Dysfagia u dorosłych – systematyczny przegląd literatury

Urszula Malina; Paulina Wójcik-Topór

doi:10.31261/LOGOPEDIASILESIANA.2025.14.01.06

Opublikowane: 2025-06-30

Tom 14 Nr 1 (2025)

Dysfagia u dorosłych – systematyczny przegląd literatury

Urszula Malina

, Paulina Wójcik-Topór

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.31261/LOGOPEDIASILESIANA.2025.14.01.06

Abstrakt

Niniejszy artykuł jest próbą dokonania systematycznego przeglądu literatury na gruncie polskim dotyczącego dysfagii u osób dorosłych. Międzynarodowa Klasyfikacja Funkcji, Zdrowia
i Niepełnosprawności (ICF) zwraca uwagę na wpływ różnego rodzaju zaburzeń zarówno ruchowych, komunikacyjnych oraz tych związanych z funkcjami prymarnymi na codzienne funkcjonowanie pacjentów. Obecnie wiadomo, że dysfagia jako zaburzenie połykania jest częstym zjawiskiem u osób dorosłych, zwłaszcza po incydentach neurologicznych, ale również może mieć podłoże strukturalno-mięśniowe. Z pewnością dysfagia wpływa na jakość życia pacjentów. Stąd konieczna jest refleksja na temat dysfagii i możliwości działań terapeutycznych, która pozwoliłaby logopedom, neurologopedom w Polsce wnieść wkład w obowiązujące międzynarodowe trendy diagnostyczno-terapeutyczne. Dokonano przeglądu zakresu badań w celu opisania i podsumowania stanu badań nad dysfagią u osób dorosłych. Badania wykazały, że na gruncie polskim baza wiedzy jest niekompletna i fragmentaryczna, a większość doniesień dotyczy sfery postępowania medycznego, mniej terapeutycznego.

Słowa kluczowe:

dysfagia , zaburzenia połykania , terapia dysfagii , systematyczny przegląd literatury

Pobierz pliki

PDF (ENG/PL) (English)

Zasady cytowania

Malina, U., & Wójcik-Topór, P. (2025). Dysfagia u dorosłych – systematyczny przegląd literatury. Logopedia Silesiana, 14(1), 1–32. https://doi.org/10.31261/LOGOPEDIASILESIANA.2025.14.01.06

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Właściciele praw autorskich do nadesłanych tekstów udzielają Czytelnikowi prawa do korzystania z dokumentów pdf zgodnie z postanowieniami licencji Creative Commons 4.0 International License: Attribution-Share-Alike (CC BY-SA 4.0). Użytkownik może kopiować i redystrybuować materiał w dowolnym medium lub formacie oraz remiksować, przekształcać i wykorzystywać materiał w dowolnym celu.

1. Licencja

Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego zapewnia natychmiastowy otwarty dostęp do treści swoich czasopism na licencji Creative Commons BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Autorzy publikujący w tym czasopiśmie zachowują wszelkie prawa autorskie i zgadzają się na warunki wyżej wymienionej licencji CC BY-SA 4.0.

2. Oświadczenie Autora

Autor deklaruje, że artykuł jest oryginalny, napisany przez niego (i współautorów), nie był wcześniej publikowany, nie zawiera stwierdzeń niezgodnych z prawem, nie narusza praw innych osób, jest przedmiotem praw autorskich, które przysługują wyłącznie autorowi i jest wolny od wszelkich praw osób trzecich, a także, że autor uzyskał wszelkie niezbędne pisemne zgody na cytowanie z innych źródeł.

Jeśli artykuł zawiera materiał ilustracyjny (rysunki, zdjęcia, wykresy, mapy itp.), Autor oświadcza, że wskazane dzieła są jego dziełami autorskimi, nie naruszają niczyich praw (w tym osobistych, m.in. prawa do dysponowania wizerunkiem) i posiada do nich pełnię praw majątkowych. Powyższe dzieła udostępnia jako część artykułu na licencji „Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe”.

UWAGA! Bez określenia sytuacji prawnej materiału ilustracyjnego oraz załączenia stosownych zgód właścicieli majątkowych praw autorskich publikacja nie zostanie przyjęta do opracowania redakcyjnego. Autor/autorka oświadcza równocześnie, że bierze na siebie wszelką odpowiedzialność w przypadku podania nieprawidłowych danych (także w zakresie pokrycia kosztów poniesionych przez Wydawnictwo UŚ oraz roszczeń finansowych stron trzecich).

3. Prawa użytkownika

Zgodnie z licencją CC BY-SA 4.0 użytkownicy mogą udostępniać (kopiować, rozpowszechniać i przekazywać) oraz adaptować (remiksować, przekształcać i tworzyć na podstawie materiału) artykuł w dowolnym celu, pod warunkiem, że oznaczą go w sposób określony przez autora lub licencjodawcę.

4. Współautorstwo

Jeśli artykuł został przygotowany wspólnie z innymi autorami, osoba zgłaszająca niniejszy formularz zapewnia, że została upoważniona przez wszystkich współautorów do podpisania niniejszej umowy w ich imieniu i zobowiązuje się poinformować swoich współautorów o warunkach tej umowy.

Oświadczam, że w przypadku nieuzgodnionego z redakcją i/lub wydawcą czasopisma wycofania przeze mnie tekstu z procesu wydawniczego lub skierowania go równolegle do innego wydawcy zgadzam się pokryć wszelkie koszty poniesione przez Uniwersytet Śląski w związku z procedowaniem mojego zgłoszenia (w tym m.in. koszty recenzji wydawniczych).

Bibliografia

Arksey, H., O’Malley (2005). Scoping studies: towards a methodological framework, International. Journal of Social Research Methodology, 8(1), 19–32. https://doi.org/10.1080/1364557032000119616
Google Scholar

Battel, I., Walshe, M. (2023). An intensive neurorehabilitation programme with sEMG biofeedback to improve swallowing in idiopathic Parkinson’s disease (IPD): A feasibility study. International Journal of Language & Communication Disorders, 58(3), 813–825. https://doi.org/10.1111/1460-6984.12824
Google Scholar

Bąk, J. (2018). Logopedyczne aspekty diagnostyki i terapii dysfagii. Logopedia. Teoria, praktyka, edukacja, 7, 95–108.
Google Scholar

Blumenfeld, L., Hahn, Y., Lepage, A., Leonard, R., Belafsky, P. C. (2006). Transcutaneous electrical stimulation versus traditional dysphagia therapy: a nonconcurrent cohort study. Otolaryngol Head Neck Surg., 135(5), 754–757. https://doi.org/10.1016/j.otohns2006.04. 016
Google Scholar

Budrewicz, S., Słotwiński, K., Madetko, N., Koszewicz, M. (2018). Zaburzenia połykania w chorobach układu nerwowego – diagnostyka i leczenie, Via Medica, 28–34.
Google Scholar

Bülow, M., Speyer, R., Baijens, L., Woisard, V., Ekberg, O. (2008). Neuromuscular electrical stimulation (NMES) in stroke patients with oral and pharyngeal dysfunction. Dysphagia, 23, 302–309. https://doi.org/ 10.1007/s00455-007-9145-9.
Google Scholar

Carnaby, G., Hankey, G. J., Pizzi, J. (2006). Behavioural intervention for dysphagia in acute stroke: a randomised controlled trial. Lancet Neurology, 5, 31–7. https://doi.org/10.1016/S1474-4422(05)70252-0.
Google Scholar

Carnaby, G.D., LaGorio, L.A., Silliman, S., Crary, M.A. (2012). Exercise based dysphagia therapy: pilot data on effectiveness and expected treatment outcomes. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation, 93(7), 1173–1178.
Google Scholar

Chan, H.F., Ng M.L., Kim, H., Kim, D.Y. (2022). Swallowing-related quality of life among oral-feeding Chinese patients with Parkinson’s disease - a preliminary study using Chinese SWAL-QOL. Disability and rehabilitation, 44(7), 1077–1083. https://doi.org/10.1080/09638288.2020.1791979.
Google Scholar

Chmielewska-Walczak, J., Domitrz, I., Polit, M., Stopińska, K. (2021). Dysfagia ustno-gardłowa w ostrej fazie udaru mózgu – czynniki prognostyczne zaburzeń połykania oraz korelacja lokalizacji uszkodzenia OUN z objawami dysfagii. Logopedia, 50-1, 49–65.
Google Scholar

Cichero, J. A., Steele, C., Duivestein, J., Clavé, P., Chen, J., Kayashita, J., Dantas, R., Lecko, C., Speyer, R., Lam, P., Murray, J. (2013). The Need for International Terminology and Definitions for Texture-Modified Foods and Thickened Liquids Used in Dysphagia Management: Foundations of a Global Initiative. Current Physical Medicine Rehabilitation Reports, 1(4), 280–291. https://doi.org/ 10.1007/s40141-013-0024-z.
Google Scholar

Cichocki, P., Żyżniewska-Banaszak, E., Mosiejczuk, H. (2011). Strategy of physiotherapy in dysphagia associated with spinal muscular atrophy type Ib: Case study. Annales Academiae Medicae Stetinensis, 57, 26–30.
Google Scholar

Dagher, W.I., Nasr, V.G., Patel, A.K., Flis, D.W., Wein, R.O. (2014). An unusual and rare cause of acute airway obstruction in the elderly: Forestier’s disease. Journal of Emergency Medicine, 5, 617–619.
Google Scholar

Dollaghan, C. A. (2007). The Handbook for Evidence-based Practice in Communication Disorders. Paul H. Brookes Publishing Co.
Google Scholar

Dutsch-Wicherek, M., Gawlik, J., Hydzik-Sobocińska, K., Kurzyński, M., Modrzejewski, M., Muszyński P., Najdzionek D., Składzień J., Stręk P. (2005). Jakość życia a dysfagia u chorych po operacji raka krtani. Otolaryngologia: przegląd kliniczny, 4(3), 142–146.
Google Scholar

Dylczyk-Sommer, A. (2020). Dysphagia. Part 1: General issues. Anaesthesiology Intensive Therapy, 52(3), 226–232. https://doi.org/10.5114/ait.2020.98074.
Google Scholar

Dzierżanowski, T., Rydzewska, G. (2017). Swallowing disorders in palliative care patients. Medycyna Paliatywna, 9(1), 1–6.
Google Scholar

Goyal, R. K., Chaudhury, A. (2008), Physiology of Normal Esophageal Motility. Journal of Clinical Gastroenterology, 42(5), 610619. https://doi.org/ 10.1097/MCG.0b013e31816b444d.
Google Scholar

Hamerlińska, A., Lemańczyk, M. (2018). Dysfagia nowotworowa w trakcie radioterapii na przykładzie osób po usunięciu krtani: wyniki badań własnych. Neurolingwistyka Praktyczna, 4, 84–103.
Google Scholar

Held-Ziółkowska, M. (2005). Zaburzenia połykania, W: G. Janczewski (red.), Otolaryngologia praktyczna. Podręcznik dla studentów i lekarzy (s. 383–389). Wydawnictwo Via Medica.
Google Scholar

Jamróz, B., Pabian, M., Chmielewska, J., Milewska, M., Grabczak, E., Dąbrowska, M., Niemczyk, K. (2018). Ocena występowania zaburzeń połykania u chorych z przewlekłym kaszlem. Polski Przegląd Otorynolaryngologiczny, 7(2), 1–7.
Google Scholar

Kiger, M., Brown, C. S., Watkins, L. (2006). Dysphagia management: an analysis of patient outcomes using VitalStim therapy compared to traditional swallow therapy. Dysphagia, 21(4), 243–53. https://doi.org/ 10.1007/s00455-006-9056-1.
Google Scholar

Kotrych, D., Król, R. (2004). Dysfagia w przebiegu zespołu Forestiera. Ortopedia Traumatologia Rehabilitacja, 6(1), 99–102.
Google Scholar

Krasnodębska, P., Szkiełkowska, A. (2024). Ocena połykania w oparciu o kwestionariusze polskojęzyczne stosowane w praktyce otolaryngologiczno-foniatrycznej. Nowa Audiofonologia, 13(4), 81–88.
Google Scholar

Levac, D., Colquhoun, H., O’Brien, K. (2010). Scoping Studies: Advancing the Methodology. Imple-mentation Science, 5(69). https://doi.org/10.1186/1748-5908-5-69.
Google Scholar

Lewicka, T., Krzystanek, E. (2017). Dysfagia po udarach mózgu – wskazówki diagnostyczne i terapeutyczne. Aktualności Neurologiczne, 17(04), 208–212.
Google Scholar

Litwin, M. (2013). Dysfagia neurogenna. Neurologia po Dyplomie, 8(4), 43–50.
Google Scholar

Litwin, M. (2020). Presbyfagia pierwotna i wtórna, W: S. Milewski, K. Kaczorowska-Bray, B. Kamińska (red.), Starość-Język-Komunikacja Nowe obszary logopedii (s. 289–300). Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Google Scholar

Logemann, J. A. (1993). Noninvasive approaches to deglutive aspiration. Dysphagia, 8, 331–333. https://doi.org/ 10.1007/BF01321772.
Google Scholar

Ludlow, C.L., Humbert, I., Saxon, K., Poletto, C., Sonies, B., Crujido, L. (2007). Effects of surface electrical stimulation both at rest and during swallowing in chronic pharyngeal dysphagia. Dysphagia, 22(1), 1–10. https://doi.org/10.1007/s00455-006-9029-4.
Google Scholar

Marshall, J. B. (1989). Dysphagia. Diagnostic pitfalls and how to avoid them, Postgraduate Medicine, 85(40), 243–260.
Google Scholar

Matre, M. E., Cameron, D. L. (2022). A scoping review on the use of speech-to-text technology for adolescents with learning difficulties in secondary education. Disability and Rehabilitation: Assistive Technology, 19(2), 1–14. https://doi.org/10.1080/17483107.2022.2149865.
Google Scholar

McLeod, S. (2024). Doing a Scoping Review: A Practical. Step-by-Step Guide, 1–34. https://doi.org/10.13140/RG.2.2.23703.79528.
Google Scholar

Misiowiec, P., Zomkowska, E., Jarmołowicz-Aniołkowska, N., Hortis-Dzierzbicka, M. (2018). Instrumentalne badanie FEES w ocenie zaburzeń połykania u chorych z naczyniopochodnym uszkodzeniem OUN – wady i zalety. Logopedia, 47, 279–285.
Google Scholar

Molfenter, S. M., Steele, C. M. (2013). Physiological variability in the deglutition literature: Hyoid and laryngeal displacement. Dysphagia, 28(4), 504–519.
Google Scholar

Naik, B., Lobato, E. B., Sulek, C. A. (2004). Dysphagia, Obstructive Sleep Apnea, and Difficult Fiberoptic Intubation Secondary to Diffuse Idiopathic Skeletal Hyperostosis. Anesthesiology, 100(5), 1311–1312.
Google Scholar

Narożny, W., Szmaj, M. (2018). Zaburzenia mowy w dysfagii. W: S. Milewski, J. Kuczkowski, K. Kaczorowska-Bray (red.), Biomedyczne podstawy logopedii (s. 176–185). Wydawnictwo Harmonia Univesalis.
Google Scholar

Nelson, R. S., Urquhart, A. C., Faciszewski, T. (2006). Diffuse Idiopathic Skeletal Hyperostosis: A Rare Cause of Dysphagia, Airway Obstruction, and Dysphonia. Journal of the American College of Surgeons, 202(6), 938–942.
Google Scholar

Parvez, A., Khan, A. (2022). Effects of Individual Cognitive Stimulation Therapy on People With Dementia: A PRISMA – Guided Systematic Review. International Conference on Computational Science and Computational Intelligence (CSCI), Institute of Electrical and Electronics Engineers, 1736–1742. https://doi.org/ 10.1109/CSCI58124.2022.00308.
Google Scholar

Peters, M. D., Godfrey, C. M., Khalil, H., McInerney, P., Parker, D., Soares, C. B. (2015). Guidance for conducting systematic scoping reviews. International Journal of Evidence-Based Healthcare, 13(3), 141–146. https://doi.org/10.1097/XEB.0000000000000050.
Google Scholar

Plowman-Prine, E. K., Sapienza, C. M., Okun, M. S., Pollock, S. L., Jacobson, C., Wu S. S., Rosenbek, J. C. (2009). The relationship between quality of life and swallowing in Parkinson’s disease. Movement Disorders, 24(9), 1352–1358. https://doi.org/10.1002/mds.22617.
Google Scholar

Polit, M., Chmielewska-Walczak, J., Stopińska, K., Domitrz, I. (2021). Dysfagia ustno-gardłowa w ostrej fazie udaru mózgu – czynniki prognostyczne zaburzeń połykania oraz korelacja lokalizacji uszkodzenia OUN z objawami dysfagii. Logopedia, 50(1), 49–65.
Google Scholar

Power, M. L., Fraser, C. H., Hobson, A, Singh, S., Tyrrell, P., Nicholson, D. A., et al. (2006). Evaluating oral stimulation as a treatment for dysphagia after stroke. Dysphagia, 21(1), 49–55. https://doi.org/10.1007/ s00455-005-9009-0.
Google Scholar

Pytel, A., Kozłowska, E., Kołtuniuk A., Rosińczuk, J., Kazimierska-Zając, M. (2019). Zaburzenia połykania w chorobie Parkinsona. Gerontologia Polska, 27, 66–71.
Google Scholar

Robbains, J. A., Logemann, J. A., Kirshner, H. S. (1986). Swallowing and speech production in Parkinsons disease. Annals of Neurology, 19, 283–287.
Google Scholar

Sawicki, T., Serkies, K., Badzio, A., Tarnawska, Z., Górzyński, M., Jassem, J. (2000). Brachyterapia pulsacyjna PDR w leczeniu paliatywnym chorych na raka przełyku i raka oskrzela. Reports of Practical Oncology & Radiotherapy, 5(1), 14. https://doi.org/10.1016/S1507-1367(00)70330-0.
Google Scholar

Speyer, R., Baijens, L., Heijnen, M., Zwijnenberg, I. (2010). Effects of therapy in oropharyngeal dysphagia by speech and language therapists: A systematic review. Dysphagia, 25(1), 40–65. https://doi.org/10.1007/s00455-009-9239-7.
Google Scholar

Stępniak, A. (2017). Zaburzenia żucia i połykania u osób dorosłych – doniesienia z badań własnych. Logopaedica Lodziensa, 1, 127–143. https://doi.org/10.18778/2544-7238.01.11.
Google Scholar

Stręk, P., Gawlik, J., Składzień, J., Modrzejewski, M., Najdzionek, D., Hydzik-Sobocińska, K., Kurzyński, M., Muszyński, P., Dutsch-Wicherek, M. (2003). Ankietowa samoocena zaburzeń połykania i jakości życia u chorych leczonych z powodu nowotworów głowy i szyi. Otolaryngologia, 120–125.
Google Scholar

Stręk, P., Oleś, K., Składzień, J., Tomik, J., Gajec, S., Kocoń, S., Dutsch-Wicherek, M., Hartwich, P., Szaleniec, J. (2010). Wpływ dysfagii na jakość życia chorych z nowotworami zatok przynosowych i w innych lokalizacjach głowy i szyi. Przegląd Lekarski, 67(12), 1298–1301.
Google Scholar

Terlikiewicz, J., Makarewicz, R. (2003). Zaburzenia połykania. Polska medycyna paliatywna, 2(1), 31–38.
Google Scholar

Tomik, J., Solowska, B. (2015). Zaburzenia połykania. Neurolingwistyka praktyczna, 1, 27–41.
Google Scholar

Tricco, A. C., Lillie, E., Zarin, W., O’Brien, K. K., Colquhoun, H., Levac, D., Moher, D., Peters, M., Horsley, T., Weeks, L., Hempel, S., Akl, E. A., Chang, C., McGowan, J., Stewart, L., Hartling, L., Aldcroft, A., Wilson, M. G., Garritty, C., Lewin, S., Godfrey, C. M., Macdonald, M. T., Lang-Lois, E. V., Soares-Weiser, K., Moriarty, J., Clifford, T., Tunçalp, Ö., Straus, S. E. (2018). PRISMA extension for scoping reviews (PRISMA-ScR): checklist and explanation. Annals of Internal Medicine, 169(7), 467–473. https://doi.org/10.7326/M18-0850.
Google Scholar

Wojszel, B. (2011). Niedożywienie i dylematy żywieniowe w geriatrii. Postępy Nauk Medycznych, 8, 649–657.
Google Scholar

Wójcik-Topór, P. (2018). Sposoby komunikacji pozawerbalnej w ciężkich uszkodzeniach neurologicznych: studium przypadku. Neurolingwistyka Praktyczna, 4, 148–156.
Google Scholar

Vivion, M., Reid, V., Trottier, V., Bergeron, F., Savard, I., Dionne, E., Tourigny, A. (2025). Interventions to Counter Health Misinformation Among Older People: Protocol for a Scoping Review. JMIR Research Protocols, 14(74138). https://doi.org/ 10.2196/74138.
Google Scholar

Zmarzły, A., Dzierżanowski, T., Filipczak-Bryniarska, I., Sobocki, J., Ciałkowska-Rysz, A., Krzakowski, M., Rydzewska, G., Mastalerz-Migas, A., Drobnik, J., Traczyk, I., Urbanowicz, K., Rudzki, S., Matras, P., Kunecki, M., Matysiak, K., Majewska, K., Kaptacz, I., Konik, N. (2018), Leczenie żywieniowe u dorosłych pacjentów z nowotworem objętych opieką paliatywną – rekomendacje Polskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego, Polskiego Towarzystwa Medycyny Paliatywnej, Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej, Polskiego Towarzystwa Pielęgniarstwa Opieki Paliatywnej we współpracy z Polskim Towarzystwem Onkologii Klinicznej i Polskim Towarzystwem Gastroenterologicznym. Medycyna Paliatywna, 10(3), 95–114. https://doi.org/10.5114/pm.2018.79832.
Google Scholar

Zomkowska, E., Zakrzewska, M., Pilewski, D., Zajączkiewicz, H. (2023). Ocena koordynacji nerwowo-mięśniowej aktu połykania przy zastosowaniu dynamicznych badań obrazowych wykonanych metodą tomografii stożkowej. Acta Elbingensia, 50(1), 1–4.
Google Scholar

Zuccon, M., Topino, E., Musetti, A., Gori, A. (2023). Psychodynamic Therapies for the Treatment of Substance Addictions: A PRISMA Meta-Analysis. Journal of Personalized Medicine, 13(10), 1469. https://doi.org/ 10.3390/jpm13101469.
Google Scholar

Zuercher, P., Moret, C. S, Dziewas, R., Schefold, J. C. (2019). Dysphagia in the intensive care unit: epidemiology, mechanisms, and clinical management. Critical Care, 23(1), 1–11. https://doi.org/ 10.1186/s13054-019-2400-2.
Google Scholar

Zurzycka, P., Czyżowicz, K., Puto, G. (2019). Sztuczne żywienie osób cierpiących na zaburzenia otępienne jako składowa opieki pielęgniarskiej – wybrane zagadnienia etyczne. Medycyna Paliatywna, 2(72), 204–210. https://doi.org/10.20883/pielpol.2019.28.
Google Scholar

Żulewska-Wrzosek, J. (2023). Czynniki ryzyka dysfagii u pacjentów z COVID-19. Logopedia, 52(2), 113–131.
Google Scholar

Urszula Malina

urszula.malina@uj.edu.pl
https://orcid.org/0000-0002-3147-5901

Afiliacja:

Uniwersytet Jagielloński Polska

Biogram

Urszula Malina – doktor nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa, neurologopeda, filolog polski. Pracuje w Zakładzie Logopedii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jej zainteresowania naukowe dotyczą zaburzeń mowy wynikających z uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego, zaburzeń myślenia oraz całościowych zaburzeń rozwoju.

urszula.malina@uj.edu.pl

Paulina Wójcik-Topór

https://orcid.org/0000-0002-7245-4381

Afiliacja:

Uniwersytet Jagielloński Polska

Biogram

Paulina Wójcik-Topór – doktor nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa, neurologopeda, filolog polski. Pracuje w Zakładzie Logopedii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz w placówkach medycznych jako logopeda kliniczny. Jej zainteresowania naukowe dotyczą diagnostyki i programowania terapii osób dorosłych po incydentach neurologicznych oraz osób z minimalnym stanem świadomości.

paula1.wojcik@uj.edu.pl