Kolejny numer - 47 (2/2023) - humanistyka/humanistyka/humanistyka

2020-08-08

Kolejny numer - 47 (2/2023) - humanistyka/humanistyka/humanistyka
(pod redakcją gościnną Lecha Witkowskiego)

Humanistyka utknęła niefortunnie w konfrontacji między jej bezkrytyczną obroną a rozpasanymi oskarżeniami, między jej zamknięciem a unieważnieniem. Spór o humanistykę, jako typ refleksji w kulturze umysłowej współczesności, jest obecnie jednym z najważniejszych sporów kulturowych i społecznych w przestrzeni publicznej, a przynajmniej w jej życiu podskórnym. Jednym uczestnikom tego sporu humanistyka wydaje się wręcz niepotrzebna oraz niegodna uwagi i dumni są z tego, że nie czytają książek, nie korzystają z dziedzictwa myśli w tym obszarze twórczości. Inni z dumą ogłaszają z wnętrza humanistyki, że nie musi być ona potrzebna, ani przydawać się, a tym bardziej służyć czemukolwiek, żeby mieć wartość czy rację bytu, i oddalają z wyższością wszelkie zarzuty. Jak zwykle dobrze byłoby poszukać trzeciej dynamicznej drogi, przezwyciężającej tę dychotomię, by nie stać się zakładnikiem zbyt prymitywnego ringu sztywnej dualistycznej alternatywy, błędnej i szkodliwej na obu jej przeciwstawnych biegunach. Warunkiem obrony wartości i siły humanistyki staje się surowy osąd i przezwyciężenie jej słabości, zbyt często uchodzących za jej normę i prawo.

Postawmy zatem konkretne pytania: Czy nie warto zastosować formuły „nikt kto nie wątpi w swoje prawo do bycia humanistą nie jest nim”, jako trawestacji znanej przestrogi Eliasa Canettiego ? Czy kryteria wartościowego spotkania w tekstem w humanistyce nie wymagają uwypuklenia sekwencji „efektów wybuchowych” generujących (za Hermanem Hesse) przeżycie, przebudzenie i przemianę wewnętrzną? Czy „fascynacja fragmentem” (Krystian Lupa), jako wyraz energetycznego spotkania z cudzą myślą, nie staje się podstawowym przejawem wykonanej pracy humanisty? Czy nie jest tak, że humanista nikomu nie może nic pokazać, najwyżej może pomóc zobaczyć (Tadeusz Różewicz), zapewniając szansę na zmianę sposobu patrzenia? Czy nie chodzi o to, aby dzięki humanistyce ciągle od nowa dostrzegać własne ograniczenia symboliczne i by sprzyjać nieustannie duchowej „trosce o siebie” (Michel Foucault), gdzie dynamika samorealizacji sprzęga się z wysiłkiem auto-transcendencji (Paul Tillich) i przeżycia inicjacyjnego jako warunku doświadczenia „istotnego egzystencjalnie” (Mircea Eliade) ? 

W nadziei na odpowiedzi na powyższe oraz inne, niezadane jeszcze pytania dotyczące statusu humanistyki w czasach współczesnych, zachęcamy do nadsyłania publikacji zainspirowanych następującymi zagadnieniami:

  • nowa humanistyka/humanistyka stosowana/posthumanistyka.
  • humanistyka a nauki społeczne: przeciwstawienia i rozłączności
  • pożytek z humanistyki/ekonomia konfliktu/ekologia myśli
  • źródłowość w humanistyce: palimpsest/piramida/system
  • integralność humanistyki/mozaika humanistyk
  • przełomy/przeszkody vs. powroty/przewroty
  • obrony nie do obrony/krytyki nie wytrzymujące krytyki
  • szkodliwe podręczniki/syntezy przedwczesne/syntezy spóźnione
  • degradacje klasyki/wielcy w oczach wielkich/spory: Lem vs. Ingarden
  • czytanie kultury/kultura czytania/spory o czytanie
  • „szkoły” w humanistyce/ postęp w humanistyce/paradygmaty i niewspółmierność
  • humanistyka/matematyka/cybernetyka i robotyka
  • humanistyka między prześwitami, projektami i powidokami

Teksty, wraz ze wszystkimi wymaganymi metadanymi, prosimy nadsyłać przez system OJS do dnia 31 października 2022 (lecz nie wcześniej niż 1 sierpnia 2022), zgodnie z procedurą opisaną w zakładkach „O czasopiśmie” i „Przesyłanie tekstów”.