Ocena funkcjonowania chorych z zaburzeniami połykania po operacji radykalnego usunięcia krtani


Abstrakt

Celem pracy była ocena funkcjonowania chorych z zaburzeniami połykania po operacji radykalnego usunięcia krtani. Do badania wstępnie zakwalifikowano 20 pacjentów, będących dłużej niż 6 miesięcy po całkowitym usunięciu krtani, wymagających przeprowadzenia badania wideofluoroskopowego (VFSS) ze względu na zgłaszane zaburzenia połykania. Grupę ostateczną stanowiło 10 osób (8 mężczyzn i 2 kobiety). Procedura badania obejmowała: zebranie wywiadu, wykonania pełnego badania VFSS oraz wypełnienie przez pacjenta kwestionariusza MDADI. Najczęściej stwierdzanymi problemami były: brak kontaktu nasady języka z tylną ścianą gardła, zaburzenia obróbki oralnej kęsa oraz ruchy pompujące języka. Chorzy oceniali nisko swoją jakość życia. Obecność lub brak regurgitacji treści pokarmowych do nosa znacznie wpływał na funkcjonowanie pacjentów. Zgłaszanie przez chorych zaburzeń połykania oraz problemów z wytworzeniem głosu i mowy zastępczej jest wskazaniem do dalszej diagnostyki (np. VFSS). Dobór skutecznej metody terapeutycznej może wpłynąć na poprawę jakości życia tych osób.


Słowa kluczowe

laryngektomia całkowita; jakość życia; VFSS; MDADI

Búa, B.A., Pendletonc, H., Westinb, U., Rydellc, R. (2018). Voice and swallowing after total laryngectomy. Acta Oto-Laryngologica, 138(2), e170–e174.

Chen, A., Frankowski, R., Bishop-Leone, J. (2001). The development and validation of a dysphagia-specific quality of life questionnaire for patients with head and neck cancer. Archives of Otolaryngology–Head & Neck Surgery, 127, e870–e876.

Chmielewska, J., Jamróz, B., Gibiński, K., Sielska-Badurek, E., Milewska, M., Niemczyk, K. (2017). Badanie wideofluoroskopowe – procedura badania z oceną kwestionariuszową. Polski Przegląd Otorynolaryngologiczny, 6(1), 2–20.

Czerżyńska, M., Orłow, P., Choromańska, M. (2017). Skutki uboczne radioterapii nowotworów głowy i szyi. Metody leczenia odczynów popromiennych w jamie ustnej. Pediatria i Medycyna Rodzinna, 13(1), 53–62.

Hamerlińska, A., Lemańczyk, M. (2018). Dysfagia nowotworowa w trakcie radioterapii na przykładzie osób po usunięciu krtani – wyniki badań własnych. Neurolingwistyka Praktyczna, 4, 86–103.

Hutcheson, K., i in. (2012). Late dysphagia after radiotherapy-based treatment of head and neck cancer. Cancer, 118(23), e5793-e5799.

Jamróz, B., Chmielewska-Walczak, J., Milewska, M. (2019). Instrumentalne metody badania zaburzeń połykania. Atlas z materiałem wideo. Warszawa: Medyk.

Landera, M.A., Lundy, D., Sullivan, P.A. (2010). Dysphagia after total laryngectomy. American Speech-Language-Hearning Association, 19(2), 39–44.

Lippert, D., i in. (2016). Preliminary evaluation of functional swallow after total laryngectomy using high-resolution manometry. Annals of Otology, Rhinology & Laryngology, 125(7), e541–e549.

Manikantan, K., i in. (2009). Dysphagia in head and neck cancer. Cancer Treatment Reviews, 35, e724–e732.

Stoner, P.L., Fullerton, A.L., Freeman, A.M., Chheda, N.N., Estores, D.S. (2019). Endoscopic dilation of refractory postlaryngectomy strictures: A case series and literature review. Gastroenterology Research and Practice, e1–e9, https://doi.org/10.1155/2019/8905615.

Stręk, P., i in. (2003). Ankietowa samoocena zaburzeń połykania i jakość życia u chorych leczonych z powodu nowotworów głowy i szyi. Otorynolaryngologia, 2(3), 120–125.

Stręk, P., i in. (2005). Jakość życia a dysfagia u chorych po operacji raka krtani. Otorynolaryngologia, 4(3), 142–146.

Stręk, P., i in. (2006). Wpływ podeszłego wieku na subiektywne oceniane zaburzenia połykania u chorych leczonych z powodu nowotworów głowy i szyi. Gerontologia Polska, 14(1), s. 98–105.

Studzińska, K., Obrębowski, A., Wiskirska-Woźnica, B., Obrębowska, Z. (2012). Problemy psychologiczne w rehabilitacji chorych po operacjach całkowitego usunięcia krtani. Polski Przegląd Otorynolaryngologiczny, 2(1), 124–128.

Sweeny, L., Golden, J.B., White, H.N., Magnuson, J.C., Carroll, W.R., Rosenthal, E.L. (2012). Incidence and outcomes of stricture formation postlaryngectomy. Otolaryngology – Head and Neck Surgery, 146(3), e395–e402.

Terlingen, L.T., Pilz, W., Kuijer, M., Kremer, B., Baijens, L.W. (2018). Diagnosis and treatment of oropharyngeal dysphagia after total laryngectomy with or without pharyngoesophageal reconstruction: Systematic review. Head & Neck, 40, e2733–e2748.

Zhang, T., i in. (2016). Biomechanics of pharyngeal deglutitive function following total laryngectomy. Otolaryngology – Head and Neck Surgery, 155(2), e295–e302.


Opublikowane : 2020-10-27


GodlewskaK., JamrózB., Chmielewska-WalczakJ., & MilewskaM. (2020). Ocena funkcjonowania chorych z zaburzeniami połykania po operacji radykalnego usunięcia krtani. Logopedia Silesiana, (9), 1-21. https://doi.org/10.31261/LOGOPEDIASILESIANA.2020.09.06

Katarzyna Godlewska 
Warszawski Uniwersytet Medyczny  Polska
https://orcid.org/0000-0002-0266-8069
Barbara Jamróz 
Warszawski Uniwersytet Medyczny  Polska
https://orcid.org/0000-0002-0127-0139
Joanna Chmielewska-Walczak 
Warszawski Uniwersytet Medyczny  Polska
https://orcid.org/0000-0002-0962-8131
Magdalena Milewska 
Warszawski Uniwersytet Medyczny  Polska
https://orcid.org/0000-0001-9990-1578