„Śląskie Studia Polonistyczne” to periodyk naukowy poświęcony literaturoznawczym i historycznoliterackim badaniom, a także krytyce, zwłaszcza literackiej, przy czym historię, teorię literatury oraz krytykę traktuje się jako ściśle powiązane z teoriami kultury i sztuki. Pismo wydawane jest w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, powstało w 2011 roku z inicjatywy pracowników Instytutu Nauk o Literaturze Polskiej im. Ireneusza Opackiego i początkowo skupiało się przede wszystkim na badaniu praktyk literackich. Z czasem zakres artykułów przyjmowanych do pisma został rozszerzony o badania praktyk kulturowych i artystycznych; literatura i literaturoznawstwo pozostały jednak najważniejszymi obszarami zainteresowania.
 
Półrocznik „Śląskie Studia Polonistyczne” jest wydawany w otwartym dostępie (Open access). Publikujemy artykuły po polsku i angielsku.

 

Cel i zakres tematyczny czasopisma

Zasadniczy profil pisma należałoby wiązać ze świadomością ponowoczesną, której najistotniejszym składnikiem jest porządek posttradycyjny. Zadaniem pisma jest stworzenie przestrzeni do debaty, w ramach której możliwe będzie przemyślenie przyszłości literatury i literaturoznawstwa, funkcjonujących w warunkach postmedialnych i postliterackich. Istotnym kontekstem badanych w czasopiśmie praktyk literackich/ artystycznych jest także zmiana dotychczasowych systemów i hierarchii sztuk, która doprowadziła do konieczności redefinicji tego, co uznajemy za literackie. Stąd ogólna perspektywa, stanowiąca o ideowej wymowie pisma, odnosi się do przekonań o sojuszu estetyczno-politycznym między praktyką badawczą a działaniami artystycznymi oraz krytycznoliterackim namysłem. Przedmiotem uwagi w piśmie były – do tej pory – takie zagadnienia, jak: krytyczne i literackie spory na przestrzeni wieków, figury ojcowskie w literaturze i sztuce, ekonomie literatury, refleksje metaliterackie związane z pragnieniem pisma, psychoanaliza i zmiana społeczna, piśmiennictwo Wielkiego Księstwa Litewskiego, groznawstwo, inne życie historii w literaturze, materialność i nowoczesność, park jako metafora i przestrzeń, męskość i post-męskość. Podejmowane w piśmie zagadnienia nie odwołują się wprost do tytułowej „śląskości” – wpisują się raczej w „śląskość” ujmowaną jako mniejszościowe komponenty dominujących narracji.  Pismo ma więc ambicje przyglądania się problemom literaturoznawstwa, powstającym także na styku innych dyscyplin, z mniejszościowej, krytyczno-ukośnej perspektywy.  

Strona czasopisma: http://www.slaskiestudiapolonistyczne.us.edu.pl/

 Złożenie tekstu do Redakcji "Śląskich Studiów Polonistycznych" jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na udostępnianie tego tekstu wraz z metadanymi na warunkach licencji Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowa (CC BY-SA 4.0)

ISSN: 2084-0772 (Print) ISSN: 2353-0928 (Online) DOI: 10.31261/SSP


 
 

CFP: Transmedialność archiwum (2022/1)

2021-03-16

W ostatniej dekadzie kategoria archiwum znalazła się w centrum zainteresowania humanistyki. Wraz z archiwum w polu badawczym zaczęła sytuować się także szeroka wiązka zagadnień związanych z materialnością literatury, laboratorium pisarzy i genetyką tekstów (Pierre-Marc de Biasi, Jean Bellemin-Noël, Daniel Ferrer), polityką strony (George Bornstein), praktykami doświadczania zbiorów (Carolyn Steedman), wytwarzaniem wiedzy (Michel Foucault), mechanizmami pamięci (Jacques Derrida) czy zaangażowaniem ciała w akt twórczy i możliwościami krytyki somatycznej (Adam Dziadek). Zresztą na bilans „zwrotu archiwalnego” (Danuta Ulicka) jest wciąż za wcześnie, bo nieustannie otwiera on nowe i ważne perspektywy badawcze. Ostatni rok skłania jednak do myślenia o archiwum w nieco innych kategoriach. Pandemia odcięła nas od zbiorów materialnych, a jednocześnie skierowała naszą uwagę ku zbiorom innego rodzaju. Szczególnie interesująca wydała nam się z tej perspektywy „transmedialność archiwum”, charakter i funkcjonowanie archiwum i materiałów archiwalnych, podlegających nieustannej remediacji, trans-kodowaniu, sytuowanym wciąż w przestrzeni „między mediami”.

CFP: Krytyczność (2022/2)

2021-03-01

Teoria krytyczna tradycyjnie i w wąskim sensie kojarzona jest ze Szkołą Frankfurcką – przede wszystkim – z Maxem Horkheimerem i Theodorem Adorno. Jeśli jednak mówić o szerokim podejściu, to trzeba przywołać i psychoanalizę, i postkolonializm, i feministyczną myśl, i krytyczne studia nad globalizacją, a także marksizm i estetykę polityczną. W zasadzie wszystkie najistotniejsze szkoły badawcze XX i XXI wieku znalazły się pod wpływem kritische theorie. Rozróżnienie między teorią tradycyjną (pozytywistyczną) a teorią krytyczną, wprowadzone w latach 30. przez Horkheimera, nadal zasadne, wydaje się jednak dziś mało operatywne, a różnorodność podejść w ramach myślenia krytycznego, dla których podstawowe będą pisma takich badaczy, jak m.in. Hegel, Karol Marks, Zygmunt Freud, Walter Benjamin, Herbert Marcuse, Antonio Gramsci, Louis Althusser, Michael Foucault, Jürgen Habermas, wymaga przemyślenia ukierunkowanego na wyjście z impasu krytyczności, zdominowanej przez ideologiczność oraz abstrakcyjność.

CFP: Mury (2021/2)

2020-04-24

Figura murów budzi złe skojarzenia: jest synonimem oddzielenia, zamknięcia, izolacji i segregacji. Ich budowanie i burzenie urasta do symbolicznego wydarzenia, zawsze znaczącego w dziejach danej społeczności i dlatego chętnie odnotowywanego w literaturze i sztukach wizualnych. Trwanie społecznego życia podzielonego na strefy za murami i poza murami także należy do kulturowego fenomenu, któremu uważnie przyglądają się antropolodzy i socjolodzy. Naukowe i artystyczne napięcie zogniskowane wokół figury murów (ich budowania, burzenia oraz wyznaczania reguł życia polityczno-społecznego) ma najczęściej charakter dokumentacyjny, stąd reportażowy wydźwięk większości artystycznych rejestracji takich wydarzeń. Gdy jednak przyjrzeć się bliżej sprawozdaniom, foto-relacjom i różnym formom archiwizacji przełomowego momentu, to okaże się, że niosą one zawsze element inscenizacji, artystycznej kalkulacji oraz fabulacji. Chcemy zatem zapytać o to, w jaki sposób kształtowana jest narracja o powstawaniu/burzeniu murów; jakie media odgrywają w niej decydującą rolę, jak fabrykowana jest pamięć o takich przełomowych wydarzeniach, w jaki sposób radzi sobie z nimi jednostka, jak opisywane są strefy konfliktu.

CFP: Literatury mniejsze (2021/1)

2020-04-24

Koncepty literatur mniejszych od dawna budzą sporo emocji. Wiążą bowiem literaturę z mniejszością, rewolucyjnością, materialnością i politycznością. Przywołując mniejszość, niekoniecznie mamy na myśli literaturę regionów i języków nieoficjalnych, marginalnych, nieuznawanych przez państwowe ustawodawstwo, ale z pewnością i na nie pragniemy zwrócić uwagę. Deleuze i Guattari, najbardziej dyskutowani kodyfikatorzy tego określenia, piszą o deterytorializacji dominujących znaczeń, jakiej dokonują eksperymentalnie zorientowane literatury mniejsze. „Literatura mniejsza nie jest literaturą jakiegoś mniejszego języka, ale taką, którą jakaś mniejszość tworzy w języku oficjalnym [majeure]” (Deleuze i Guattari 2016, 84). I choć koncentrują się oni na pisarzach uznanych (Franz Kafka, Samuel Beckett, James Joyce), to wartością ich typologii jest możliwość przyjrzenia się skomplikowanym relacjom między centrum a peryferiami. Napięcie estetyczne i polityczne między mniejszościowym a większościowym, partykularnym a uniwersalnym, jednostkowym i wspólnotowym w zasadniczy sposób buduje koncepcje literatur mniejszych.

CFP: Zaangażowani i rewolucyjni (2020/2)

2020-04-24

Kolejny numer „Śląskich Studiów Polonistycznych” zamierzamy poświęcić zagadnieniu rewolucyjnego zaangażowania w zmianę rzeczywistości. W kontekście literatury i sztuki takie zagadnienie wymaga przyjęcia przynajmniej podwójnej optyki: sprawdzającej możliwości samego medium artystycznego oraz sprawdzającej możliwości działań rewolucyjnych dziś.



  • Central and Eastern European Online Library
  • The Central European Journal of Social Sciences and Humanities
  • BazHum
  • ICI World of Journals
  • POL-index
  • Polska Bibliografia Naukowa

ICV
54.92 - 2017