-

In this article, we will undertake an analysis explaining several significant moments of contemporary struggles to preserve the system of social rights built in the 19th century and established in 1945, guaranteeing French workers favourable working conditions, health insurance, social security in the event of job loss and retirement, which are gradually subject to neoliberal reforms. The subject of our analysis here are three important moments in the struggle to preserve acquis sociaux, i.e.,
the social rights won, allowing us to understand the social meaning of the changes that have taken place in this matter since the early 1990s in France. The first of these moments is the largest labour strike since 1968, which took place in 1995 and was aimed both at defending the public sector, in particular the state railways (SNCF and RATP), against their privatisation, and at preserving the social rights existing in France at that time, including the pension law in force at that time. The second moment we will devote attention to here will be the “Yellow jackets” revolt, which took place in 2018—2019, and whose participants demanded the revocation of pro-ecological rights. The third moment is the fight against the pension system reform finally introduced “by force” in 2023.

Badania nad stresem w pracy podczas pandemii Covid-19 koncentrowały się przede wszystkim na perspektywach psychologii organizacyjnej, często zaniedbując rolę szerszych struktur społecznych i znaczeń związanych z tym złożonym kryzysem społecznym. Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie alternatywnego podejścia, opartego na teorii procesu stresu L. I. Pearlina. Badanie opiera się na 29 narracyjnych wywiadach pogłębionych z czeskimi pracownikami, rejestrujących złożoność doświadczeń związanych z pandemią i ich postrzeganie. Zidentyfikowano specyficzne dla pandemii mechanizmy stresu w pracy, z podejściem menedżerskim i dynamiką władzy w miejscu pracy jako głównymi czynnikami. Analiza ujawniła trzy odrębne rodzaje doświadczeń stresowych, nazwane: „Stres zapośredniczony przez poczucie celu”, »Stres związany z brakiem uprawnień« i »Za tarczą«.

Chociaż kobiety stanowią większość pracowników w sektorze odzieżowym oraz dominują na kierunkach akademickich związanych z modą, stanowiska kierownicze w firmach modowych są nadal w większości zajmowane przez mężczyzn. Badanie ma na celu zbadanie nierówności płci w międzynarodowym sektorze mody, w szczególności różnic w perspektywach karier dla kobiet i mężczyzn oraz przyczyn nierówności płci na stanowiskach kierowniczych. Teoria pola P. Bourdieu zapewni ramy do analizy związku między pozycją w polu a potencjalnymi ścieżkami kariery. Badania będą opierać się na analizie materiałów zastanych i jakościowych metodach badawczych (wywiadach z ekspertami z branży mody).

Artykuł porusza problematykę stygmatyzacji i dyskryminacji osób z nadmierną masą ciała na polskim rynku pracy. Jego głównym celem jest analiza postrzegania osób z nadwagą i otyłością w miejscu pracy z perspektywy specjalistów ds. HR i menedżerów. Kluczowym zagadnieniem jest określenie, kto współcześnie uznawany jest za osobę z nadmierną masą ciała w kontekście zawodowym, jakie stereotypy funkcjonują w odniesieniu do nadwagi i otyłości, a także czy i w jaki sposób osoby z dodatkowymi kilogramami mogą być dyskryminowane przez pracowników HR, kadrę menedżerską oraz współpracowników. Prezentowane wnioski opierają się na wynikach badań jakościowych przeprowadzonych przez autorkę wśród specjalistów ds. HR i menedżerów.

Zawody morskie są od dekad w kręgu zainteresowania polskiej socjologii morskiej. Naukowcy zajmujący się pracą na morzu reprezentowali nie tylko Gdańsk i Szczecin, ale także Poznań czy Katowice. W artykule został zaprezentowany dorobek badawczy kilku dekad na tym polu ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki zatrudnienia na statkach dalekomorskich. To środowisko pracy bywało postrzegane jako instytucja zamknięta, quasi-totalna. Następnie przedstawiono współczesne trendy badawcze m.in. w zakresie kultury bezpieczeństwa, równouprawnienia, czy automatyzacji oraz wyzwania, jakie stawia przed organizatorami pracy na morzu idea niebieskiej gospodarki.

Artykuł analizuje popularyzację pracy zdalnej w Polsce w latach 2020–2024 na podstawie danych GUS, w kontekście modernizacji refleksyjnej. Pandemia COVID-19 przyspieszyła uelastycznienie rynku pracy, prowadząc do niezamierzonych konsekwencji, takich jak przekształcenie pracy zdalnej z tymczasowego rozwiązania w trwałą praktykę, szczególnie w sektorach wiedzy. Badanie oferuje ilościową analizę tego zjawiska, ocenia trwałość zmian i nierówności w dostępie do niej, interpretując je w ramach społeczeństwa ryzyka. Artykuł przedstawia pierwszą kompleksową analizę danych GUS dotyczących pracy zdalnej, wypełniając lukę w polskiej literaturze przedmiotu.

Raymond Aron, socjolog i intelektualista, przez wielu określany mianem jednego z najwybitniejszych umysłów XX wieku.  Nie chcąc „płynąć z nadsekwańskim ideologicznym nurtem” przez większość życia funkcjonował na obrzeżach życia intelektualnego swego kraju. Przez lewicowych naukowców uznawany był za myśliciela reakcyjnego, spadkobiercę, a zarazem  kontynuatora przebrzmiałych idei doktryny liberalnej (czytaj antykomunistycznej). Wybrał los pustelnika w tętniącym życiem Paryżu. Wolał uchodzić za pariasa pośród paryskiej bohemy (np. kawiarnianych filozofów), niż chodzić w stadzie nieudolnych naśladowców Sartre’a. Myśleć niezależnie oto wyzwanie. Płacił za to nie tylko utratą przyjaciół, ale i stanowisk w instytucjach akademickich. Do końca pozostał sobie wierny i nie chciał być utożsamiany ani z lewicą, ani z prawicą. Ale już od połowy lat siedemdziesiątych, zaczął zyskiwać miano depozytariusza największych wartości naukowca - obiektywizmu w poznaniu mechanizmów politycznych i społeczno-ekonomicznych. Raymond Aron wykorzystywał znakomity warsztat badacza/socjologa podczas pisania swoich komentarzy. Dla francuskiego intelektualisty istotne było uchwycenie - ważnej dla podmiotowości społeczeństwa i państwa - tej chwili, w której ocena otaczającej nas rzeczywistości staje się równie ważna, jak ona sama. Objaśnienie faktów uzyskuje status kategorii socjologicznej, stawia sobie za cel przewidywanie przyszłości w oparciu o metodologię naukową. Raymond Aron jako komentator wręcz po mistrzowsku łączył warsztat socjologa i intelektualisty/publicysty.

Tekst opisuje zjawisko wirtualnej pracy afektywnej jako formy pracy niematerialnej skupionej na wytwarzaniu i podtrzymywaniu więzi międzyludzkich, relacji społecznych i paraspołecznych za pomocą komunikacji i emocji zapośredniczonych medialnie. Media społecznościowe dostarczając infrastruktury wirtualizującej interakcje społeczne przechwytują je, monetyzują i czynią ekonomicznie produktywnymi. Tym samym wirtualna praca afektywna niegdyś ograniczona do niewielkiej grupy postaci medialnych staje się zjawiskiem masowym. Zdigitalizowane relacje społeczne, a przede wszystkim produkowane za ich sprawą dane i angażowana w nie uwaga są podstawą zysku współczesnych cyfrowych przemysłów afektywnych. Tekst opisuje jak na pozór demokratyzują one dostęp do narzędzi budowania widoczności zachęcając prosumentów do afektywnej pracy na ich rzecz obietnicą (mikro)celebryckiej sławy i nieregularnymi nieekonomicznymi nagrodami dostarczanymi przez „skinnerowskie” algorytmy prowadząc do rozpowszechnienia uzależnień behawioralnych.

Spory zbiorowe to procesy dynamiczne, w których siła przetargowa stron konfliktu — pracodawców i związków zawodowych — ulega ciągłym zmianom w czasie. Punktem wyjścia jest założenie o strukturalnie ograniczonej instytucjonalnej sile przetargowej polskich związków zawodowych, wynikającej z obowiązujących regulacji prawnych dotyczących procedury sporu zbiorowego i prawa do strajku. Artykuł rozwija ujęcie siły przetargowej jako zmiennej krótkookresowej, podatnej na wahania nawet na poszczególnych etapach konfliktu. Analiza oparta jest na badaniach jakościowych obejmujących wywiady z liderkami i liderami związków zawodowych prowadzącymi spory zbiorowe w latach 2019—2022. Wyniki badań wskazują, że pracodawcy systematycznie wykorzystują, m.in. procedury prawne, represje wobec działaczy związkowych oraz jurydyzację konfliktu w celu ograniczania siły przetargowej pracowników. W odpowiedzi związki zawodowe sięgają po strategie kompensacyjne, takie jak mobilizacja pracownicza, eksternalizacja konfliktu, budowanie koalicji społecznych oraz stosowanie pozaformalnych form nacisku. Wyniki pokazują, że przebieg sporu zbiorowego należy analizować jako relacyjną sekwencję wzajemnych oddziaływań, w której straty w jednym obszarze siły przetargowej mogą być częściowo równoważone przez uruchamianie innych jej źródeł. Zrozumienie tej dynamiki jest kluczowe dla analizy współczesnych konfliktów pracy oraz funkcjonowania zbiorowych stosunków pracy w Polsce.

Tekst jest recenzja monografii "Solidarnosci" na Uniwersytecie Slaskim. Dokonano ogolnej oceny ksiazki oraz  prawdziwosci przedstawianych faktow. Szczegolny nacisk zostal polozony na proces zakladania zwiazkowej organizacji oraz pierwsze miesiace jej dzialania.