https://doi.org/10.31261/ZOOPHILOLOGICA.2026.17.02
Artykuł bada znaczenie koguta w angielskich i szkockich balladach, podkreślając jego rolę jako symbolu czasu, czujności i przejścia z nocy w dzień. Domowe kury, szczególnie koguty, są nieodłącznym elementem życia człowieka od tysięcy lat, służąc praktycznym celom, takim jak dostarczanie jajek, mięsa i piór. To znaczenie znajduje odzwierciedlenie w folklorze, w którym pianie koguta jest często kojarzone ze świtem i przebudzeniem świata. Artykuł omawia różne kulturowe interpretacje piania koguta, zwracając uwagę na jego historyczne zastosowanie jako odmierzacza czasu przed pojawieniem się zegarów mechanicznych. Starożytni poeci, w tym Lukrecjusz i Juwenalis, uznawali rolę koguta w wyznaczaniu wczesnych godzin porannych, podczas gdy tradycje rzymskie i greckie nadały kogutowi znaczenie mitologiczne, wiążąc go z bóstwami światła i czujności. Pianie koguta jest przedstawiane jako siła ochronna przed złymi duchami i zwiastun zmian, a różne wierzenia ludowe przypisują jego odgłosom nadprzyrodzone znaczenia. W balladach pianie koguta często sygnalizuje koniec nocnych spotkań, szczególnie między kochankami a ich upiornymi odpowiednikami, podkreślając temat rozłąki o świcie. Artykuł bada również konkretne ballady, takie jak „Sweet William's Ghost” i „Clerk Saunders”, w których pianie koguta stanowi kluczowy moment, który dyktuje los zaangażowanych postaci. Ponadto tekst podkreśla podwójną rolę koguta jako zarówno strażnika czasu, jak i symbolu zmartwychwstania, łącząc go z tematami życia, śmierci i cyklicznej natury istnienia. Analiza kończy się podkreśleniem trwałej obecności koguta w folklorze i jego wieloaspektowej symboliki w różnych kulturach, ilustrując jego znaczenie w ludzkim doświadczeniu jako znacznika czasu i strażnika przed ciemnością.
Pobierz pliki
Zasady cytowania
Cited by / Share
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Właściciele praw autorskich do nadesłanych tekstów udzielają Czytelnikowi prawa do korzystania z dokumentów pdf zgodnie z postanowieniami licencji Creative Commons 4.0 International License: Attribution-Share-Alike (CC BY-SA 4.0). Użytkownik może kopiować i redystrybuować materiał w dowolnym medium lub formacie oraz remiksować, przekształcać i wykorzystywać materiał w dowolnym celu.
1. Licencja
Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego zapewnia natychmiastowy otwarty dostęp do treści swoich czasopism na licencji Creative Commons BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Autorzy publikujący w tym czasopiśmie zachowują wszelkie prawa autorskie i zgadzają się na warunki wyżej wymienionej licencji CC BY-SA 4.0.
2. Oświadczenie Autora
Autor deklaruje, że artykuł jest oryginalny, napisany przez niego (i współautorów), nie był wcześniej publikowany, nie zawiera stwierdzeń niezgodnych z prawem, nie narusza praw innych osób, jest przedmiotem praw autorskich, które przysługują wyłącznie autorowi i jest wolny od wszelkich praw osób trzecich, a także, że autor uzyskał wszelkie niezbędne pisemne zgody na cytowanie z innych źródeł.
Jeśli artykuł zawiera materiał ilustracyjny (rysunki, zdjęcia, wykresy, mapy itp.), Autor oświadcza, że wskazane dzieła są jego dziełami autorskimi, nie naruszają niczyich praw (w tym osobistych, m.in. prawa do dysponowania wizerunkiem) i posiada do nich pełnię praw majątkowych. Powyższe dzieła udostępnia jako część artykułu na licencji „Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe”.
UWAGA! Bez określenia sytuacji prawnej materiału ilustracyjnego oraz załączenia stosownych zgód właścicieli majątkowych praw autorskich publikacja nie zostanie przyjęta do opracowania redakcyjnego. Autor/autorka oświadcza równocześnie, że bierze na siebie wszelką odpowiedzialność w przypadku podania nieprawidłowych danych (także w zakresie pokrycia kosztów poniesionych przez Wydawnictwo UŚ oraz roszczeń finansowych stron trzecich).
3. Prawa użytkownika
Zgodnie z licencją CC BY-SA 4.0 użytkownicy mogą udostępniać (kopiować, rozpowszechniać i przekazywać) oraz adaptować (remiksować, przekształcać i tworzyć na podstawie materiału) artykuł w dowolnym celu, pod warunkiem, że oznaczą go w sposób określony przez autora lub licencjodawcę.
4. Współautorstwo
Jeśli artykuł został przygotowany wspólnie z innymi autorami, osoba zgłaszająca niniejszy formularz zapewnia, że została upoważniona przez wszystkich współautorów do podpisania niniejszej umowy w ich imieniu i zobowiązuje się poinformować swoich współautorów o warunkach tej umowy.
Oświadczam, że w przypadku nieuzgodnionego z redakcją i/lub wydawcą czasopisma wycofania przeze mnie tekstu z procesu wydawniczego lub skierowania go równolegle do innego wydawcy zgadzam się pokryć wszelkie koszty poniesione przez Uniwersytet Śląski w związku z procedowaniem mojego zgłoszenia (w tym m.in. koszty recenzji wydawniczych).
2026
Opublikowane: 2025-04-03
10.31261/ZOOPHILOLOGICA
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
English
Русский
Język Polski