„Zoophilologica” 2/2027 – Call for Papers

„Zwierzęta w świecie ludzi – ludzie w świecie zwierząt w epokach dawnych. Perspektywa historyczno-kulturowa” pod redakcją gościnną prof. Agnieszki Laszczak-Słaby i prof. Małgorzaty Ewy Kowalczyk 

Celem planowanego numeru jest uchwycenie relacji człowiek–zwierzę jako dynamicznego procesu historycznego i kulturowego, współkształtującego formy współistnienia międzygatunkowego w epokach dawnych – obszarze wciąż stosunkowo rzadko podejmowanym w badaniach z zakresu animal studies.

Numer poświęcony będzie historyczno-kulturowym ujęciom relacji ludzko-zwierzęcych w okresie od XVI do XIX wieku. Interesuje nas ich zmienność, wielowymiarowość oraz zakorzenienie w praktykach społecznych, dyskursach kulturowych i systemach wiedzy charakterystycznych dla dawnych epok.

W perspektywie animal studies relacje te rozumiane są jako złożone i asymetryczne układy zależności międzygatunkowych, ujawniające się zarówno w materialnych praktykach życia codziennego, jak i w ich kulturowych reprezentacjach. Interesują nas zarówno sposoby, w jakie zwierzęta funkcjonowały jako realni uczestnicy życia społecznego, jak i to, w jaki sposób były one konstruowane dyskursywnie – obecne w języku, literaturze, sztuce i nauce.

Zapraszamy do refleksji nad obecnością zwierząt w codziennym doświadczeniu ludzi: w kontekstach gospodarczych, medycznych, komunikacyjnych, podróżniczych czy rytualnych.

Szczególnie istotne są analizy ukazujące, w jaki sposób ludzie wkraczali w świat zwierząt – podporządkowując go sobie, współistniejąc z nim lub próbując go zrozumieć – a także to, jak zwierzęta współtworzyły przestrzeń życia społecznego w epokach dawnych, w tym badania nad ich sprawczością.

Istotnym obszarem zainteresowania pozostają również reprezentacje zwierząt w tekstach kultury – literaturze, sztukach wizualnych i innych formach ekspresji – oraz ich funkcje symboliczne, alegoryczne i epistemologiczne.

Zapraszamy do nadsyłania artykułów o charakterze interdyscyplinarnym, sytuujących się w obrębie humanistyki, ze szczególnym uwzględnieniem historii, antropologii kultury, historii sztuki, podejmujących refleksję nad relacjami międzygatunkowymi w perspektywie historycznej.

Proponowany temat wpisuje się w rozwijające się badania nad formami relacji człowiek–zwierzę i stanowi próbę uzupełnienia dyskursu animal studies o pogłębiony wymiar w dłuższej perspektywie historycznej.

Kalendarz publikacji:

• 30 listopada 2026 r. – ostateczny termin nadsyłania zgłoszeń
• 31 stycznia 2027 r. – planowane zakończenie procesu recenzyjnego
• 15 marca 2027 r. – termin nadsyłania artykułów po poprawkach
• druga połowa 2027 r. – publikacja zaakceptowanych artykułów

Bibliografia (wybór)

• Baratay, É., Le point de vue animal. Une autre version de l’histoire, Paris 2012.
• DeMello, M., Animals and Society: An Introduction to Human-Animal Studies, New York 2021.
• Domańska, E., Historia zwierząt, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” (2016), nr 3–4, s. 322–331.
• Freeman, C., Leane, E., Watt, Y., Considering Animals: Contemporary Studies in Human–Animal Relations, Farnham 2011.
• Fudge, E., Perceiving Animals: Humans and Beasts in Early Modern English Culture, Urbana–Chicago 2002.
• Historie i narracje. Od historii lokalnej do opowieści postantropocentrycznej, red. R. Makarska, Kraków 2019.
• Kalof, L., Looking at Animals in Human History, London 2007.
• Latour, B., Splatając na nowo to, co społeczne. Wprowadzenie do teorii aktora-sieci, tłum. A. Derra, K. Abriszewski, Kraków 2010.
• Podstawowe pojęcia studiów nad zwierzętami, red. D. Łagodzka, D. Gzyra, Warszawa 2025.
• Zwierzęta i ich ludzie. Zmierzch antropocentrycznego paradygmatu, red. A. Barcz, D. Łagodzka, Warszawa 2015.