https://doi.org/10.31261/PS_P.2026.37.08
W artykule omówiono wspomnienia Po obu stronach oceanu polskiej pisarki emigracyjnej Zofii Arciszewskiej opublikowane w roku 1976 przez Polską Fundację Kulturalną w Londynie. Jest to retrospektywna opowieść o losach autorki, z wplecionymi weń reminiscencjami innych kobiet – uczestniczek obrony Warszawy w 1939 roku. We wspomnieniach Arciszewskiej uderza silny nacisk położony na kobiecą solidarność i siostrzeństwo. To kobiety wspierały się emocjonalnie, gdy zabrakło wiadomości o losach walczących lub uwięzionych mężów i synów. Tworzyły sieć nieformalnych organizacji niosących pomoc aresztowanym, przemycały grypsy, listy z zagranicy, dokumenty wyjazdu, kolportowały ulotki. Arciszewska, dokumentując codzienne życie stolicy podczas pierwszych dni wojny i okupacji, oddaje emocje kobiet: ich odwagę, ale i strach, nadzieję i wzruszenie… Przyjmuje rolę strażniczki pamięci nie tyle o wydarzeniach, ile właśnie o postawach Warszawianek. W tym sensie jej wspomnienia stają się formą oporu przeciw zapomnieniu i obojętności wobec tych cichych bohaterek wojny. Warto podkreślić, że utwór ten można odczytywać nie tylko jako emocjonalną opowieść o rodzinie, rozłące, wojnie, emigracji i budowaniu życia „po obu stronach oceanu”, lecz także jako zapis wydarzeń historycznych. Wplecione w narrację liczne daty, miejsca, nazwiska i instytucje tworzą obraz epoki. W tym sensie wspomnienia Arciszewskiej stanowią cenne źródło do badań nad losami Polek i Polaków na emigracji.
Pobierz pliki
Zasady cytowania
Cited by / Share
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Właściciele praw autorskich do nadesłanych tekstów udzielają Czytelnikowi prawa do korzystania z dokumentów pdf zgodnie z postanowieniami licencji Creative Commons 4.0 International License: Attribution-Share-Alike (CC BY-SA 4.0). Użytkownik może kopiować i redystrybuować materiał w dowolnym medium lub formacie oraz remiksować, przekształcać i wykorzystywać materiał w dowolnym celu.
1. Licencja
Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego zapewnia natychmiastowy otwarty dostęp do treści swoich czasopism na licencji Creative Commons BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Autorzy publikujący w tym czasopiśmie zachowują wszelkie prawa autorskie i zgadzają się na warunki wyżej wymienionej licencji CC BY-SA 4.0.
2. Oświadczenie Autora
Autor deklaruje, że artykuł jest oryginalny, napisany przez niego (i współautorów), nie był wcześniej publikowany, nie zawiera stwierdzeń niezgodnych z prawem, nie narusza praw innych osób, jest przedmiotem praw autorskich, które przysługują wyłącznie autorowi i jest wolny od wszelkich praw osób trzecich, a także, że autor uzyskał wszelkie niezbędne pisemne zgody na cytowanie z innych źródeł.
Jeśli artykuł zawiera materiał ilustracyjny (rysunki, zdjęcia, wykresy, mapy itp.), Autor oświadcza, że wskazane dzieła są jego dziełami autorskimi, nie naruszają niczyich praw (w tym osobistych, m.in. prawa do dysponowania wizerunkiem) i posiada do nich pełnię praw majątkowych. Powyższe dzieła udostępnia jako część artykułu na licencji „Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe”.
UWAGA! Bez określenia sytuacji prawnej materiału ilustracyjnego oraz załączenia stosownych zgód właścicieli majątkowych praw autorskich publikacja nie zostanie przyjęta do opracowania redakcyjnego. Autor/autorka oświadcza równocześnie, że bierze na siebie wszelką odpowiedzialność w przypadku podania nieprawidłowych danych (także w zakresie pokrycia kosztów poniesionych przez Wydawnictwo UŚ oraz roszczeń finansowych stron trzecich).
3. Prawa użytkownika
Zgodnie z licencją CC BY-SA 4.0 użytkownicy mogą udostępniać (kopiować, rozpowszechniać i przekazywać) oraz adaptować (remiksować, przekształcać i tworzyć na podstawie materiału) artykuł w dowolnym celu, pod warunkiem, że oznaczą go w sposób określony przez autora lub licencjodawcę.
4. Współautorstwo
Jeśli artykuł został przygotowany wspólnie z innymi autorami, osoba zgłaszająca niniejszy formularz zapewnia, że została upoważniona przez wszystkich współautorów do podpisania niniejszej umowy w ich imieniu i zobowiązuje się poinformować swoich współautorów o warunkach tej umowy.
Oświadczam, że w przypadku nieuzgodnionego z redakcją i/lub wydawcą czasopisma wycofania przeze mnie tekstu z procesu wydawniczego lub skierowania go równolegle do innego wydawcy zgadzam się pokryć wszelkie koszty poniesione przez Uniwersytet Śląski w związku z procedowaniem mojego zgłoszenia (w tym m.in. koszty recenzji wydawniczych).
2026
Opublikowane: 2025-05-26
10.31261/PS_P
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
English
Język Polski