk, J. (2012). Diagnoza logopedyczna w przebiegu chorób neurologicznych u osób dorosłych. W: E. Czaplewska, S. Milewski (red.), Diagnoza logopedyczna. Podręcznik akademicki (s. 263–324). Gdańsk: Harmonia Universalis.

Panasiuk, J. (2013). Afazja a interakcja. TEKST – metaTEKST – konTESKT. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Panasiuk, J. (2015). Standard postępowania logopedycznego w afazji. W: S. Grabias, J. Panasiuk, T. Woźniak (red.), Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego (s. 869–916). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Panasiuk, J., Woźniak, T. (2002). Pojęcie tekstu a zaburzenia mowy. W: S. Grabias (red.), Zaburzenia mowy. Mowa. Teoria. Praktyka (t. 1, s. 108–132). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Polkowska, A. (1993). Rozumienie tekstu. W: I. Kurcz (red.), Psychologia a semiotyka. Pojęcia i zagadnienia (s. 266–267). Warszawa: Zakład Semiotyki Logicznej Uniwersytetu Warszawskiego „Znak. Język. Rzeczywistość”.

Prusiński, A. (1980). Podstawy neurologii klinicznej. Warszawa: PZWL.

Seretny, A., Lipińska, E. (2005). ABC metodyki nauczania języka polskiego jako obcego. Kraków: Universitas.

Stanosz, B. (2005). Wprowadzenie do logiki formalnej. Podręcznik dla humanistów. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Walsh, K. (1998). Neuropsychologia kliniczna. Tłum. B. Mroziak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Wojciechowska, J. (2014). Metodologiczne podstawy badań nad rozumieniem w pragnozji. Forum Logopedyczne, 22, 35–44.

Wojciechowska, J. (2015). Ocena rozumienia tekstu w praktyce logopedycznej. Logopedia Silesiana, 4, 304–318.


Opublikowane : 2020-10-21


BigosK. (2020). Dynamika ustępowania zaburzeń afatycznych u chorego po udarze mózgu. Logopedia Silesiana, (9), 1-45. https://doi.org/10.31261/LOGOPEDIASILESIANA.2020.09.03

Kamila Bigos 
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie  Polska
https://orcid.org/0000-0002-9868-4580