W artykule skupiono się na wybranych trendach, które mogą znacząco wpłynąć na edukację i funkcjonowanie dziecka w środowisku rodzinnym i szkolnym. Przedstawione przykłady alternatywnych pomysłów i wyzwań, z którymi mierzą się współczesne rodziny, to: high-tech parenting vs low-tech parenting, fast life i slow life, a także elementy globalnych i lokalnych pomysłów. Zjawiska te postrzegane są jako przeciwstawne sobie na dwóch krańcach osi – sprzeczne lub komplementarne. Autor porusza również kwestie zmian w procesie uczenia się i nauczania, które są spowodowane wykorzystaniem mediów i nowych technologii.
W artykule scharakteryzowano przestrzenie funkcjonowania współczesnego dziecka, w tym przestrzeń edukacyjną i medialną. Następnie przedstawiono interakcje dziecka z mediami cyfrowymi – traktowanymi jako narzędzia kulturowe. Na koniec opisano efektywne wykorzystanie interaktywnych mediów we wczesnym nauczaniu szkolnym.
Artykuł przedstawia wyniki badania przeprowadzonego przez autora w 2017 roku, dotyczącego rozwoju „pokolenia ekranu dotykowego” na przykładzie opisywanej przez matkę aktywności dwuletniego dziecka. Analiza jakościowa pokazała, że w wychowaniu rodzinnym smartfon jest najczęściej używanym przez dwuletnie dziecko narzędziem. To medium nie jest nadmiernie wykorzystywane w zabawie, chociaż dla dziecka pozostaje bardzo atrakcyjne i kuszące. Dodatkowo wyniki badań pokazują, że smartfon może pełnić funkcję edukacyjną w wychowaniu dwuletniego dziecka, a jego użytkowanie szybko staje się nawykiem.
Rodzice są aktywnymi użytkownikami mediów elektronicznych. Problem pojawia się, gdy robią to kosztem czasu spędzanego z dzieckiem. Oprócz tego, że dają swoim dzieciom smartfony lub tablety do zabawy, są również zadowoleni i chwalą dzieci, gdy prawidłowo wykonują pewne czynności na urządzeniu. Decydując się na udostępnienie dzieciom mediów elektronicznych, rodzice powinni kontrolować czas korzystania z nich, a także wszystkie działania wykonywane na takich urządzeniach i z ich wykorzystaniem. Problemy wynikające z korzystania z tych mediów przez dzieci nie powinny jednak stanowić podstawy do zakazu korzystania z nich, ponieważ mogą one skutecznie wspierać na przykład rozwój poznawczy i społeczny dzieci. W badaniu zawarto wyniki obserwacji dorosłych opiekunów, którzy korzystają z urządzeń mobilnych podczas opieki nad dziećmi na placu zabaw.
W ciągu ostatnich dwóch dekad obserwowaliśmy dramatyczne zmiany w pojmowaniu sławy – od światowej gwiazdy, poprzez celebrytę rozumianego jako osobę, która jest sławna z tego, że jest sławna, aż po fenomen mikrocelebryty. Dlatego też celem niniejszego artykułu jest przedstawienie zmian w kulturze celebryckiej, które nastąpiły w wyniku rozpowszechnienia platform mediów cyfrowych, takich jak YouTube. Ta platforma do udostępniania filmów w znaczący sposób zmieniła sposób postrzegania celebrytów, ponieważ zaburzyła równowagę między tym, co zwykłe, a tym, co prywatne, przyczyniając się w ten sposób do powstania wielu mikrocelebrytów. W niniejszej pracy zwrócono również uwagę na zjawisko udostępniania na YouTube filmów, w których występują dzieci.
Data publikacji:
30-06-2018
|
Abstrakt
| s. 93-114
Kolejna reforma edukacji zmusza wszystkich pracowników systemu edukacji do nauki nowych przepisów ministerialnych, nowego programu nauczania, zmian w zakresie treści edukacyjnych oraz nowych podręczników. Warto jednak zastanowić się, czy te zmiany są rzeczywiste, czy pozorne, jak kształcić nauczycieli najmłodszych uczniów w obliczu ciągłych reform szkolnictwa wyższego oraz z jakich perspektyw pokazywać priorytety edukacji. Artykuł ten jest próbą odniesienia wiedzy akademickiej na temat funkcjonowania mózgu do sposobów pracy zaproponowanych podczas zajęć z najmłodszymi uczniami w ramach nauczania filologii polskiej oraz przygotowaniem nauczycieli do nauczania w szkole jutra. Refleksje te zostaną poparte postulatami neurodydaktyki, która wskazuje na potrzebę innego uczenia się przez dzieci zwane tubylczymi cyfrowymi lub cyfrowymi imigrantami, oraz teorią pięciu umysłów Howarda Gardnera.
Data publikacji:
30-06-2018
|
Abstrakt
| s. 115-130
Celem artykułu jest przedstawienie umiejętności słuchowych dzieci w wieku przedszkolnym. Zakres umiejętności i stopień trudności w określonym zakresie percepcji słuchowej dziecka daje czytelnikowi wiedzę o zdolności dziecka do uczenia się w określonych okresach jego życia. Rozwój percepcji słuchowej jest podstawą nauki mówienia, przygotowania do czytania i pisania u dzieci w wieku przedszkolnym, a także zapewnia prawidłowy rozwój emocjonalny. Dobra percepcja słuchowa umożliwia dziecku pełne uczestnictwo w życiu społecznym. Artykuł przedstawia część szerszych badań, przeprowadzonych przez autora wśród dzieci w wieku przedszkolnym.
Data publikacji:
30-06-2018
|
Abstrakt
| s. 131-148
Artykuł poświęcony jest badaniu edukacji matematycznej i gotowości szkolnej dzieci na początku pierwszej klasy szkoły podstawowej. Przeprowadzone badania skupiały się na poszukiwaniu zależności między gotowością szkolną dziecka na początku nauki szkolnej a jego umiejętnościami matematycznymi po pierwszej klasie. Badanie objęło uczniów pierwszej klasy. W trakcie badań autorzy przeprowadzili dogłębną analizę dokumentacji dotyczącej diagnozy gotowości szkolnej oraz przeprowadzili test umiejętności matematycznych na koniec pierwszej klasy. Wszystkie założenia przedstawione w artykule zostały osadzone w odpowiednim teoretycznym kontekście, który wprowadza problem badawczy i umożliwia jego interpretację w odniesieniu do obecnej sytuacji systemu edukacyjnego.
Data publikacji:
30-06-2018
|
Abstrakt
| s. 149-160
Nauka matematyki skupia się na rozwiązywaniu zadań. Największe walory dydaktyczne osiąga się poprzez rozwiązywanie zadań problemowych. Rozwijają one myślenie matematyczne, wzbudzają ciekawość poznawczą i zwiększają samodzielność uczniów. Nauczanie matematyki z wykorzystaniem takich zadań jest nieodłącznym elementem nurtu konstruktywistycznego w edukacji. W artykule autor przedstawia opinie nauczycieli z pierwszego etapu edukacyji na temat zadań problemowych. Ponadto zebrano informacje dotyczące rozwiązywania zadań matematycznych, ze szczególnym naciskiem na zadania problemowe.
Data publikacji:
30-06-2018
|
Abstrakt
| s. 161-178
Artykuł omawia kwestię kompetencji społecznych z perspektywy ucznia w wieku szkolnym. W tym przypadku autor wykorzystał kwestionariusz do oceny i określenia poziomu poczucia kompetencji społecznych uczniów. Autor wykorzystał procentowy punkt widzenia każdego z pytań, co pozwoliło na ogólne spojrzenie na poziom poczucia kompetencji społecznych w badanej grupie trzecioklasistów i pomogło określić częstotliwość wybierania konkretnych odpowiedzi. Na koniec zebrane dane zostały dokładnie przeanalizowane pod względem liczby punktów uzyskanych po zsumowaniu punktów każdego ucznia.
Data publikacji:
30-06-2018
|
Abstrakt
| s. 179-198
Jednym ze sposobów na poznanie szerszego środowiska naturalnego, a także na rozwój innych kompetencji (społecznych, organizacyjnych lub kulturowych) jest obóz edukacji na świeżym powietrzu. Podczas dłuższego pobytu, w sposób uporządkowany, dzieci mają okazję poznać piękno nawet najbardziej odległych zakątków kraju, zróżnicowane krajobrazy, historię miejsca, charakterystyczne ekosystemy z roślinnością i zwierzętami, architekturę, folklor i sztukę ludową innych regionów Polski, a także rozwinąć wiele różnych umiejętności, takich jak: współpraca i interakcja z innymi, korzystanie z różnych sposobów uczenia się, rozwijanie orientacji w terenie, właściwe zachowanie w różnych miejscach i sytuacjach, radzenie sobie z emocjami, samodzielność itp. W niniejszym opracowaniu przedstawiono analizę możliwości wykorzystania pobytu młodszych uczniów w obozie edukacji na świeżym powietrzu.
Data publikacji:
30-06-2018
|
Abstrakt
| s. 199-218
W artykule poruszono kwestię kryzysu w relacjach człowiek-natura. Odwołując się do wyników badań innych autorów, ujawnia on niebezpieczeństwa alienacji człowieka od środowiska, a także pozytywne skutki kontaktu człowieka z naturą. Dowodzi to, że istnieje potrzeba wprowadzenia edukacji ekologicznej już w przedszkolach. W artykule przedstawiono ideę i funkcjonowanie leśnych przedszkoli w Polsce. Materiał empiryczny, który zainspirował zaprezentowane w nim refleksje, został zebrany podczas wizyty studyjnej w przedszkolu leśnym „Puszczyk” w Białymstoku. Wizyta obejmowała obserwację uczestniczącą i kilka wywiadów z nauczycielem pracującym z dziećmi. W artykule znajduje się również odniesienie do ankiety dotyczącej opinii respondentów na temat idei leśnych przedszkoli.
Data publikacji:
30-06-2018
|
Abstrakt
| s. 219-235
W artykule analizowana jest edukacja muzyczna w okresie wczesnego dzieciństwa, postrzegana przez pryzmat transformacji, jakiej obecnie podlega dziedzina pedagogiki. Analiza uwzględnia zarówno pozytywne, jak i negatywne aspekty obserwowanych zmian, a także ich potencjalne przyszłe skutki. Badanie skupia się głównie na dzieciach w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym oraz na roli specjalisty w dziedzinie edukacji dzieci zarówno w zakresie nauczania muzyki, jak i wykorzystywania muzyki jako narzędzia ułatwiającego inne aspekty edukacji. Głównym celem wczesnej edukacji muzycznej pozostaje jednak pobudzanie radości dziecka z tworzenia muzyki.
Data publikacji:
30-06-2018
|
Abstrakt
| s. 237-254
W artykule tym starano się odpowiedzieć na pytanie, jak uczniowie szkół podstawowych postrzegają nauczycieli. Wybór tak młodej grupy badawczej nie jest przypadkowy, ponieważ dzieci rozpoczynające naukę wkraczają w nowe środowisko, nawiązują nowe relacje i znajdują nowy wzór do naśladowania w postaci nauczyciela. W części teoretycznej tekstu omówione są zagadnienia dotyczące nauczyciela, w tym jego osobowości, pełnionych przez niego funkcji, a także społecznego postrzegania dzieci w wieku wczesnoszkolnym oraz kwestie autorytetu, w tym jego definicji i podziału. Część praktyczna to analiza wyników ankiety przeprowadzonej w oparciu o technikę ankietową w klasach 1–3 szkół podstawowych w Czerwionce-Leszczynach w roku szkolnym 2016/2017.
Data publikacji:
30-06-2018
|
Abstrakt
| s. 257-273
Celem niniejszego artykułu jest określenie roli postaw rodziców w kształtowaniu sposobów realizacji kariery zawodowej przez młodych ludzi. Rodzina jest szczególnie ważna w przypadku decyzji zawodowych podejmowanych przez dorastające w niej dzieci. Zbadano związek między postrzeganiem przez rodziców roli matki i ojca a deklarowaną gotowością do rozpoczęcia międzynarodowej kariery w następujących wymiarach: akceptacja kosztów, gotowość do wysiłku, determinacja w osiąganiu celów i fascynacja wyzwaniami. Wyniki pokazały różne role matek i ojców w odniesieniu do deklarowanej otwartości na międzynarodową karierę wśród młodych mężczyzn i kobiet.
Data publikacji:
30-06-2018
|
Abstrakt
| s. 275-302
Średnia długość życia w krajach rozwiniętych stale rośnie. W rezultacie rośnie także liczba osób starszych, co prowadzi do zmian społecznych i kulturowych. Przedmiotem przedstawione w artykule badania ilościowego i jakościowego, opartego na kwestionariuszu, jest obraz starości i osób starszych w oczach młodych dorosłych. Celem pracy jest ustalenie granic, natury i istoty starości z perspektywy ludzi młodych. Wyniki badań prowadzą do ciekawych wniosków: obraz starości jest negatywny, podczas gdy obraz osób starszych jest pozytywny. To spostrzeżenie może okazać się owocnym źródłem inspiracji dla lokalnych inicjatyw, a także twórców przekazów medialnych, którzy są odpowiedzialni za kształtowanie wizerunku starości, zwłaszcza wśród młodych ludzi.
Data publikacji:
30-06-2018
|
Abstrakt
| s. 303-324
Złożoność zjawiska seksualności powoduje trudności w jednoznacznym zoperacjonalizowaniu tego pojęcia zarówno w naukach społecznych, jak i przyrodniczych. Rozmawiając o seksualności, należy pamiętać, że płeć jest kategorią graniczną – dotyczy zarówno sfery prywatnej, jak i publicznej, a jednocześnie występuje na poziomie biologicznym i społeczno-kulturowym. Artykuł skupia się na naturze i znaczeniu seksualności analizowanej w kontekście współczesnej rzeczywistości edukacyjnej. Próba ta ma na celu uczynienie seksualności „mapą rozmaitych sposobów myślenia o edukacji” (J. Rutkowiak), czyli traktowanie jej jako konstruktu, przez pryzmat którego można formułować, omawiać i rozwiązywać problemy edukacji, wychowania i socjalizacji (Z. Kwieciński). Taki sposób pozwoli na wyodrębnienie nowych obszarów analizy związanych z pedagogiką ciała i pedagogiką seksualną. Rozważania pedagogiczne dotyczące seksualności zostaną osadzone w personalistycznym pojęciu człowieka, w szczególności w kontekście holistycznego rozumienia ludzkiej natury.