W związku z rozwojem i coraz szerszym wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji (Artificial Intelligence, AI), Redakcja przyjmuje niniejszą politykę określającą zasady korzystania z takich narzędzi w procesie przygotowania, oceny i publikacji manuskryptów.
Polityka została opracowana z uwzględnieniem aktualnych wytycznych Committee on Publication Ethics (COPE) dotyczących wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji w działalności naukowej i wydawniczej.
Podstawowymi zasadami stosowania narzędzi AI w procesie publikacyjnym są transparentność, odpowiedzialność, rzetelność naukowa, ochrona własności intelektualnej oraz zachowanie poufności procesu recenzyjnego.

I. Zasady dotyczące autorów
§ 1. Autorstwo i odpowiedzialność
1. Narzędzia sztucznej inteligencji nie mogą być wskazywane jako autorzy ani współautorzy publikacji.
2. Autorami publikacji mogą być wyłącznie osoby fizyczne spełniające kryteria autorstwa przyjęte przez czasopismo.
3. Korzystanie z narzędzi AI nie zwalnia autora z odpowiedzialności za treść manuskryptu.
4. Autor ponosi pełną odpowiedzialność za:
a) poprawność merytoryczną tekstu;
b) rzetelność prezentowanych wyników badań;
c) prawidłowość cytowań i odwołań do źródeł;
d) zgodność publikacji z zasadami etyki publikacyjnej;
e) przestrzeganie przepisów dotyczących ochrony danych osobowych, praw autorskich oraz innych praw własności intelektualnej.

§ 2. Obowiązek ujawnienia wykorzystania AI
1. Autor jest zobowiązany do ujawnienia istotnego wykorzystania narzędzi AI w procesie przygotowania manuskryptu.
2. Za istotne wykorzystanie narzędzi AI uznaje się w szczególności sytuacje, w których narzędzia te były wykorzystywane do tworzenia, analizowania, interpretowania lub modyfikowania treści mających znaczenie dla warstwy merytorycznej manuskryptu, w tym do analizy materiału badawczego lub przygotowania materiałów wizualnych związanych z prezentacją wyników badań.
3. Za istotne wykorzystanie AI co do zasady nie uznaje się korzystania z narzędzi służących wyłącznie do korekty językowej, stylistycznej, tłumaczenia fragmentów tekstów lub formatowania tekstu.
4. Informacja o wykorzystaniu AI powinna zostać zamieszczona w pierwszym przypisie w pracy albo w innym miejscu wskazanym przez Redakcję. Ponadto przy zgłoszeniu manuskryptu autor składa oświadczenie (pobierz formularz) dotyczące wykorzystania narzędzi AI w procesie przygotowania publikacji.
5. Brak ujawnienia istotnego wykorzystania narzędzi AI może zostać uznany za naruszenie zasad etyki publikacyjnej.

§ 3. Dopuszczalny zakres wykorzystania AI
1. Narzędzia AI mogą być wykorzystywane wyłącznie pomocniczo i nie mogą zastępować samodzielnej, twórczej pracy naukowej autora.
2. Dopuszczalne jest w szczególności korzystanie z AI w celu:
a) przeszukiwania literatury naukowej i baz danych;
b) redakcji językowej i stylistycznej tekstu;
c) tłumaczenia fragmentów tekstu;
d) generowania wykresów, tabel, schematów i wizualizacji na podstawie danych opracowanych przez autora, z zastrzeżeniem obowiązku ujawnienia takiego wykorzystania w przypadkach określonych w § 2;
e) wspomagania analizy materiału badawczego, pod warunkiem zachowania przez autora pełnej kontroli merytorycznej nad procesem badawczym.
3. W przypadku wykorzystania AI do analizy danych, generowania materiałów wizualnych lub innych elementów mających znaczenie dla wyników badań, autor powinien ujawnić ten fakt w manuskrypcie w sposób umożliwiający ocenę wpływu zastosowanego narzędzia na rezultaty badań. Autor ponosi odpowiedzialność za zgodność wygenerowanych materiałów wizualnych z zasadami etyki publikacyjnej oraz przepisami prawa.

§ 4. Weryfikacja i rzetelność naukowa
1. Autor jest zobowiązany do samodzielnej i szczegółowej weryfikacji wszystkich treści wygenerowanych lub przetworzonych przy użyciu narzędzi AI.
2. Obowiązek weryfikacji obejmuje w szczególności:
a) dane faktograficzne;
b) dane statystyczne;
c) cytowania i opisy źródeł;
d) wyniki analiz przeprowadzonych przy wykorzystaniu AI;
e) interpretacje i wnioski.
3. Niedopuszczalne jest bezkrytyczne powielanie treści wygenerowanych przez narzędzia AI.
Autor odpowiada za rzetelność naukową publikacji, w szczególności za dochowanie należytej staranności w weryfikacji prezentowanych informacji, niewprowadzanie odbiorców w błąd, poszanowanie praw osób trzecich oraz przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa.

II. Zasady dotyczące recenzentów
§ 5. Poufność procesu recenzyjnego
1. Manuskrypty przekazane do recenzji mają charakter poufny i stanowią własność intelektualną autorów do czasu ich publikacji.
2. Recenzent jest zobowiązany do zachowania poufności treści manuskryptu oraz wszelkich informacji uzyskanych w związku z procesem recenzji.
3. Recenzent ponosi osobistą odpowiedzialność za treść sporządzonej recenzji.

§ 6. Ograniczenia w zakresie wykorzystania AI
1. Niedopuszczalne jest wprowadzanie całości lub części nieopublikowanego manuskryptu do zewnętrznych systemów sztucznej inteligencji.
2. Zakaz ten obejmuje w szczególności wykorzystywanie narzędzi AI do:
a) generowania recenzji;
b) sporządzania streszczeń manuskryptu;
c) analizy nieopublikowanych danych badawczych;
d) formułowania rekomendacji redakcyjnych na podstawie treści manuskryptu.
3. Dopuszczalne jest korzystanie z podstawowych narzędzi wspomagających redakcję tekstu (np. sprawdzanie pisowni lub gramatyki) pod warunkiem, że:
a) nie dochodzi do wprowadzania treści manuskryptu do zewnętrznych systemów uczących się,
b) zgodnie z dostępnymi informacjami dostawcy narzędzie nie wykorzystuje danych do dalszego trenowania modeli lub zapewnia odpowiedni poziom poufności przetwarzanych informacji.
4. Recenzja powinna być wynikiem samodzielnej i niezależnej oceny eksperckiej recenzenta.
5. W przypadku wątpliwości dotyczących dopuszczalności wykorzystania określonego narzędzia AI recenzent powinien skontaktować się z Redakcją przed jego użyciem.

§ 7. Naruszenie zasad
Naruszenie powyższych zasad może skutkować wykluczeniem recenzenta z procesu recenzyjnego oraz podjęciem działań zgodnych z wytycznymi COPE dotyczącymi postępowania w sprawach naruszeń etyki publikacyjnej.

III. Zasady dotyczące redaktorów
§ 8. Wykorzystanie AI przez redakcję
1. Członkowie Redakcji są zobowiązani do zachowania poufności wszystkich materiałów związanych z procesem wydawniczym.
2. Niedopuszczalne jest przekazywanie nieopublikowanych manuskryptów, danych autorów, recenzentów lub innych informacji objętych poufnością do zewnętrznych systemów sztucznej inteligencji.
3. Dopuszczalne jest korzystanie z narzędzi AI wyłącznie w zakresie technicznego wspomagania pracy redakcyjnej, w szczególności w celu:
a) korekty językowej i stylistycznej;
b) organizacji procesu redakcyjnego;
c) przygotowania materiałów informacyjnych i promocyjnych niezawierających treści poufnych.
4. Korzystanie z narzędzi AI nie może prowadzić do naruszenia poufności procesu wydawniczego ani wpływać na niezależność decyzji redakcyjnych.
5. Redakcja może, w uzasadnionych przypadkach, korzystać z narzędzi wspomagających identyfikację potencjalnego wykorzystania systemów sztucznej inteligencji, pod warunkiem że ich stosowanie nie narusza poufności procesu wydawniczego ani praw autorów. Wyniki uzyskane przy użyciu takich narzędzi mają charakter wyłącznie pomocniczy i wymagają każdorazowo oceny człowieka.

IV. Ocena wykorzystania AI
§ 9. Postępowanie redakcyjne
1. Redakcja może zwrócić się do autora o przedstawienie dodatkowych informacji dotyczących wykorzystania narzędzi AI podczas przygotowania manuskryptu.
2. Nieujawnienie istotnego wykorzystania AI może zostać potraktowane jako naruszenie zasad etyki publikacyjnej.
3. W przypadku stwierdzenia naruszeń Redakcja podejmuje działania zgodnie z procedurami obowiązującymi w czasopiśmie oraz wytycznymi COPE.
4. Redakcja nie opiera decyzji redakcyjnych wyłącznie na wynikach narzędzi służących do wykrywania treści generowanych przez sztuczną inteligencję. Ewentualne wyniki takich narzędzi mogą mieć wyłącznie charakter pomocniczy i nie stanowią samodzielnej podstawy do stwierdzenia naruszenia zasad etyki publikacyjnej.

Niniejsza polityka podlega okresowej weryfikacji i może być aktualizowana w związku ze zmianami wytycznych COPE, rozwojem technologii AI oraz ewolucją praktyki wydawniczej.