Pacjenci poudarowi – częstotliwość i skuteczność rehabilitacji i terapii logopedycznej


Abstrakt

Prezentowane badania dotyczące pacjentów po przebytym udarze mózgu przeprowadzono w latach 2014–2017. Dane zebrano za pomocą kwestionariusza ankiety opartego na pytaniach jednokrotnego wyboru, skali Barthel (Barthel ADL Index) i zmodyfikowanej skali Rankina (mRS). Aż 128 ze 135 badanych (94,8%) po wstępnej rehabilitacji skierowano na dalsze leczenie. Spośród nich 33,6% nie kontynuowało rehabilitacji. Większość pozostałych wybrała rehabilitację ambulatoryjną (32,9%) lub stacjonarną w szpitalu (29,4%). Po drugim zbadaniu fizycznej kondycji pacjentów zauważono poprawę stanu tych, którzy uczestniczyli w długotrwałej rehabilitacji. Takie odczucie deklarowali też sami pacjenci. Spośród wszystkich badanych 92 osoby cierpiały na zaburzenia mowy, z tego tylko 21,7% korzystało z pomocy logopedycznej, a w tej grupie 90% zauważyło znaczącą poprawę w komunikacji werbalnej. Niewielki odsetek pacjentów z afazją uznaje i stosuje zalecenia logopedyczne. Należy bardziej szczegółowo informować pacjentów i ich opiekunów o korzyściach płynących z rehabilitacji i terapii logopedycznej.


Słowa kluczowe

udar mózgu; afazja; rehabilitacja; terapia logopedyczna

American Heart Association. (2017). Heart disease and stroke statistics 2017 update. Retrieved from: https://www.ahajournals.org/doi/full/10.1161/CIR.0000000000000485.

Banks, J.L., & Marotta, C.A. (2007). Outcomes validity and reliability of the modified rankin scale: Implications for stroke clinical trials: A literature review and synthesis. Stroke, 38, 1091–1096.

Bhogal, S.K., Teasell, R., & Speechley, M. (2003). Intensity of aphasia therapy, impact on recovery. Stroke, 34, 987–993.

Breitenstein, C., et al. (2017). Intensive speech and language therapy in patients with chronic aphasia after stroke: A randomised, open-label, blinded-endpoint, controlled trial in a health-care setting. Lancet, Apr 15, 389(10078), 1528–1538.

Cherney L.R., Patterson, J.P., & Raymer, A.M. (2011). Intensity of aphasia therapy: evidence and efficacy. Current Neurology and Neuroscience Reports, 11, 560–569.

Collin, C., Wade, D.T., Davies, S., & Horne, V. (1988). The Barthel ADL index: A reliability study. International Disability Studies, 10, 61–63.

Dobkin, B.H. (2016). Behavioral self-management strategies for practice and exercise should be included in neurologic rehabilitation trials and care. Current Opinion in Neurology, 29(6), 693–699.

European Stroke Organisation (ESO) Executive Committee; ESO Writing Committee. (2008). Guidelines for management of ischaemic stroke and transient ischaemic attack. Retrieved from: http://www.congrex-switzerland.com/fileadmin/files/2013/eso-stroke/pdf/ESO08_Guidelines_English.pdf.

Firoz, A.M., Islam, M.S., Rumana, F.S., & Faruqui, F.(2017). Profile of stroke patients treated at a rehabilitation centre in Bangladesh. BMC Res Notes, 10(1),520.

Grabowska-Fudula, B., Jaracz, K. & Górna, K. (2010). Zapadalność, śmiertelność i umieralność z powodu udarów mózgu – aktualne tendencje i prognozy na przyszłość. Przegląd Epidemiologiczny, 64(3), 439–442.

Gunnes, M., et al. (2019). Adherence to a long-term physical activity and exercise program after stroke applied in a randomized controlled trial. Physical Therapy, 99(1), 71–85.

Hankey, G.J., & Warlow, C.P. (1999). Treatment and secondary prevention of stroke: evidence, costs, and effects on individuals and populations. Lancet, 354,1457–1463.

Hsieh, Y.W., Wang, C.H., Wu, S.C., Chen, P.C., Sheu, C.F. & Hsieh, C.L. (2007). Establishing the minimal clinically important difference of the Barthel index in stroke patients. Neurorehabilitation and Neural Repair, 21(3), 233–238.

Klimkiewicz, P., et al. (2018). An assessment of the functional status in the neurorehabilitation of patients after ischemic stroke. Wiadomości Lekarskie, 71(2pt2), 271–277.

Mahoney, F.I., & Barthel, D. (1965). Functional evaluation: The Barthel index. Maryland State Medical Journal, 14, 56–61.

Marcolino, M.A.Z., et al. (2020). Effects of transcutaneous electrical nerve stimulation alone or as additional therapy on chronic post-stroke spasticity: Systematic review and Meta-analysis of randomized controlled trials. Disability and Rehabilitation, 42(5), 1–13.

Olivier, C.L., Phillips, J., & Roy, D.E. (2018). To be or not to be? A caregiver’s question: The live experience of a stroke family during the first 18 months poststroke. Scandinavian Journal of Caring Sciences, Mar 32(1), 270–279.

Pedersen, A.R., Petursson, H., & Hetlevik, I. (2018). Stroke follow-up in primary care: A prospective cohort study on guideline adherence. BMC Family Practice, 19, 179.

Piskorz, J., Wójcik, G., Iłzecka, J., & Kozak-Putowska, D.(2014). Wczesna rehabilitacja pacjentów po udarze niedokrwiennym mózgu. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 20(4), 351–355.

Quinn, T.J., Langhorne, P., & Stott, D.J. (2011). Barthel index for stroke trials: Development, properties, and application. Stroke, Apr 42(4), 1146–1152.

Robey, R.R. (1998). A meta-analysis of clinical outcomes in the treatment of aphasia. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 41, 172–187.

Sarti, C., Stegmayr, B., & Tolonen, H. (2003). Are changes in mortality from stroke caused by changes in stroke event rates or case fatality? Results from the WHO MONICA project. Stroke, 34(8), 1833–1840.

Schwamm, L.H., et al. (2005). Recommendations for the establishment of stroke systems of care: Recommendations from the American stroke association’s task force on the development of stroke systems. Stroke, 36(3),690–703.

Wang, R., Zhang, T., & Langhammer, B. (2014). Activities of daily living and life satisfaction of persons with stroke after rehabilitation in China: A longitudinal descriptive study. Topics in Stroke Rehabilitation, Nov 26, 1–9.

World Health Organization. (2001). International classification of functioning, disability and health (ICF): Short version. Geneva, WHO. Retrieved from: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/42407/9241545429.pdf;jsessionid = 4CB380493F093CF01542B576F87B4E5B?sequence = 1.


Opublikowane : 2020-12-29


GrażyńskaA., UrbaśW., DudaK., TośM., FlakM., Zych-TwardowskaE., & KrzystanekE. (2020). Pacjenci poudarowi – częstotliwość i skuteczność rehabilitacji i terapii logopedycznej. Logopedia Silesiana, (9), 1-13. https://doi.org/10.31261/LOGOPEDIASILESIANA.2020.09.20

Anna Grażyńska 
Śląski Uniwersytet Medyczny  Polska
https://orcid.org/0000-0003-4786-6533
Weronika Urbaś 
Śląski Uniwersytet Medyczny  Polska
https://orcid.org/0000-0001-6523-9926
Krzysztof Duda 
Śląski Uniwersytet Medyczny  Polska
https://orcid.org/0000-0002-5842-3837
Mateusz Toś 
Śląski Uniwersytet Medyczny  Polska
https://orcid.org/0000-0003-3693-9565
Maria Flak 
Śląski Uniwersytet Medyczny  Polska
https://orcid.org/0000-0002-8243-8764
Elżbieta Zych-Twardowska 
Śląski Uniwersytet Medyczny  Polska
https://orcid.org/0000-0002-4587-9333
Ewa Krzystanek 
Śląski Uniwersytet Medyczny  Polska
https://orcid.org/0000-0003-4441-3088