W tym artykule autor podejmuje próbę zdefiniowania recentywizmu z perspektywy kwantowego pojmowania czasu. Innymi słowy, podejmuje on kwestie związane z kwantem czasu traktowanym jako punkt „teraz” (łac. recens). Autor ilustruje problem za pomocą reguły holograficznej, zgodnie z którą stan kwantowy określonego obszaru czasoprzestrzeni może zostać zakodowany na krawędzi tego obszaru. Okazuje się, że reguła holograficzna, rozumiana w ten sposób, może zostać ujęta w całość, w której lokalizacja zdarzenia może zostać zakodowana w centralnej części stanu kwantowego danego obszaru czasoprzestrzeni, natomiast zjawisko - czyli część zdarzenia znana podmiotowi doświadczającemu - może zostać zakodowane na jego krawędzi. Oznacza to, że każde zdarzenie, które dzieje się teraz, tworzy zjawisko, które jako stan kwantowy czasoprzestrzeni może zostać zakodowane na krawędzi tego zdarzenia w taki sposób, że pierwsza część zjawiska znajduje się w czasie wcześniejszym (recens quo ante), a druga w czasie późniejszym (recens ad quem). Na tej podstawie autor definiuje recentywizm jako ideę, według której świat rodzi się na nowo z każdym doświadczeniem (a recentiori), choć uprzednio istniał w pewnej formie.

Autor przybliża czytelnikowi myśl filozoficzną twórcy recentywizmu - profesora Józefa Bańki. Przedstawia oryginalną metodę filozoficzną Bańki a recentiori oraz strukturę filozofii teraźniejszości - od jej ontologii i epistemologii, przez eutyfrenikę, czyli etykę prawego myślenia, etykę recentywistyczną, aż po filozofię historii i eurorecentywizm. Artykuł może stanowić dla czytelnika zachętę do zgłębienia recentywizmu oraz do sformułowania własnych, twórczych interpretacji. Autor cytuje liczne prace Bańki, w których Profesor wyrażał swoje poglądy. Ukazuje rodzące się możliwości intelektualne, jakie oferuje recentywizm, ale także zwraca uwagę na niektóre problemy filozoficzne, z którymi mierzą się badacze tego nurtu. Coraz częściej pada pytanie o miejsce, jakie zajmuje współczesna filozofia. Odpowiedź na nie wciąż pozostaje otwarta - tym bardziej, że filozofia recentywistyczna nieustannie znajduje się in statu nascendi, czyli w stanie stawania się.

Autor artykułu wykorzystuje recentywistyczną ideę „tu-teraz-bycia” do wyjaśnienia fenomenu życia. Zgodnie z poglądami Johna Allmana, życie pojawiło się w ściśle, a wręcz rygorystycznie określonych warunkach fizycznych, chemicznych i czasowych. Janusz Czerny stara się udowodnić, że sposób ujmowania rzeczywistości w kategorii „tu-teraz-bycia” odpowiada głównym tezom współczesnej nauki. Teoria strun oraz zjawisko życia są równoważne kontekstowi „tu-teraz-bycia”, który został wprowadzony przez Józefa Bańkę w jego filozofii. W swoim artykule Janusz Czerny podejmuje próbę wprowadzenia idei filozofii recentywizmu do języka współczesnej nauki.

Autorka artykułu przedstawia kilka autorytatywnych opinii na temat współczesnej cywilizacji (R. Zubin, M. Rees, J. Joya, J. Bańka). Wszyscy wymienieni myśliciele są zgodni co do tego, że rozwój cywilizacji w ostatnim czasie gloryfikuje „zimne” wartości - określenie to zostało ukute przez Józefa Bańkę. Autorka artykułu podziela ten pogląd i twierdzi, że istnienie cywilizacji zależy od dokonanego wyboru wartości. Zauważa, że we współczesnych czasach „chronione wartości ludzkie”, jak nazywa je Bańka, są zagrożone zanikiem.

W artykule autorka przedstawia kilka zagadnień poruszanych we współczesnej debacie na temat globalizacji. Omawiane problemy dotyczą charakteru procesów globalizacyjnych, które dzielą świat na centrum i peryferie, a także wykluczają całe obszary z ekonomicznego, społecznego i kulturowego współistnienia. Zmiany zachodzące na płaszczyźnie aksjologicznej - upadek idei dobra wspólnego, egoizm, konsumpcjonizm, pragmatyzm - ujawniają podstawowe sprzeczności kapitalizmu i stopniowo podważają fundamenty nowożytnej cywilizacji europejskiej.

Autor artykułu stara się ukazać ideologiczne analogie między współczesnym ujęciem kategorii życia a zasadami teorii zdarzeń w recentywizmie Józefa Bańki. Ostatecznym celem autora jest udowodnienie, że przyjęcie nieprzyczynowych koncepcji zdarzeń, które nie wymagają związku przyczynowo-skutkowego, pozwala na teoretyczne wyjaśnienie idei życia. Uzasadnienie tej teorii stanowi główny zamysł, jaki autor podejmuje w niniejszym artykule.

Autor podjął próbę analizy intuicyjnego aspektu dzieł filozoficznych, które wpisują się w szersze doświadczenie „filozoficznego samoustanawiania się” podmiotu. Wśród poruszanych zagadnień znajdują się: znaczenie fundamentalnej intuicji w filozofii jako źródła inspiracji filozofa; intuicyjna (aksjologiczna) istota świadomości zbiorowej i jej rola w dydaktyce; postrzeganie sensu intuicji istnienia jako intuicji „bycia” w kontekście „przekraczania” tego „bycia” przez podmiot. Zdaniem autora problematyka intuicji stwarza szerokie możliwości do refleksji nad naturalnymi przesłankami filozofii, które są niezbędne do namysłu nad najważniejszymi aspektami duchowego życia człowieka. Pierwotnie intuicyjny i przedlogiczny horyzont sensów ukazany jest tu jako rama dla różnorodnych dyscyplin poznania filozoficznego, które zawsze odnoszą się do jednego z podstawowych doświadczeń ludzkiego życia.

Autor artykułu przedstawia, w jaki sposób spojrzenie na wyniki osiągnięte przez teoretyków umysłu w ciągu ostatnich trzydziestu lat prowadzi do wniosku, że jednym z głównych podejść do problematyki funkcjonowania umysłu jest łączenie refleksji filozoficznej z danymi zaczerpniętymi z informatyki, badań logiczno-matematycznych oraz badań nad sztuczną inteligencją. Autor twierdzi, że systemy przetwarzania informacji powinny być zrozumiałe dzięki analizie algorytmów oraz analizie wewnętrznych reprezentacji pojęć, czyli relacji między symbolami a tym, co one symbolizują. W artykule przedstawione zostają główne tezy takiego programu badawczego oraz jedna z analiz Rogera Penrose’a dotyczących tego podejścia. Na zakończenie autor podejmuje próbę metodologicznej oceny spostrzeżeń Penrose’a.

Autor przedstawia fundamentalne zasady empiryzmu, ukształtowane w filozofii nowożytnej przez Locke’a i Hume’a, oraz krytykę tych zasad zaproponowaną przez Quine’a. Quine uznał za dogmaty empiryzmu dwa przekonania: po pierwsze, że istnieje wyraźna granica między sądami syntetycznymi a analitycznymi, a po drugie, że język ma charakter atomistyczny, tzn. że każdy sąd logiczny musi być logiczną kombinacją określonych sądów obserwacyjnych - innymi słowy, musi dać się zweryfikować jako obserwacja. Quine zaproponował nową wersję empiryzmu, opartą na tzw. holizmie, który podważa możliwość weryfikacji lub falsyfikacji pojedynczego zdania. Twierdził on, że możliwa jest jedynie weryfikacja całej teorii lub jej fragmentu jako całości.

W artykule autor przedstawia spory i dyskusje filozoficzne, które toczyły się w drugiej połowie XIX wieku i dotyczyły krytycznego rozumienia filozofii. Charakterystyczne dla tzw. krytycznego etapu pozytywizmu polskiego było to, że problem naukowego i krytycznego charakteru filozofii podejmowali zarówno zwolennicy, jak i przeciwnicy pozytywizmu. Ich stanowisko wobec filozofii krytycznej nie wyrażało ani pełnej aprobaty, ani zdecydowanego odrzucenia. Autor stara się również wykazać, że filozofia Immanuela Kanta podlegała tym samym regułom.

W artykule autor podkreśla potrzebę badania relacji między racjonalną filozofią Zachodu a mistyczną i poetycką filozofią Wschodu. Dokonuje interpretacji filozofii Nietzschego z perspektywy buddyzmu zen. Etyka oraz poglądy nadczłowieka (Übermensch) są według autora wyrazem etyki i światopoglądu człowieka oświeconego - osoby, która osiągnęła satori.

Leibniz jest powszechnie znany jako filozof i uczony, słynny m.in. z opracowania rachunku różniczkowego. Należy jednak pamiętać, że przede wszystkim był urzędnikiem dworskim. Pracując dla swoich protektorów, Leibniz był świadkiem wydarzeń społeczno-politycznych, które komentował - zarówno tych mających miejsce w obrębie Cesarstwa, jak i rozgrywających się na świecie. U schyłku XVII i na początku XVIII wieku był znanym komentatorem dla europejskiego środowiska intelektualnego. Celem niniejszego artykułu jest synteza poglądów społeczno-politycznych Leibniza, w których idee procesarskie i internacjonalistyczne przeplatają się z refleksjami na temat niemieckiego charakteru narodowego. To sprawia, że polityczna tożsamość Leibniza pozostaje wciąż kwestią otwartą.

Globalizacja i zmiany spowodowane procesem integracji europejskiej wywołują potrzebę ponownego rozpatrzenia problemu wspólnoty, przy czym najistotniejszymi w artykule są kwestie rozumienia pojęcia wspólnoty, możliwości jej tworzenia, głównie zaś - problem definiowania wartości wspólnoty. Pod tym właśnie kątem zostały poddane oglądowi koncepcje myślicieli: V. S. Sołowjowa oraz P. Teilharda de Chardin. Porównanie ich poglądów pozwala stwierdzić istniejące różnice, ale i podobieństwa, wśród których jednym z najważniejszych dla obu myślicieli jest zasada połączenia idei wspólnoty z ideą miłości, co stanowi podstawę obydwu analizowanych koncepcji filozoficznych.

Autor artykułu przedstawia problem metodologii religioznawstwa w ujęciu rumuńskiego badacza religii - Mircei Eliadego. Eliade oczekuje, że historia religii wzbudzi w nas refleksję antropologiczną, która umożliwi zrozumienie współczesnego człowieka oraz syntezę wartości różnych kultur i cywilizacji w nową wartość - „nowy humanizm”. W przeciwieństwie do historyków, dla których religia pozbawiona jest wszelkiego pozahistorycznego sensu czy znaczenia, Eliade twierdzi, że aby zrozumieć zjawiska religijne, należy przezwyciężyć wszelkie formy redukcjonizmu. Uznając konieczność wyjścia poza aspekt historyczny religijnych zjawisk w kierunku analizy ich sensu i znaczenia, Eliade dochodzi do wniosku, że historia religii powinna znaleźć sposób na pogodzenie dwóch komplementarnych stanowisk metodologicznych: historycznego i fenomenologicznego.

Autor artykułu stara się przedstawić epistemologiczne podstawy filozofii św. Augustyna. Cała koncepcja historii stworzona przez biskupa Hippony opiera się na objawieniu Bożym oraz na wierze w autorytatywną interpretację Biblii, której dokonuje Kościół. Św. Augustyn twierdził, że nie uwierzyłby nawet w Ewangelię, gdyby nie autorytet Kościoła. Odwołując się do biblijnej inspiracji Augustyna, autor artykułu próbuje wskazać tezy, które opierają się na założeniu o historycznym charakterze procesu dziejowego.