Wyniki wyszukiwania

Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Migracje i ich konsekwencje. Prescriptum

Wioletta Hajduk-Gawron , Magdalena Ochwat

Język: PL | Data publikacji: 11-07-2020 | Abstrakt | s. 9-14

W czasie gdy Parlament Europejski odrzucił rezolucję zobowiązującą kraje Unii Europejskiej do sprawniejszego poszukiwania i ratowania uchodźców oraz imigrantów na Morzu Śródziemnym, autorzy tekstów zebranych w niniejszym numerze „Postscriptum Polonistycznego” podjęli refleksję nad migracjami i ich konsekwencjami. Zagadnienie to jest niezwykle ważne i aktualne zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami, a jego znaczenie ciągle rośnie.

2020-07-11



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Teatralne dwudziestolecie od nowa – rewizje oparte na inscenizacjach Sprawy Dantona Stanisławy Przybyszewskiej z 2008 roku

Katarzyna Fazan

Język: EN | Data publikacji: 30-12-2024 | Abstrakt | s. 1-15

Artykuł jest efektem udziału autorki w projekcie proponującym interdyscyplinarne spojrzenia na współczesne rewizje dwudziestolecia międzywojennego, w tym dwudziestolecia w teatrze. Zmianę w sposobie interpretowania kultury tego okresu autorka przedstawiła na przykładzie dwóch przedstawień Sprawy Dantona Stanisławy Przybyszewskiej z 2008 roku, zainscenizowanych przez ważnych reżyserów działających po 1989 roku: Jana Klatę (Teatr Współczesny we Wrocławiu) oraz Pawła Łysaka (Teatr Polski w Bydgoszczy). Prezentowane studium przypadku proponuje ujęcie koncepcji teatru publicznego opowiadanego mikrologiczne; artykuł opiera się na wnioskach Krystyny Duniec i podejmuje idee jej monografii Dwudziestolecie. Przedstawienia z 2017 roku. Pozwala to wysunąć na plan pierwszy nie monumentalny teatr Leona Schillera, budowany na polskim romantyzmie jako kontynuacji tradycji wolnościowej, lecz na programie odrzuconych – zarówno w latach 30. XX wieku, jak i w okresie PRL-u – lewicowych idei, ważnych dla społeczno-kulturowego postępu. Wspomniane inscenizacje XXI wieku zwracają uwagę na nurt zaangażowania estetyczno-politycznego w polskim teatrze międzywojennym, wpisują ten temat w program demontażu wcześniejszych, dwudziestowiecznych hierarchii teatralnych budowanych na koncepcji narodowej wspólnoty scalanej mitem romantycznym. Mimo że Stanisława Przybyszewska nie należała do ruchów feministycznych, odnawianie znaczeń i formy jej dramatu może być dziś związane, po pierwsze, z docenieniem w jej wypowiedziach ważnego głosu świadomej politycznie i społecznie autorki, proponującej teatr w stylu brechtowskim, a po drugie, z rewizją widzianego na nowo dwudziestolecia międzywojennego jako momentu dochodzenia do głosu kobiet przełamujących męskocentryczny porządek życia społecznego.

2024-12-30



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Polska literatura łagrowa jako literatura tendencyjna

László Kálmán Nagy

Język: PL | Data publikacji: 02-01-2021 | Abstrakt | s. 185-201

brak

2021-01-02



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Planowanie jednostek lekcyjnych i metodycznych – 
modele i schematy

Iwona Janowska

Język: PL | Data publikacji: 02-11-2020 | Abstrakt | s. 63-88

The aim of the article is to point out the risk that lies in the uncontrolled freedom of choosing methods and techniques of teaching foreign languages. The author also tries to find solutions to this problem. In the first part of the article the main methodological conceptions are presented. The need to remain coherent is underlined here. Some of the most commonly used schemas of foreign language lessons are presented by the author. Characteristics of CEFR concludes the first part of the article. CEFR is regarded as an element, which links past and present in glottodidactics. The second part of the article contains hints and remarks on planning lessons and methodological units. The author concentrates on task­oriented teaching, she explains the specific character of task­based lessons and suggests how to keep such lessons coherent.

2020-11-02



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Głos ze świata...

László Kálmán Nagy

Język: PL | Data publikacji: 14-12-2020 | Abstrakt | s. 341-345

brak

2020-12-14



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

„Nauczyć się sztuki przekładu”. Szkic do portretu Albrechta Lemppa (1953–2012)

Przemysław Chojnowski

Język: PL | Data publikacji: 22-01-2024 | Abstrakt | s. 1-15

Posługując się metodologią z obszaru Translator Studies, w artykule przedstawiono postać niemieckiego tłumacza i wybitnego popularyzatora literatury polskiej w Niemczech Albrechta Lemppa. Tekst ukazuje jego biografię językową (w odniesieniu do polszczyzny) i zarysowuje wizerunek translatora, wskazując na główne obszary jego działalności (polska proza końca XX i początku XXI wieku). Artykuł dowodzi, że Lempp należy do wąskiego grona osób, które lansując i tłumacząc powieści, opowiadania i eseje współczesnych polskich pisarzy, stworzył skuteczne i nowoczesne narzędzia do promowania literatury polskiej na świecie. Tekst dotyka zagadnień recepcji literackiej, kontekstów funkcjonowania literatury poza rodzimym systemem kulturowym, a zarazem jej doniosłego znaczenia w dialogu europejskim.

2024-01-22



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Strategie uwodzenia tekstem. O odpowiedzialnej lekturze literatury podczas zajęć 
na przykładzie języka polskiego jako rodzimego oraz jako języka obcego

Tamara Czerkies

Język: PL | Data publikacji: 08-12-2020 | Abstrakt | s. 27-46

The article discusses problems for native speakers and foreigners when reading literary texts during Polish language classes. Two important books are presented here (K. Koziołek, 2006; A. Janus­-Sitarz, 2009). It also refers to publications about the importance of literature in teaching and the role of the teacher (J. Kowalikowa 2004, B. Chrząstowska 1979, 2009). The author of the article also compares the theory of A. Janus­Sitarz (designed for teaching Polish as a mother tongue) with J. Spiro’s concept of 6 reading types (concerning the function of literary texts in teaching Polish as a foreign language). The author concentrates on the problem of responsible reading (as described by M.P. Markowski, 2000) and on teaching being understood as an invitation to a dialogue with text. K. Koziołek, A. Janus­-Sitarz and C. Kramsch in glottodidactics recommend this kind of dialogic approach.

2020-12-08



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Polonistyka (znowu) w przebudowie

Ryszard Nycz , Magdalena Bąk , Agnieszka Nęcka

Język: PL | Data publikacji: 15-12-2020 | Abstrakt | s. 99-102

Rozmowa z prof. dr. hab. Ryszardem Nyczem

2020-12-15



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Hans-Georg Gadamer 
– doświadczanie granicy języka

Piotr Garncarek

Język: PL | Data publikacji: 13-12-2020 | Abstrakt | s. 77-95

The article discusses the usefulness and adequacy of hermeneutic theory of language by Hans­Georg Gadamer in glottodidactic process. It presents the attempt to define the phenomenon of language (in this case regarded as a foreign language) that is different than the linguistic one. It is a contribution to further search for different ways of defining a native language while teaching it at Polish faculties abroad. The aim of such search is to find an answer to the question: what is it that we teach?

2020-12-13



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Emancypacja śląszczyny w kontekście „starych” i „nowych” ideologii językowych

Ewa Michna

Język: PL | Data publikacji: 09-09-2020 | Abstrakt | s. 57-76

The emergence of separate nationalities often entails standardisation of the language and an attempt to prove its multifunctional nature, while codification as such becomes one of the basic demands of ethnic movements striving towards emancipation. In her paper, the author analyses the process of emancipation of Silesian in the context of linguistic ideologies, studying above all the ideologies shared by Silesian ethnic leaders. The conclusions presented in the paper are based on analyses of numerous in-depth interviews conducted with Silesian ethnic leaders. This approach makes it possible to take into account, in the analysis of linguistic processes, the point of view of the users of the specific language and their linguistic awareness, and also makes it possible to seek relationships between linguistic awareness, language structure and social phenomena.

2020-09-09



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

O polszczyźnie literackiej na obczyźnie

Anna Seretny , Ewa Lipińska

Język: PL | Data publikacji: 02-01-2021 | Abstrakt | s. 145-164

brak

2021-01-02



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

A Double Voice on Latin Grammar, or a Gloss to Reflections on the Challenges of Cultural Pedagogy [Dwugłos w sprawie łacińskiej gramatyki, czyli glosa do rozważań o wyzwaniach pedagogiki kulturowej]

Małgorzata Krakowiak

Język: EN | Data publikacji: 14-09-2023 | Abstrakt | s. 1-15

Celem artykułu jest wykazanie, w oparciu o argumenty zaczerpnięte z korespondencji i eseistyki Jerzego Stempowskiego i Bolesława Micińskiego, że wykształcenie humanistyczne (właściwie: formacja humanistyczna) nadal może i powinno stanowić podstawę w procesie kształcenia. Zawarta w tytule „łacińska gramatyka” oznacza tutaj pars pro toto kultury. Znajomość klasycznych wzorów – postaw, działań, tworzenia albo niszczenia struktur społecznych – umożliwia komunikację i stwarza podstawę formułowania projektów przyszłości. Bohaterowie artykułu przypominają o podstawowym aspekcie kulturotwórczym, jaki stanowi tradycja – pamięć zbiorowa oraz indywidualny do niej stosunek. Wskazują także na jednostkową odpowiedzialność jako cechę wyróżniającą kultury śródziemnomorskiej.

2023-09-14



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Głos ze świata...

Natalia Ananiewa , Olga Leszkowa

Język: PL | Data publikacji: 14-12-2020 | Abstrakt | s. 337-339

brak

2020-12-14



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Język szkolnej edukacji w perspektywie glottodydaktycznej – zarys problematyki

Anna Seretny

Język: PL | Data publikacji: 31-08-2020 | Abstrakt | s. 139-156

The number of migrant children at Polish schools is increasing. They should use the Polish language not only to communicate at school and beyond, but also to understand the world. In order to achieve this goal certain actions must be taken because the development of the necessary communicative and cognitive skills does not occur spontaneously. The article presents the specificity of the term language of education, distinguishing it from language of everyday communication, and proves its importance for children’s educational achievements. The article author also proves the necessity of distinguishing between shaping the linguistic communicative skills and cognitive language proficiency.

2020-08-31



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Stanisław Mędak, W świecie polszczyzny.
 Podręcznik do nauczania języka polskiego 
dla obcokrajowców

Anna Synoradzka­-Demadre

Język: PL | Data publikacji: 05-01-2021 | Abstrakt | s. 249-251

brak

2021-01-05



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Polonistyka na Uniwersytecie Karola w Pradze – 
historia i współczesność

Renata Rusin Dybalska

Język: PL | Data publikacji: 03-11-2020 | Abstrakt | s. 119-126

The article dwells on a history of Polish Studies at Charles University in Prague, starting from the very beginning of courses till the present day. The Polish Studies have always been an important element of Slavonic education; currently they are a part of Central European Studies. The article is concerned with the research interests of the polonists of Prague and it reveals structures and directions the polonistic education aims at and is undertaking within the Chair of Central European Studies.

2020-11-03



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Interpretacja w edukacji polonistycznej

Jerzy Jarzębski

Język: PL | Data publikacji: 15-12-2020 | Abstrakt | s. 57-62

brak

2020-12-15



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Dziesięciolecie polonistyki na Uniwersytecie Lwowskim. Recenzja książki Język polski i polonistyka w Europie Wschodniej: przeszłość i współczesność

Władysław Miodunka , Pavlo Levchuk

Język: PL | Data publikacji: 25-09-2020 | Abstrakt | s. 289-297

brak

2020-09-25



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne


Tematyka migracyjna na przykładzie filmu Der Junge Siyar / Before snowfall kurdyjskiego autora Hishama Zamana
Artur Jacek Jędrzejewicz
Język: PL | Data publikacji: 28-12-2020 | Abstrakt | s. 207-215
Artykuł jest próbą opisu tekstów kultury kreowanych przez twórców ze współczesnych kręgów migracyjnych. Dzieła te są ważne z kilku powodów: brak stereotypów, klisz i zapośredniczeń, za pomocą autorskiego języka ukazują doświadczenia (często traumy i przeżycia graniczne) oraz świadectwa; w sensie narratologicznym, łączą przekaz dawnej kultury oralnej ze współczesnym językiem autorskim, który pozwala zrozumieć treści nieuchwytne dla form dziennikarskich i skrótowości nowych mediów. Odnotowuje również powstawanie podgatunku refugee story, jaki kształtuje się w początkach XXI w., oraz stosunek kultury polskiej do tego zjawiska.
2020-12-28



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Emancypowanie się słów.
Nauczanie słownictwa a procesy leksykalizacyjne

Magdalena Pastuch

Język: PL | Data publikacji: 02-11-2020 | Abstrakt | s. 31-43

This article discusses the possibility of using the concept of lexicalization in teaching Polish as a foreign language. The author presents different views of lexicalization in the works of linguists and she advocates that there is a need for a broad understanding of this phenomenon. The suggested strategy refers to glottodidactic practice. The discussed examples prove that processes that are common (such as breaking ethymological and formative ties) lead to the emancipation of a lexical item, which is no longer regarded as belonging to a certain semantic field. A similar situation occurs when graphic conventions interfere – they can disguise the semantic or formal origin of a lexem. The aim of the strategies suggested in the article is to restore the awareness of the very existence of some ties between words. According to the author it makes the process of building vocabulary easier for foreigners.

2020-11-02



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

O kompetencjach użytkownika języka na poziomie C2

Iwona Janowska

Język: PL | Data publikacji: 12-12-2022 | Abstrakt | s. 1-24

Wskaźniki biegłości językowej (A1–C2) zawarte w Europejskim systemie opisu kształcenia językowego (wyd. w j. angielskim i francuskim: 2001, w j. polskim: 2003) to zasadnicza wartość i główna oś dokumentu Rady Europy. Zostały one bardzo szybko zaakceptowane przez odbiorców i zastosowane w dydaktyce językowej. Nierzadko jednak opis umiejętności na poszczególnych poziomach był przedmiotem niedomówień i błędnych interpretacji. Dotyczy to m.in. poziomu C2, który niejednokrotnie utożsamiany jest z kompetencjami wykształconego native speakera. Celem artykułu jest kompleksowa i zaktualizowana charakterystyka najwyższego poziomu biegłości językowej, opisanego w ESOKJ (2001; 2003), a doprecyzowanego i rozszerzonego w CEFR – Companion Volume (2020). Eksperci Rady Europy, zachowując filozofię i strukturę ESOKJ, zmodyfikowali i uzupełnili zawarte w nim skale deskryptorów oraz dostosowali je do współczesnego kontekstu posługiwania się językiem. Opis poziomu C2 w dokumencie z 2020 roku został znacznie rozszerzony w porównaniu z jego pierwotną wersją, zawiera bowiem charakterystykę nowych umiejętności i kompetencji użytkownika języka. Zaprezentowane w artykule wyniki ilościowych i jakościowych analiz deskryptorów dla najwyższego poziomu biegłości w skali Rady Europy mogą być pomocne w tworzeniu materiałów dydaktycznych oraz testów egzaminacyjnych.

2022-12-12



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Jak nas widzą Francuzi? 
Jak Francuzi postrzegają samych siebie?

Anna Synoradzka­-Demadre

Język: PL | Data publikacji: 05-01-2021 | Abstrakt | s. 237-240

brak

2021-01-05



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

O lepsze jutro studiów polonistycznych w świecie 
– międzynarodowa konferencja z okazji 
Jubileuszu 70-lecia 
prof. dr. hab. Władysława T. Miodunki

Marzena Baran

Język: PL | Data publikacji: 02-11-2020 | Abstrakt | s. 197-201

brak

2020-11-02



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Pasaże i refrakcje. Literatura – „filologia narodowa” – komparatystyka

Andrzej Hejmej

Język: PL | Data publikacji: 15-12-2020 | Abstrakt | s. 49-56

brak

2020-12-15



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Bilingwizm polsko-portugalski w Brazylii. Od znajomości polszczyzny do tłumaczenia literatury polskiej na portugalski

Władysław Miodunka

Język: PL | Data publikacji: 01-09-2020 | Abstrakt | s. 201-220

The article author takes up again the issue of Polish-Portuguese bilingualism and recalls his research conducted in Brazil in the mid-nineties of the 20th century. He begins with a presentation of the research methodology and its territorial conditioning. He presents bilingualism as a group phenomenon, characteristic for most Brazilians of Polish descent (the author of the article highlights the differences between big cities, small towns and colonies). Next, he recalls the ways of becoming bilingual, which enables him to analyse individual cases of bilingualism and its variability over time. The article concludes with the three case studies described in the monograph published in 2003. The author presents successes achieved by the described people due to their knowledge of Polish language.

2020-09-01



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Szumen a pierwsza polska książka o Bułgarii

Jan Herold , Krasimira Kolewa , Desisława Dewora Atanasowa

Język: PL | Data publikacji: 10-12-2020 | Abstrakt | s. 93-97

The topic of this article is the first Polish novel about Bulgaria: Zarnica. It was written by a revolutionary emigrant Zygmunt Miłkowski alias Teodor Tomasz Jeż, who resided in Shumen with over 1000 Polish and Hungarian rebels headed by L. Kossuth and Gen. J. Bem. The contribution of immigrants to the Bulgarian national revival is significant.

2020-12-10



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Współczesne nazwy żeńskie – tradycja odnaleziona w dwudziestoleciu?

Renata Przybylska

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2024 | Abstrakt | s. 1-14

W części wstępnej artykuł przedstawia najnowsze prace polskich językoznawców dotyczące dziedzictwa dwudziestolecia międzywojennego w języku polskim i współczesnych praktykach komunikacyjnych. Część główna jest poświęcona nasilającej się współcześnie tendencji do tworzenia w języku polskim nazw żeńskich dla tych zawodów, stanowisk i  funkcji, które dotychczas miały wyłącznie nazwy męskie, np. architektka od architekt, psycholożka od psycholog. Feminizacja nazw ukazana jest na tle praktyk językowych w dwudziestoleciu międzywojennym. Zapoczątkowany wówczas proces emancypacji kobiet odzwierciedlił się w języku. Współczesne spory dotyczące feminizacji nazw są nacechowane światopoglądowo i ideologicznie. Z jednej strony zwolennicy feminizacji nawiązują do tradycji dwudziestolecia, z drugiej strony przeciwnicy – odrzucają ją.

2024-12-30



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne


Percepcja zmian w języku polskim u uczniów dwujęzycznych w Anglii (na przykładzie słownictwa młodzieżowego)
Kamila Kuros-Kowalska
Język: PL | Data publikacji: 28-12-2020 | Abstrakt | s. 105-117
W artykule zostały zaprezentowane wyniki badań, które pozwolą zastanowić się m.in. nad tym, czy fakt przebywania w środowisku wielokulturowym zrywa więź z żywym językiem polskim. Narzędziem służącym poszukiwaniu odpowiedzi na to pytanie było badanie rozumienia najpopularniejszych słów młodzieżowych z ostatnich lat. Wybierane corocznie młodzieżowe słowo roku pozwala odkrywać cechy polszczyzny młodej generacji. Konkurs pozwala badać i podążać za językową modą. Słowa klasyfikowane jako młodzieżowe niekoniecznie są nowe, czy też slangowe, jednak zdecydowanie częściej używane są przez analizowaną grupę. Badaniem objęto ponad 200 uczniów szkół polonijnych w Wielkiej Brytanii. Wyniki porównano z grupą młodzieży z Polski.
2020-12-28



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Mitologia pogranicza. 
Australia i Stany Zjednoczone Sygurda Wiśniowskiego

Wacław Forajter

Język: PL | Data publikacji: 01-11-2020 | Abstrakt | s. 23-32

The article discusses the concept of ‘borderland’ in selected works by Sygurd Wiśniowski: a 19^th century Polish traveller who encountered the territorial and cultural expansion of the white settlers in Australia and North America. The author of the article aims to present both the specificity and the complexity of ‘borderland phenomenon’ as described by Wiśniowski. The author concentrates also on absent or omitted elements in Wiśniowski’s discourse (which can be observed in his attitude towards the native inhabitants and women) and reveals Wiśniowski’s utopian ideas (such as equality of opportunity).

2020-11-01