Przeglądowy artykuł kompleksowo przedstawia stan środowiska dla trzech jego elementów: wód, powietrza atmosferycznego i gleb, w odniesieniu do istniejących aktów prawnych, planów dotyczących środowiskowych zmian w Europie do 2030 roku, ale również naukowych wyzwań stawianych w europejskiej przestrzeni badawczej. Odnosi informacje o stanie środowiska jak i planu stawiane globalnie społeczeństwu, naukowcom i zarządzającym do encykliki Laudato si’ Ojca Świętego Franciszka poświęconej „Trosce o wspólny dom”. Każdy z elementów środowiska omówiony został w trzech kontekstach: akty prawne regulujące i określające stopień zanieczyszczenia, zanieczyszczenie w Europie i Polsce oraz odniesienie do Encykliki Papieża Franciszka i wyzwania na przyszłość.

Il presente articolo propone un commento alle tre prime sezioni del secondo capitolo dell’enciclica Laudato si', intitolato Il Vangelo della creazione. Papa Francesco vuole offrire ad ogni lettore la grande ricchezza dell’esperienza di vita che emerge dalla Bibbia per metterla al servizio di «un’ecologia integrale» in un dialogo fecondo tra scienza e fede. Per la grande complessità della questione ecologica, è necessario un dialogo multiculturale e multidisciplinare, ricorrendo anche «alle diverse ricchezze culturali dei popoli, all’arte e alla poesia, alla vita interiore e alla spiritualità». Partendo dalla bellezza e bontà della creazione originaria, l’enciclica parla della frattura originatasi dalla disobbedienza primordiale che ha avuto delle conseguenze nella storia umana poiché il presente dell’umanità odierna si radica inscindibilmente nell’inizio e nella scelta tragica della prima coppia umana. In un excursus, che mira ad approfondire dal punto di vista esegetico la questione del dominium terrae cui si accenna nell’enciclica, si analizzano i quattro verbi che, nei due racconti della creazione, parlano dell’azione dell’uomo sulla natura: dominare e soggiogare, coltivare e custodire. Come umanità, siamo invitati da Papa Francesco a riconoscere il valore della creazione come dono e ad ascoltare la voce ferita di tutto il creato, ritrovando il coraggio di risanare le sue molteplici ferite. Così facendo, l’umanità odierna potrà anch’essa elevare inni di lode e di stupore a Dio per la bellezza della sua opera creatrice. Il Pontefice, riassumendo l’insegnamento biblico e teologico, afferma il fine ultimo della creazione: tutte le creature «avanzano, insieme a noi e attraverso di noi, verso la meta comune, che è Dio» (LS 83). Tale disegno è già realizzato in pienezza nel Cristo risorto «fulcro della maturazione universale» (LS 83) dell’intera creazione.

I cristiani professano la fede in Dio Creatore, il quale nel suo amore ha messo al centro del Creato l’uomo perché ne prendesse cura. Professano la fede in Gesù Cristo il Redentore dell’universo: “Cristo è il Signore del cosmo e della storia. In Lui la storia dell’uomo come pure tutta la creazione trovano la loro «ricapitolazione», il loro compimento trascendente” (CCC, n. 668). A cavallo tra il XX e il XXI secolo si è presentata in modo pressante la questione ecologica in cui sembra essere svanito il disegno di Dio sul Creato e, in lui, sull’uomo. Affrontarla non è solo una questione tecnica ma richiede una giusta vision e, appunto, una conversione ecologica. Con la solita lungimiranza e parresía che lo caratterizza, Papa Francesco, confessando
il proprio cammino di conversione ecologica – espressione appresa da san Giovanni Paolo II – , e ispirato al Cantico delle Creature di san Francesco d’Assisi, pubblica l’enciclica Laudato si’.

Con questo articolo si vuole introdurre il lettore alla lettura della Laudato si’, mettendo a fuoco la questione ecologica nella sua ampiezza di ecologia integrale, e lanciando l’invito ad una conversione ecologica che riporti l’uomo alla sua originaria relazione con sé stesso, con gli altri uomini, col Creato e con Dio.

W encyklice Laudato si’ papież Franciszek wyraża przekonanie, że aby zmierzyć się z kwestią ekologiczną dotyczącą troski o Ziemię, należy połączyć siły, działać wspólnotowo. Wspólnotowe działanie na rzecz ekologii można dostrzec w inicjatywach katolickiego Ruchu Focolare zarówno w zakresie refleksji naukowej, jak i edukacji. Celem badawczym artykułu jest ukazanie dwóch obszarów: pierwszy odnosi się do EcoOne – międzynarodowej sieci naukowców i praktyków podejmujących systematyczną, interdyscyplinarną refleksję na temat ekologii, drugi dotyczy edukacji ekologicznej, a zwłaszcza specyficznego środka dydaktycznego tak zwanej Kostki Ziemi (The Earth Cube). Na podstawie analizy teoretycznych założeń obu inicjatyw oraz ich aplikacji wykazano, że dialog pomiędzy wiarą i nauką, który prowadzi EcoOne, wpisuje się w istotę ekologii integralnej. Dydaktyka Kostki Ziemi budzi w dziecku miłość do tego, co je otacza, dotyka zatem swym przesłaniem wszystkich wymiarów życia człowieka. Opisane formy zaangażowania Ruchu wyznaczają drogę prowadzącą do odkrywania wciąż nowych możliwości twórczego odpowiadania na wyzwania encykliki
Laudato si’.

Oggi nell’epoca del cambiamento climatico, la pubblicazione dell’Enciclica Laudato si’ nel 2015 ha contribuito in modo significativo ad accrescere l’attenzione pubblica verso la questione ecologica. Anche il servizio sanitario deve affrontare la sfida della sostenibilità ecologica negli ospedali, nelle istituzioni della medicina curativa ed anche nei diversi ambiti della medicina preventiva. Questo significa, per esempio, elaborare in ogni campo della sanità pubblica un percorso per contribuire alla sostenibilità ecologica. In questo articolo si esamina una parte del sesto capitolo dell’Enciclica Laudato si’ per identificare punti possibili di connessione fra l’educazione alla salute e l’educazione ambientale. Oltre alle tematiche affini ed alle competenze comuni da sviluppare in questi due campi, l’enciclica può fornire una comprensione più profonda dell’educazione alla salute ed educazione ambientale alla luce della conversione ecologica.

Omówiono pojęcie przedsiębiorczości oraz rozumienie tego pojęcia w Encyklice Laudato si'. Przedstawiono pożądane cechy przedsiębiorcy. Wskazano na znaczenie działalności gospodarczej dla społeczeństwa oraz dla pracowników. Przytoczono i krótko przedyskutowano sformułowania zawarte w encyklice dotyczące zagrożeń związanych z przedsiębiorczością oraz wskazania w celu ich uniknięcia. Zwrócono uwagę na niektóre aspekty nauczania papieża Franciszka zbliżone do nowego podejścia ESG (environmental, social, governance) Unii Europejskiej.

Artykuł zawiera streszczenie i omówienie publikacji książkowej ks. profesora Zygmunta Zielińskiego, Powroty minionego czasu zagnieżdżone w pamięci. Prezentowana publikacja zawiera także wstęp i opracowanie naukowe, których autorem jest dr hab. Rafał Łatka, pracownik IPN w Warszawie. Książka ukazała się w ubiegłym roku. Jest to obszerne dzieło, które liczy sobie 872 strony oraz zawiera ponad 1100 przypisów objaśniających. Dlatego też jest ono warte zainteresowania jako źródło do badań historycznych.